Tăng acid uric máu không chỉ do hải sản mà còn do nhiều thói quen

Thực tế, acid uric tăng cao là kết quả của sự mất cân bằng giữa quá trình tạo ra và đào thải acid uric trong cơ thể. Chế độ ăn chỉ là một phần của vấn đề. Nhiều thói quen sinh hoạt tưởng như vô hại lại chính là nguyên nhân khiến acid uric tăng kéo dài mà ít người nhận ra.

1. Acid uric được tạo ra như thế nào?

Acid uric là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hóa purin – một thành phần tự nhiên có trong tế bào của cơ thể (từ quá trình thoái hóa các axit nucleic (nhân tế bào) khi tế bào già cỗi hoặc chết đi trong cơ thể) và do cơ thể hấp thụ và phân hủy các thực phẩm chứa nhiều purin như thịt đỏ, nội tạng động vật, hải sản và đồ uống có cồn. Mỗi ngày, cơ thể vừa tự tạo purin trong quá trình chuyển hóa tế bào, vừa hấp thu purin từ thức ăn. Sau khi được tạo thành, khoảng hai phần ba lượng acid uric được thận đào thải qua nước tiểu, phần còn lại được thải qua đường tiêu hóa.

Khi cơ thể tạo ra quá nhiều acid uric hoặc khả năng đào thải của thận bị giảm, acid uric sẽ tích tụ trong máu. Nếu tình trạng này kéo dài, các tinh thể urat có thể lắng đọng ở khớp, thận và nhiều mô khác, làm tăng nguy cơ mắc gout và các biến chứng liên quan.

2. Không chỉ hải sản, nhiều thói quen ăn uống cũng làm tăng acid uric

Hải sản, phủ tạng động vật, thịt đỏ và một số loại cá như cá cơm, cá trích, cá mòi chứa nhiều purin nên nếu ăn quá nhiều có thể góp phần làm tăng acid uric. Tuy nhiên, đây không phải là nguyên nhân duy nhất.

Một trong những "thủ phạm" thường bị bỏ qua là đồ uống có đường, đặc biệt là nước ngọt, nước tăng lực, trà sữa và các sản phẩm chứa nhiều fructose. Khác với đường glucose, fructose được chuyển hóa chủ yếu tại gan và làm tăng quá trình tạo acid uric. Thói quen uống nước ngọt hằng ngày đã được nhiều nghiên cứu chứng minh có liên quan đến tăng acid uric và tăng nguy cơ mắc gout.

Rượu bia cũng là yếu tố nguy cơ quan trọng. Ethanol làm tăng sản xuất acid uric đồng thời làm giảm khả năng đào thải qua thận. Đặc biệt, bia không chỉ chứa cồn mà còn chứa purin từ men bia, vì vậy nguy cơ tăng acid uric càng cao.

Ngoài ra, chế độ ăn quá nhiều đạm, ăn quá no, thường xuyên ăn khuya hoặc áp dụng chế độ giảm cân cực đoan, nhịn ăn kéo dài cũng có thể làm rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng đến nồng độ acid uric.

3. Lối sống ít vận động cũng góp phần làm tăng acid uric

Béo phì và hội chứng chuyển hóa là những yếu tố có liên quan chặt chẽ với tăng acid uric máu. Người ít vận động thường dễ tăng cân, giảm độ nhạy insulin và giảm khả năng đào thải acid uric qua thận.

Bên cạnh đó, uống quá ít nước khiến nước tiểu cô đặc, làm giảm khả năng đào thải acid uric. Đây là thói quen khá phổ biến ở nhân viên văn phòng hoặc người làm việc trong môi trường điều hòa.

Một số bệnh lý như bệnh thận mạn, tăng huyết áp, đái tháo đường và việc sử dụng một số thuốc (đặc biệt là một số thuốc lợi tiểu) cũng có thể làm acid uric tăng cao.

4. Acid uric tăng không chỉ gây gout

Nhiều người chỉ quan tâm đến acid uric khi xuất hiện cơn đau gout. Thực tế, tăng acid uric kéo dài còn làm tăng nguy cơ sỏi thận, tổn thương thận mạn tính và có liên quan đến tăng huyết áp, bệnh tim mạch cũng như hội chứng chuyển hóa. Mặc dù acid uric không phải là nguyên nhân trực tiếp của tất cả các bệnh này, nhưng đây được xem là một dấu hiệu cảnh báo cần được theo dõi và kiểm soát.

5. Kiểm soát acid uric bắt đầu từ thay đổi lối sống

Việc phòng ngừa tăng acid uric không đồng nghĩa với kiêng tuyệt đối một vài loại thực phẩm. Điều quan trọng hơn là xây dựng chế độ ăn cân đối, hạn chế thực phẩm giàu purin, giảm đồ uống có đường và rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, tập luyện đều đặn và uống đủ nước mỗi ngày. Đối với những người đã có tăng acid uric hoặc mắc gout, cần khám định kỳ và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, không nên tự ý kiêng khem quá mức hoặc chỉ dựa vào các mẹo truyền miệng.

Xem thêm video được quan tâm