Sáng 22/5, Quốc hội họp toàn thể tại Hội trường để thảo luận về Dự án Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHCTL). Đa số các đại biểu (ĐB) đều tán thành sự cần thiết ban hành Luật PCTHCTL bởi Việt Nam hiện nay là một trong 15 quốc gia có tỷ lệ người sử dụng thuốc lá hàng đầu thế giới và số người chết liên quan đến thuốc lá ngày càng tăng. Tuy nhiên, nhiều băn khoăn liên quan đến dự luật cũng được các ĐB đề ra…
Cấm hút thuốc lá tại nhà hàng, quán karaoke: Khó khả thi
ĐB Lê Nam (Thanh Hóa) phản ánh, cử tri mong muốn có luật này nhưng sao cho phù hợp với điều kiện nước ta, khả thi và thực hiện nghiêm túc, có tác dụng trên thực tế. Nếu không sẽ tạo tiền lệ không tốt là luật ban hành mà khó áp dụng, thực thi. ĐB Lê Nam cũng đặt ra vấn đề, ở cơ quan mà thủ trưởng cơ quan đó hút thuốc thì ai dám phạt? Điều này đang diễn ra ở nhiều nơi và có dễ thực thi trong thực tế hay không?
 ĐB Phạm Khánh Phong Lan (TP Hồ Chí Minh). |
Nhiều ĐB cũng phản đối chuyện cho “tái xuất” thuốc lá nhập lậu bởi nếu không kiểm soát được thì có thể gây phản tác dụng. ĐB Phạm Khánh Phong Lan (TP Hồ Chí Minh), ĐB Nguyễn Thanh Hải (Hoà Bình) và ĐB Nguyễn Đình Nhã (Thừa Thiên - Huế) đề nghị, nguồn thuốc lá lậu tịch thu được cần tiêu huỷ để thể hiện tính răn đe và quyết liệt đối với loại hàng hoá này.
Về địa điểm cấm hút thuốc lá trong nhà nhưng được phép có nơi dành riêng cho người hút thuốc lá, có ý kiến cho rằng cấm hút thuốc lá tại nhà hàng, quán bar, karaoke là không khả thi, nên cân nhắc thêm quy định này.
Thành lập Quỹ theo phương án nào?
Trong phiên thảo luận, còn nhiều ý kiến khác nhau về việc thành lập Quỹ PCTHCTL. Có ĐB lo ngại, cứ ra luật lại có thành lập quỹ nhưng thực tế rất khó thực hiện và hiệu quả không cao; việc thành lập quỹ sẽ kéo theo các thủ tục hành chính, tổ chức nhân lực... Tuy nhiên, nhiều ý kiến tán thành thành lập quỹ, nhưng cũng chưa thống nhất về nguồn hình thành quỹ.
Về việc lập Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá, ĐB Vương Đình Huệ (Bình Định) tán thành việc lập Quỹ với phương án 2 của dự luật là nguồn thu hình thành từ khoản đóng góp bắt buộc của doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu (được tính bằng tỷ lệ phần trăm trên giá bán thuốc là chưa có thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng, nhưng tối đa không quá 2%) và các nguồn tài trợ, đóng góp của các cơ quan, tổ chức, không ảnh hưởng đến nguồn thu chi của ngân sách nhà Nước.
Các ĐB Trần Văn Huynh (Kiên Giang), Trần Đình Nhã (Thừa Thiên - Huế) cũng tán thành lập quỹ theo phương án này. Tuy nhiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Trần Đình Long (Đăk Nông) đề nghị Quốc hội cần bỏ phiếu thống nhất có nên lập Quỹ hay không, nếu Quốc hội nhất trí cho lập Quỹ thì nên chọn phương án 2 của dự luật.
Lo ngại quảng cáo thuốc lá trá hình
Mặc dù việc quảng cáo thuốc lá bị cấm, nhưng quy định về việc cho phép trưng bày chưa chặt chẽ dẫn đến nhà sản xuất “lách luật”. Điều 25 của dự Luật quy định, người chịu trách nhiệm tại các đại lý bán lẻ, các điểm bán lẻ thuốc lá không được trưng bày quá một bao hoặc một tút/hộp của một sản phẩm của một nhãn hiệu thuốc lá. Nhiều ý kiến ĐB băn khoăn, quy định này có thể bị lợi dụng, vì thực tế, người bán có thể trưng bày nhiều bao hoặc tút/hộp của các sản phẩm thuốc khác nhau của cùng một nhãn hiệu thuốc lá, và có nhiều điểm để trưng bày. Như vậy, vô hình chung đã tạo ra hiệu ứng quảng cáo khá lớn.
ĐB Điều K’Rứ (Đăk Nông) cho rằng, nếu đã có quy định cấm quảng cáo dưới mọi hình thức thì nên hạn chế trưng bày hơn nữa, có như vậy mới đạt hiệu quả cao. Cùng chung ý kiến, ĐB Nguyễn Xuân Trường (Hải Phòng) đề nghị nên quy định chặt chẽ và hạn chế hơn nữa, như chỉ trưng bày quá một bao hoặc một tút/hộp của một nhãn hiệu thuốc lá…
Thái Bình