Trong bản báo cáo thường niên công bố gần đây, nhóm Business Software Alliance (BSA) đã tiếp tục báo động về tệ nạn sao chép phần mềm bất hợp pháp trên thế giới đã gây thiệt hại hơn 54 tỷ đô-la cho các nhà sản xuất trên toàn cầu. Tệ nạn này đặc biệt hoành hành dữ dội tại châu Á, chiếm gần 1/3 tổng số thất thu của ngành công nghệ phần mềm.
Cho đến nay, công luận thường nhấn mạnh đến tác hại kinh tế của tệ nạn sao chép trái phép phần mềm tin học, đặc biệt là tại châu Á. Tình trạng này đã khiến cho các đại tập đoàn trong lĩnh vực tin học thất thu hàng chục tỷ đô-la mỗi năm. Nhưng có một tác hại nặng nề hơn lại ít được nói tới đó là tệ nạn này đã bóp nghẹt nền công nghệ phần mềm châu Á, khiến cho vùng này dù không thiếu tài năng vẫn không làm sao có được những công ty mang tầm cỡ thế giới.
 Gần 60% trong số 900 triệu chương trình tin học cài đặt trong vùng châu Á Thái Bình Dương là sản phẩm sao chép trái phép. |
Theo tính toán của BSA, gần 60% trong số 900 triệu chương trình tin học cài đặt trong vùng châu Á Thái Bình Dương là sản phẩm "cọp". Bangladesh là nước đi đầu về tệ nạn này, theo sau là Sri Lanka, Indonesia và Việt Nam. Trong danh sách các thủ phạm hàng đầu, lẽ dĩ nhiên cũng có Trung Quốc và Ấn Độ. Riêng trong trường hợp của Việt Nam, BSA ghi nhận đà gia tăng nhanh chóng của tình trạng sao chép phần mềm trái phép, thể hiện qua số thiệt hại được ước tính, từ 38 triệu đô-la năm 2005, vọt lên thành 353 triệu trong năm 2009. Vấn đề là nếu sản phẩm của các đại tập đoàn như Microsoft, McAfee là đối tượng bị đánh cắp nhiều nhất, thì các công ty nhỏ hơn ở trong vùng cũng không tránh khỏi tệ nạn này. Đối với các công ty này, tác hại của tệ nạn sao chép trái phép còn nặng nề hơn nữa vì họ không có phương tiện tài chính dồi dào để vượt qua các khó khăn như các đại doanh nghiệp.
Xuất phát từ tình trạng kể trên, các chuyên gia phân tích trong ngành cho rằng, tác hại lớn hơn là chính tệ nạn sao chép phần mềm trái phép tại châu Á đã ngăn chặn không cho khu vực này sản sinh ra được những tập đoàn sản xuất phần mềm khổng lồ tương tự như Microsoft chẳng hạn. Theo ông Tarun Sawney, Giám đốc phụ trách các chiến dịch chống sao chép trái phép của nhóm BSA thì tệ nạn này đã bóp nghẹt các tiến bộ công nghệ. Đối với ông, luật lệ chống sao chép trái phép rất nghiêm ngặt, song song với tỷ lệ đánh cắp phần mềm rất thấp tại Hoa Kỳ là sự xuất hiện của các tập đoàn như Yahoo, Facebook...
Hãng tin Pháp AFP, trích dẫn trường hợp cụ thể của ba công ty phần mềm Ấn Độ, Thái Lan và Việt Nam đã nêu bật những trở ngại mà các doanh nghiệp này gặp phải do nạn sao chép trái phép sản phẩm của họ. Đối với ông Binod Hariharan, chủ một công ty ở Ấn Độ, sản xuất loại phần mềm dựa trên chiêm tinh học để giúp người sử dụng tìm bạn thích hợp hay tiến thân trên con đường sự nghiệp, thì ông đã phải cài đặt thêm hệ thống chống sao chép vào sản phẩm của mình. Việc này vừa làm ông phải tốn thêm tiền, lẽ ra có thể được dùng vào việc phát triển cơ sở, vừa làm cho sản phẩm đắt hơn, đồng thời khiến cho việc sử dụng phần mềm phức tạp hơn. Ông Somporn Maneeratanakul, Giám đốc điều hành Công ty Thai Software Enterprises tại Bangkok đã cực lực bác bỏ lập luận truyền thống cho rằng, chỉ có các tâp đoàn phần mềm nổi tiếng là bị tệ nạn sao chép trái phép tác hại. Đối với ông, nếu các công ty lớn có thể đối phó dễ dàng với các thất thu do tình trạng sao chép trái phép, thì các doanh nghiệp nhỏ, chuyên nhắm vào thị trường nội địa như công ty của ông rất khó mà chống đỡ được các thiệt hại. Theo ông Somporn cũng không nên cho rằng, bán sản phẩm với giá hạ sẽ cho phép giảm nạn ăn cắp. Một trong những phần mềm của công ty ông chỉ bán với giá khoảng 6 đô-la, nhưng vẫn thuộc loại bị sao chép nhiều nhất. Đối với ông Nguyễn Minh Đức, Giám đốc công ty sản xuất phần mềm chống virus tin học BKIS Security tại Việt Nam, tình hình cũng tương tự. Tệ nạn sao chép trái phép đã buộc công ty của ông phải đầu tư thêm vào lĩnh vực bảo vệ sản phẩm để chống sao chép, thay vì dùng tiền đó vào lĩnh vực nghiên cứu phát triển để cải thiện các sản phẩm cung cấp cho khách hàng. Theo ông, đó là một sự lãng phí tài nguyên.
Theo ghi nhận của AFP, các công ty nói trên đều nuôi cao vọng vươn lên trên trường quốc tế. Thế nhưng giấc mơ của họ có nguy cơ bị vỡ tan với tình trạng sản phẩm của mình bị sao chép ngay trong nước.
Song Hà (tổng hợp)