Chùa Hương đã vào mùa lễ hội. Đây là lễ hội đầu tiên kể từ khi mảnh đất xứ Đoài chính thức sáp nhập vào Hà Nội, trở thành Thủ đô của cả nước. Có lẽ chính vì thế mà lễ hội năm nay lượng khách tăng vọt ngoài dự tính của BTC. Mặc dù BTC Lễ hội Chùa Hương đã chuẩn bị khá chu đáo từ lâu nhưng ngay những ngày đầu khai hội, tại đây đã tái diễn nhiều vấn nạn từng được dẹp bỏ trong các lễ hội trước.
Những cái được
Lễ khai hội năm nay được tiến hành khá đơn giản nhưng trang trọng. Ngay từ sáng sớm, trên suối Yến đã diễn ra các màn rước lân, múa rồng của 4 đội múa xã Hương Sơn. Sau lời tuyên bố khai hội của lãnh đạo địa phương, Đại đức Thích Minh Hiền - Trụ trì Tùng lâm Hương Tích là Lễ niêm hương kỳ nguyện tại hương án trước cửa Thiên Trù nguyện cầu cho quốc thái dân an, cho lễ hội thành công tốt đẹp.
Những hoạt động văn hóa nổi bật trong mùa lễ hội năm nay tập trung vào Ngày húy nhật tổ Đệ Thập (12 tháng Giêng âm lịch) và ngày lễ Khánh Đản Đức Quán Thế Âm Bồ Tát (19/2 âm lịch). Đặc biệt, năm nay, trong lễ Khánh Đản, tại sân chùa Thiên Trù, sẽ có màn ca vũ nhạc “Thiên Thủ Quán Thế âm” đặc sắc. Tiếp đó sẽ là chương trình giới thiệu đĩa DVD Hương Sơn ca – một tổ hợp các ca khúc về Phật giáo và Chùa Hương của các nhạc sĩ Hoàng Quý, Phạm Duy, GS.Trần Văn Khê... được thể hiện qua giọng hát của ca sĩ Mỹ Linh, Phương Anh, Minh Anh, Minh Ánh, Tố Uyên, nghệ sĩ saxophone Trần Mạnh Tuấn... Cũng trong đêm Khánh Đản sẽ có lễ phóng đăng với 2009 ngọn hoa đăng được thả trôi trên dòng suối Yến và 2009 ngọn nến sẽ được thắp sáng trong động Hương Tích.
Theo BTC Lễ hội Chùa Hương thì chỉ trong 5 ngày đầu mở hội, nhà chùa đã đón gần 20 vạn lượt khách, chưa thấy bị phản ánh về tình trạng ăn xin, trộm cắp hay việc đeo bám, chèo kéo du khách. Riêng ngày khai hội, do thời tiết thuận lợi lại nhằm đúng ngày nghỉ đầu tiên của một năm làm việc mới nên lượng du khách tăng vọt ước tính hơn 5 vạn lượt, trong buổi sáng đã có những lúc “cháy” đò. Để đảm bảo trật tự và an toàn trong suốt 3 tháng diễn ra lễ hội, BTC đã quy hoạch 239 gian hàng phục vụ khách hành hương; mở 3 cổng đón khách với 45 cửa bán vé. Suối Yến cũng được nạo vét từ trước ngày khai hội với độ sâu nhất là 1,2m. Hàng ngày trên suối sẽ có thuyền cứu hộ đi lại liên tục. Một điều đặc biệt là năm nay, tuyến đường bộ từ Thiên Trù lên Hương Tích đã hoàn thành, sẽ tạo thuận lợi tối đa cho du khách và giảm ách tắc tại các tuyến cáp treo.
...Và chưa được
Mặc dù BTC đã khẳng định và có nhiều biện pháp nhằm có được một mùa lễ an toàn và quy củ, nhưng theo phản ánh của nhiều du khách, giá dịch vụ tại khu vực này vẫn đắt gấp 3, 4 lần so với giá bên ngoài. Tuy không còn hiện tượng những nhà đò đi theo xe ô tô cả chục cây số để mời đi đò nữa nhưng lại xuất hiện tình trạng bám theo khách đề nghị đổi tiền lẻ. Người lái đò đã bắt đầu có thái độ “đòi hỏi” với khách, không chỉ đơn giản là xin “mừng tuổi” như mọi năm mà “đòi” bồi dưỡng với mức giá được định thẳng thừng: 100.000 đồng/4 người. Có thuyền đã bỏ không tiếp tục chở khách tại khu vực đền Trình sau khi khách không đồng ý sẽ bồi dưỡng, dẫn đến cãi vã trước cửa đền. Hiện tượng du khách tranh thủ thời gian ngồi đò vào chùa Thiên Trù tụ tập bài bạc cũng xuất hiện công khai... Thêm vào đó là một số hiện tượng thiếu ý thức xuất hiện ở chính những du khách. Dọc suối Yến, rác vẫn nổi lềnh bềnh dù trên thuyền nào cũng có giỏ đựng rác theo quy định. Bãi đợi đò ở khu vực Thiên Trù bị một số du khách biến thành khu vệ sinh công cộng khiến nhiều người đi qua phải nhăn mặt. Một vấn đề mà năm 2008 đã gần như không còn là tình trạng tắc đò trên suối Yến, nhưng sang năm nay lại tái diễn trầm trọng. Mặc dù BTC đã có phương án chăng dây phân luồng nhưng trong buổi sáng ngày khai hội, nhiều du khách đã bị tắc trên suối đến hơn 2 giờ đồng hồ, khiến cho giờ khai mạc buộc phải lùi từ 9 giờ đến gần 10 giờ.
Khu vực ga cáp treo vẫn tiếp tục là điểm nóng khi nhu cầu của du khách luôn vượt quá nhiều lần so với khả năng cung cấp dịch vụ. Chính vì thế đã xuất hiện nhiều người bán vé với lời dụ dỗ mua vé của họ sẽ được đi ngay. Trong khi nhà ga đã thông báo hết vé từ sớm thì những người này vẫn còn hàng xấp vé trong tay và đã đẩy giá lên mức 100.000 -200.000 đồng/vé cả đi và về (quy định của BTC chỉ có 70.000 đồng). Các nhà xe cũng đua nhau tăng giá dù ngay từ lối vào BTC đã quy định chỉ thu 2.000 đồng/xe máy/ngày và 3.000 đồng/xe máy/đêm, thậm chí ngay tại khu vực Khách sạn Công đoàn là nơi gửi xe của khách, giá xe cũng được đẩy lên 10.000 đồng/xe và 5.000 đồng/mũ. Tình trạng này đã khiến nhiều du khách coi buổi đi lễ đầu năm là buổi “đốt tiền” cho các dịch vụ.
Lễ hội Chùa Hương còn kéo dài đến cuối tháng 4 dương lịch.Việc giữ gìn an toàn, quy củ, vệ sinh đòi hỏi không chỉ sự cố gắng từ phía BTC hay nhà chùa mà còn cần cả sự hợp tác, tự nguyện giữ gìn từ chính mỗi du khách. Hy vọng, tấm lòng của mỗi Phật tử trong hành trình du xuân về đất Phật sẽ thể hiện qua những hành động đẹp để mùa lễ hội Chùa Hương 2009 tràn đầy “xuân phong hòa khí”.
Bài và ảnh: Dương Hà