Tác dụng của nước đậu đen hạt sen với sức khỏe

1. Tác dụng của đậu đen và hạt sen

Đậu đen và hạt sen đều là những vị thuốc Đông y được sử dụng từ lâu đời, thường xuyên xuất hiện trong các phương thuốc cổ truyền. Đậu đen được Đông y dùng với tên gọi hắc đậu, có vị ngọt, tính bình, đi vào kinh tỳ và kinh thận, có tác dụng ích thận, dưỡng huyết, khư phong, lợi thủy tiêu thũng, giải độc, trừ phiền.

Trong Đông y, đậu đen thường được ứng dụng trong điều trị các chứng thận hư, huyết hư, tóc bạc sớm, lưng gối đau mỏi, phù thũng, tiểu tiện bất lợi, đau nhức xương khớp do phong thấp, giải độc trong ngộ độc thuốc, thức ăn…

Các nghiên cứu khoa học hiện đại cũng tìm ra nhiều thành phần tốt cho sức khỏe có trong đậu đen như protein thực vật, các loại tinh bột phức hợp, tinh bột kháng, chất xơ, các vitamin, khoáng chất… Bên cạnh đó, đậu đen cũng được chứng minh là có chứa nhiều loại hợp chất sinh học có hoạt tính cao như anthocyanins, flavonoids, saponins…

Nhờ các thành phần này, đậu đen có tác dụng:

•  Hỗ trợ kiểm soát đường huyết và phòng ngừa đái tháo đường type 2. 
•  Bảo vệ tim mạch. 
•  Hạ lipid máu. 
•  Kháng viêm và chống oxy hóa tế bào. 
•  Hỗ trợ tiêu hóa. 
•  Hỗ trợ quản lý cân nặng. 
•  Hỗ trợ chức năng thải độc và phòng chống ung thư. 

Bên cạnh đậu đen, hạt sen cũng là một vị thuốc quý được sử dụng thường xuyên trong Đông y với tên gọi liên nhục, liên tử. Hạt sen có vị ngọt, sáp, tính bình, đi vào các kinh tỳ, thận, tâm, có tác dụng ích thận cố tinh, bổ tỳ chỉ tả, dưỡng tâm an thần. Hạt sen thường được Đông y ứng dụng trong điều trị các chứng tỳ hư tiết tả, thận hư di tinh, hoạt tinh, đới hạ, tâm thận bất giao gây hồi hộp, mất ngủ… 

Các nghiên cứu hiện đại cũng tìm ra nhiều thành phần trong hạt sen có lợi cho sức khỏe như carbohydrate, protein thực vật, chất xơ… cùng các vitamin B1, B6, B9, B2, B3, và các khoáng chất kali, phốt pho, magie, canxi, sắt, mangan, kẽm… Bên cạnh đó, trong hạt sen cũng chứa nhiều hợp chất sinh học và enzym đặc hiệu như L-isoaspartyl methyltransferase, flavonoids (quercetin, kaempferol, isoquercitrin).

Hạt sen đã được khoa học hiện đại chứng minh là một thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng, với nhiều tác dụng dược lý rõ rệt:

• Giúp cải thiện giấc ngủ, chống lo âu.
• Chống lão hóa và sửa chữa tổn thương tế bào.
• Kháng viêm, giảm đau.
• Bảo vệ niêm mạc dạ dày.
• Bảo vệ tim mạch, điều hòa huyết áp.
• Hỗ trợ kiểm soát đường huyết.

2. Uống nước đậu đen, hạt sen mang lại lợi ích gì?

Nước uống phối hợp giữa đậu đen và hạt sen là sự kết hợp kinh điển giữa hai vị thuốc, hai loại thực phẩm có mật độ dinh dưỡng cao. Khi kết hợp lại, chúng tạo nên một thức uống có nhiều giá trị với sức khỏe. Theo Đông y, đậu đen kết hợp với hạt sen sẽ giúp tăng cường tác dụng giao thoa tâm thận, định tâm an thần, tăng cường tác dụng kiện tỳ, trừ thấp, lợi thủy tiêu thũng, bổ can thận, dưỡng tinh huyết, thanh nhiệt giải độc. 

Dưới góc nhìn khoa học, việc kết hợp đậu đen cùng hạt sen tạo ra một dung dịch giàu chất chống oxy hóa, vitamin nhóm B, khoáng chất nội sinh và các axit amin thiết yếu, có tác dụng:

• Cải thiện chất lượng giấc ngủ sâu.
• Kiểm soát đường huyết và cải thiện nhạy insulin.
• Bảo vệ tim mạch và điều hòa huyết áp.
• Chống lão hóa và phục hồi tổn thương tế bào.
• Hỗ trợ quản lý cân nặng và hệ vi sinh đường ruột.

3. Cách chế biến nước đậu đen, hạt sen

Để nấu nước đậu đen, hạt sen có thể thực hiện theo các bước sau:

• Đậu đen rửa sạch, nhặt bỏ hạt sứt mẻ, lép, ngâm nước ấm từ 6 - 8 giờ.
• Nếu dùng hạt sen tươi, tách đôi để loại bỏ hoàn toàn tâm sen, không cần ngâm. Nếu dùng hạt sen khô cần ngâm nước ấm từ 2 - 3 giờ để hạt nở đều, khi chế biến sẽ bở xốp, không bị sượng.
• Cho đậu đen đã ráo nước vào chảo, đảo đều tay trên lửa nhỏ; sao đến khi vỏ đậu hơi nứt nhẹ, ngửi thấy mùi thơm cốt đậu và bên trong lòng hạt chuyển sang màu vàng nhạt thì tắt bếp và để nguội.
• Cho hạt sen cùng 2 lít nước vào nồi, đun sôi rồi hạ lửa nhỏ ninh trong khoảng 20 phút cho hạt sen bắt đầu chín mềm.
• Cho phần đậu đen đã sao vàng (cùng táo đỏ,gừng nếu có) vào nồi hạt sen, đun sôi trở lại trong 5 phút, sau đó tắt bếp.
• Đậy kín vung ủ trong 15 - 20 phút để các hoạt chất chống oxy hóa ở vỏ đậu và dưỡng chất trong hạt sen tiết hết ra nước.
• Lọc lấy nước uống hàng ngày, phần cái (đậu và sen) có thể ăn vào bữa phụ để tận dụng chất xơ và tinh bột kháng.

Ngoài ra, đậu đen phối hợp cùng hạt sen có thể chế biến thành nhiều món khác nhau như sữa hạt, đậu đen hạt sen ninh nhừ… đều rất phổ biến, có tác dụng tốt cho sức khỏe.

4. Một số lưu ý khu sử dụng nước đậu đen, hạt sen

Mặc dù nước uống phối hợp giữa đậu đen và hạt sen là một bài thuốc - món ăn bổ dưỡng, tính bình và rất lành tính, việc sử dụng sai cách hoặc sai đối tượng vẫn có thể gây phản tác dụng dưới cả góc nhìn Đông y lẫn Tây y. Chính vì vậy để tối ưu hóa hiệu quả và đảm bảo an toàn khi sử dụng thức uống này vẫn cần một số lưu ý:

• Thận trọng khi dùng cho người tỳ vị hư hàn, thường xuyên bị lạnh bụng, sợ lạnh, đi ngoài phân sống.
• Người đang có thực nhiệt ở đường ruột, táo bón kinh niên, đầy bụng, tích trệ nên thận trọng, nếu dùng nhiều hạt sen sẽ khiến tình trạng khó tiêu, phân khô kết trở nên trầm trọng hơn.
• Không dùng nước đậu đen, hạt sen thay thế hoàn toàn nước lọc.
• Người đang dùng thuốc hạ huyết áp, thuốc an thần nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Mời bạn xem thêm:

3 món ăn từ đậu đen giúp bổ thận và hỗ trợ giấc ngủ

SKĐS – Nấu đậu đen cùng một số nguyên liệu khác có thể bổ thận, thúc đẩy giấc ngủ ngon, tăng cường thể trạng, đặc biệt với người trung niên, cao tuổi.