Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), biến đổi khí hậu (BĐKH) là vấn đề toàn cầu và tác động bất lợi của nó sẽ ảnh hưởng đến toàn nhân loại. Nhiệt độ trái đất và mực nước biển tăng cùng các sự kiện thời tiết cực đoan làm bùng phát các bệnh tiêu chảy, sốt rét, sốt xuất huyết…, làm tăng sức lây lan của các bệnh truyền nhiễm. Tác động này đặc biệt lớn ở các nước nghèo và thành phần dân cư dễ bị tổn thương nhất do hệ thống y tế kém, thiếu thuốc men và nhân viên y tế… Theo đánh giá của WHO, sự BĐKH trong những thập niên gần đây rõ ràng có ảnh hưởng tới một số bệnh truyền nhiễm. WHO ước tính trong năm 2000, khoảng 2,4% số trường hợp tiêu chảy cấp trên thế giới, 6% các trường hợp mắc sốt rét trong các nước có mức thu nhập trung bình và thấp đều có liên quan đến BĐKH. Trong số 14 triệu người chết hàng năm ở khu vực này có tới 40% chết do các bệnh lây nhiễm. BĐKH đã tạo điều kiện lý tưởng cho sự lây lan của bệnh lây nhiễm tại khu vực này. WHO cũng ước tính, hàng năm, có tới 150.000 người ở các nước thu nhập thấp tử vong do tác động của BĐKH. Khu vực Đông Nam Á chiếm 30% số người nghèo trên thế giới đang phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất của tình trạng trên.
Trong một dự đoán mang tính cảnh báo, nhóm chuyên gia liên chính phủ về BĐKH (IPCC, 2009) đã cảnh báo rằng đến năm 2080 sẽ có khoảng 1,5-3,5 tỉ người trên thế giới phải đối mặt với nguy cơ mắc sốt xuất huyết mà nguyên nhân là do hiện tượng trái đất ấm lên và do khí hậu thay đổi, sốt Dengue sẽ lại tăng lên ở các nước đang phát triển. Theo Ủy ban liên chính phủ về BĐKH, nền kinh tế các nước thu nhập thấp phụ thuộc vào nông nghiệp và tài nguyên thiên nhiên nên bị tác động bất lợi nghiêm trọng.
Ngân hàng Phát triển châu Á cho biết, nền kinh tế Thái Lan và Indonesia có thể bị thiệt hại tới 6,7% tổng thu nhập nội địa (GDP) vào năm 2010. Hầu hết các nước thu nhập thấp đều không đủ nguồn tài lực và hạ tầng cơ sở y tế cần thiết để đối phó với các bệnh bùng phát do BĐKH.
WHO nhấn mạnh, tăng cường năng lực y tế để bảo vệ sức khỏe con người trong bối cảnh biến đổi khí hậu đã trở nên khẩn cấp cả ở cấp quốc gia, khu vực và toàn cầu. Phản ứng hiệu quả và bền vững, hành động nhất quán, đầu tư tài chính thỏa đáng hơn và phối hợp đa phương - đó là phương châm hợp tác đối phó với BĐKH. Khu vực y tế phải đóng vai trò thiết yếu làm giảm BĐKH và thích ứng với tác động bất lợi của nó.
Lancet, tạp chí y khoa hàng đầu của thế giới, vừa công bố báo cáo điều tra về tác động của tình trạng BĐKH đối với sức khỏe con người. Đây là báo cáo quan trọng đầu tiên về vấn đề này, theo đó, các tác giả cho rằng tình trạng gia tăng mức khí thải gây hiệu ứng nhà kính là mối đe dọa toàn cầu lớn nhất đối với sức khỏe con người trong thế kỷ 21. Trong lúc nhiệt độ trái đất đang ngày càng nóng lên thì tình trạng lây lan bệnh tật cũng như nạn suy dinh dưỡng tại các nước đang phát triển ngày càng gia tăng. Suy dinh dưỡng là nguyên nhân khiến 60% trẻ em thiệt mạng. Trong khi đó, việc không đủ nước có nguy cơ làm tăng nạn tiêu chảy và suy dinh dưỡng. Trong thời gian sắp tới, các bệnh nhiệt đới như sốt xuất huyết, sốt rét và các loại siêu vi mới có thể lan từ những khu vực từ trước tới giờ chúng vẫn hoành hành sang những khu vực mới.
Hoa Mai
(Theo tài liệu của WHO và Cục Quản lý môi trường y tế, Bộ Y tế)