Tác động của trứng với sức khỏe tim mạch

Trứng là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình. Tuy nhiên, cùng với giá trị dinh dưỡng cao, trứng cũng từng là chủ đề gây tranh luận kéo dài nhiều thập kỷ, chủ yếu do hàm lượng cholesterol trong lòng đỏ.

Trong thời gian dài, nhiều người cho rằng ăn trứng thường xuyên có thể làm tăng cholesterol máu, từ đó làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim mạch. Tuy nhiên, trong vài năm gần đây, các bằng chứng khoa học mới đã cho thấy cách nhìn này cần được đánh giá lại.

Một tổng quan khoa học công bố đầu năm 2026 của nhóm tác giả Yoshimi Kishimoto và Norie Sugihara tại Nhật Bản cho thấy tác động của trứng lên tim mạch không thể chỉ đánh giá đơn thuần qua lượng cholesterol có trong thực phẩm. Thay vào đó, cần xem xét toàn diện thành phần dinh dưỡng của trứng, tác động lên các loại lipoprotein trong máu và bối cảnh chế độ ăn tổng thể.

1. Dinh dưỡng của trứng

Trứng là thực phẩm giàu giá trị sinh học. Protein trong trứng chứa đầy đủ các acid amin thiết yếu, có khả năng hấp thu cao và được xem là một trong những nguồn protein chất lượng tốt. Ngoài protein, trứng còn cung cấp nhiều vi chất quan trọng như vitamin A, vitamin D, vitamin B12, folate, choline, selen và phospholipid. Đáng chú ý, trứng là nguồn cung cấp hai carotenoid quan trọng là lutein và zeaxanthin. Đây là các hợp chất chống oxy hóa có vai trò bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa và có lợi cho sức khỏe mắt.

Theo tổng quan năm 2026, trong nhiều năm, tranh luận về cholesterol đã phần nào làm lu mờ giá trị dinh dưỡng tổng thể của trứng. Các tác giả cho rằng nên nhìn nhận trứng như một thực phẩm giàu dưỡng chất, thay vì chỉ tập trung vào một thành phần đơn lẻ là cholesterol.

2. Cholesterol trong trứng có đồng nghĩa với tăng nguy cơ tim mạch?

Một quả trứng gà chứa lượng cholesterol đáng kể, chủ yếu tập trung ở lòng đỏ. Đây là lý do khiến trứng từng bị khuyến cáo hạn chế trong nhiều chế độ ăn. Tuy nhiên, cholesterol ăn vào và cholesterol trong máu không phải lúc nào cũng có mối liên hệ trực tiếp.

Nghiên cứu dinh dưỡng hiện nay cho thấy cơ thể con người có cơ chế điều hòa nội sinh. Khi lượng cholesterol từ thực phẩm tăng lên, gan có thể giảm tổng hợp cholesterol nội sinh ở mức độ nhất định. Vì vậy, ở đa số người khỏe mạnh, cholesterol từ thực phẩm không làm tăng tương ứng cholesterol máu. Quan trọng hơn, nguy cơ bệnh tim mạch không chỉ phụ thuộc vào tổng cholesterol, các yếu tố có ý nghĩa lâm sàng lớn hơn gồm:

• Nồng độ lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL-C);
• Nồng độ lipoprotein tỷ trọng cao (HDL-C);
• Mức độ oxy hóa của LDL;
• Tình trạng viêm mạn tính;
• Mô hình ăn uống tổng thể;
• Các yếu tố nguy cơ khác như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì, hút thuốc lá và ít vận động.

Các phân tích tổng hợp gần đây cho thấy việc tăng cholesterol huyết thanh sau ăn trứng không đồng nghĩa trực tiếp với tăng nguy cơ xơ vữa động mạch hoặc biến cố tim mạch. Vì vậy, chỉ dựa vào xét nghiệm cholesterol toàn phần để đánh giá tác động của trứng là chưa đầy đủ.

Bằng chứng từ nghiên cứu lâm sàng từ Nhật Bản

Để hiểu rõ hơn ảnh hưởng thực sự của trứng đối với tim mạch, các nhà khoa học ngày càng chú trọng tới các nghiên cứu can thiệp và các nghiên cứu quan sát có đánh giá trực tiếp tình trạng mạch máu. Theo tổng quan của nhóm tác giả Nhật Bản, trong một thử nghiệm lâm sàng có đối chứng kéo dài 4 tuần, việc tăng lượng trứng ăn mỗi ngày đã làm tăng đáng kể nồng độ HDL-C – thường được gọi là "cholesterol tốt".

Đồng thời, nghiên cứu cũng ghi nhận sự giảm LDL bị oxy hóa (ox-LDL). Đây là chỉ số được quan tâm vì LDL khi bị oxy hóa có liên quan chặt chẽ hơn với quá trình hình thành mảng xơ vữa. Kết quả này cho thấy môi trường chuyển hóa mạch máu có thể được cải thiện theo hướng có lợi.

Ngoài ra, một nghiên cứu cắt ngang trên bệnh nhân Nhật Bản cho thấy ở nhóm không sử dụng thuốc hạ lipid máu, những người ăn 3–4 quả trứng mỗi tuần có tỷ lệ bệnh động mạch vành đa nhánh thấp hơn so với nhóm ăn ít hơn. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu quan sát nên chưa thể khẳng định quan hệ nhân quả tuyệt đối.

Dữ liệu quốc tế nói gì?

Không chỉ tại Nhật Bản, nhiều nghiên cứu dân số và tổng hợp bằng chứng quốc tế cũng đã xem xét mối liên hệ giữa ăn trứng và bệnh tim mạch. Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp cập nhật công bố năm 2025 cho thấy hiện chưa có bằng chứng đủ mạnh để kết luận rằng tiêu thụ trứng ở mức thông thường làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch hoặc tử vong do tim mạch ở dân số chung. Các tác giả cũng lưu ý rằng chất lượng bằng chứng giữa các nghiên cứu còn khác nhau, và kết quả có thể chịu ảnh hưởng của toàn bộ mô hình ăn uống.

Phân tích sinh thái toàn cầu được tổng hợp trong nghiên cứu năm 2026 cũng ghi nhận xu hướng: Tại nhiều quốc gia, mức tiêu thụ trứng cao hơn có liên quan với tỷ lệ mắc và tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ thấp hơn. Tuy nhiên, các tác giả nhấn mạnh đây là mối liên hệ ở cấp độ quần thể, không nên diễn giải như bằng chứng nguyên nhân trực tiếp.

3. Trứng là một phần của chế độ ăn lành mạnh

Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng tác động của trứng phụ thuộc nhiều vào bối cảnh bữa ăn. Ví dụ, ăn trứng trong một chế độ ăn giàu rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, đậu, cá và ít chất béo bão hòa sẽ khác với việc ăn trứng cùng thực phẩm chế biến sẵn, thịt xông khói, xúc xích, nhiều muối và nhiều chất béo bão hòa. Nói cách khác, vấn đề không nằm ở riêng quả trứng mà nằm ở mô hình ăn uống tổng thể.

Đây cũng là lý do các hướng dẫn dinh dưỡng hiện đại không còn đặt trọng tâm tuyệt đối vào việc cắt giảm cholesterol từ thực phẩm, mà nhấn mạnh nhiều hơn đến kiểm soát chất béo bão hòa, hạn chế thực phẩm siêu chế biến, tăng chất xơ và duy trì cân nặng hợp lý.

Như vậy, trứng có lợi thế rõ rệt: Giá thành hợp lý, dễ tiếp cận, giàu dinh dưỡng và phù hợp với nhiều nhóm dân cư. Các bằng chứng hiện có cho thấy ở người trưởng thành khỏe mạnh, ăn trứng với lượng phù hợp có thể là một phần của chế độ ăn cân đối mà không làm tăng nguy cơ tim mạch. Tuy nhiên, người có rối loạn lipid máu, đái tháo đường, bệnh tim mạch đã được chẩn đoán hoặc có nguy cơ tim mạch cao nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn cá thể hóa.

Điều cần lưu ý là sức khỏe tim mạch không được quyết định bởi một loại thực phẩm đơn lẻ mà là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp gồm chế độ ăn, vận động thể lực, giấc ngủ, kiểm soát cân nặng, huyết áp, đường huyết và việc không hút thuốc.

Mời bạn xem thêm video: