Chỉ cần nghe truyền miệng và với một niềm tin tuyệt đối rằng, nuốt mật cá, mật lợn, thậm chí là mật vịt để chữa bách bệnh, nhiều người đã nuốt vào dạ dày bất kể đó là loại mật gì với mong muốn khỏi bệnh. Đã có rất nhiều trường hợp sau khi dùng “tiên dược” để rồi bệnh cũ chưa kịp khỏi thì càng trăm bệnh khác kéo đến, vừa mất tiền lại vừa mang tật. Nhưng xem ra vẫn còn nhiều người chưa tỉnh ngộ.
Vừa đây, Bệnh viện đa khoa (BVĐK) tỉnh Tuyên Quang vừa tiếp nhận bệnh nhân Hoàng Văn K. (42 tuổi, ở thôn 11, Kim Phú, Yên Sơn, Tuyên Quang) nhập viện BVĐK tỉnh Tuyên Quang trong tình trạng suy thận, suy gan nặng do bị ngộ độc mật cá trắm. Người nhà bệnh nhân cho biết, trước khi nhập viện 4 ngày, bệnh nhân có ăn canh được nấu từ mật cá trắm, sau khi ăn thấy người mệt, buồn nôn, tiểu ít, tiểu khó nên được người nhà đưa đến BVĐK tỉnh Tuyên Quang khám bệnh và điều trị. BS. Dương Thu Hà - Khoa Nội thận khớp đồng thời cũng là người tiếp nhận bệnh nhân cho biết, bệnh nhân K. vào viện tỉnh táo, tiếp xúc tốt, người mệt mỏi, bí tiểu... Ngay lập tức, bệnh nhân được chỉ định làm các xét nghiệp cận lâm sàng cần thiết, kết quả cho thấy bệnh nhân bị suy gan, suy thận nặng do ngộ độc mật cá. BS. Hà cũng cho biết thêm, do trong mật cá có chất alcool gây xuất huyết, tổn thương nội tạng, nhất là ống thận... Hiện tại, bệnh nhân đang được chạy thận nhân tạo cấp cứu để lọc chất độc ra ngoài cơ thể, kết hợp với dùng thuốc lợi tiểu, thuốc bổ gan...
Đều trị cho bệnh nhân ngộ độc tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: T.M
Trước đó, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới (Quảng Bình) tiếp nhận một ca bệnh rất hi hữu, bệnh nhân là chị T. (SN 1991, trú tại Thuận Đức, TP. Đồng Hới) nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Sau khi chị T. vào viện cấp cứu, các bác sĩ đã thăm khám, phát hiện một dị vật nằm trong đường thực quản của bệnh nhân. Khi nội soi cấp cứu, các bác sĩ đã gắp ra một túi mật heo tươi kích thước khoảng 3x4cm nằm sâu trong thực quản. Theo các bác sĩ, may mắn cho chị T. là dị vật đã tuột xuống thực quản, nếu còn nằm ở đường thở thì có nguy cơ tử vong cao vì tắc đường thở. Được biết, đây không phải là lần đầu tiên Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới tiếp nhận những ca cấp cứu tương tự. Người nhà bệnh nhân cho biết, chị T. bị đau bụng khi vừa sinh con được 10 ngày tuổi. Nghe mọi người mách nuốt mật lợn có thể chữa chứng đau bụng nên gia đình đã đi xin một túi mật lợn còn tươi về để cho chị uống. Không ngờ, sau khi nuốt nguyên túi mật lợn còn tươi đó, chị T. xuất hiện các triệu chứng như nôn khan, khó thở, nuốt nghẹn, đau tức vùng ngực, không ăn uống được.
Đáng chú ý, dù đã được cảnh báo nhiều song tình trạng tự ý nuốt mật lợn nói riêng, mật động vật nói chung để chữa bệnh, tăng cường sức khỏe vẫn diễn ra khá phổ biến. Điều này không chỉ truyền miệng mà còn lan truyền chóng mặt trên các trang mạng xã hội, nhiều bà mẹ trẻ chia sẻ, sản phụ có nên nuốt mật lợn, mật gà, mật cá để chữa đau bụng, giúp đường tiêu hóa mẹ - con tốt, thậm chí tốt trong cơn co chuyển dạ hay không, được bàn tán sôi nổi.
PGS.TS. Phạm Duệ - nguyên Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, việc nuốt mật cá, mật vịt, mật lợn đã được các bác sĩ cảnh báo rất nhiều lần. Trong quá trình làm việc tại Trung tâm Chống độc ông đã gặp rất nhiều trường hợp “thân tàn” vì ngộ độc những thứ mật chết người này chỉ vì nghe theo tin đồn. Đã có nhiều người phải nhập viện cấp cứu do bị ngộ độc sau khi đã nuốt mật cá trắm hoặc uống mật gấu để “trị đau bệnh” hoặc “bồi bổ”. PGS. Duệ cho biết thêm, đặc biệt xu hướng ngộ độc mật thường tăng vào dịp cuối năm là thời điểm thường tát ao bắt cá to; có các cuộc liên hoan, họp mặt. Tình trạng ngộ độc phụ thuộc vào lượng mật đưa vào cơ thể, lứa tuổi, thể trạng, nhập viện sớm hay muộn. Nếu đến sớm bệnh nhân được rửa dạ dày; lọc máu điều trị suy thận, suy gan, chức năng thận, gan sẽ được phục hồi. Nếu ngộ độc nặng, điều trị muộn bệnh nhân có thể tử vong. Dưới góc độ của bác sĩ Đông y, BS CKII. Nguyễn Thị Tú Anh, Trưởng khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Trung ương Huế cho biết, tất cả các loại mật đều ít nhiều có chất độc. Mật lợn có tính hàn, vị đắng. Bản thân sau khi sinh đẻ, cơ thể sản phụ bị tổn thương nặng, dễ bị lâm vào tình trạng bệnh lý mà Đông y gọi là “hư hàn”. Do đó, phụ nữ sau khi sinh tối kỵ bị nhiễm lạnh, vì “hàn tà” khiến khí huyết ngưng trệ, từ đó phát sinh ra hàng trăm thứ bệnh. Không một bác sĩ nào khuyên bệnh nhân, sản phụ nuốt mật lợn cả. Việc người dân nuốt mật lợn để chữa đau bụng là do quan niệm dân gian. Trước đây, để giúp đường tiêu hóa của trẻ con được tốt, bà con thường dán lá ổi, lá sim lên bụng trẻ hoặc quấy đặc dịch mật lợn thành cao dán, dán lên bụng chứ không uống... Những kinh nghiệm dân gian này có thể có trường hợp mang lại tác dụng nhưng không thể đúng với tất cả mọi trường hợp...