Trước đó, anh T.M.Đ. (40 tuổi, Hà Nội) hoàn toàn khỏe mạnh. Khoảng một tháng trước khi nhập viện, anh phát hiện khối u nhỏ dưới da ở mặt trong đùi trái. Khối u không đau, chỉ ngứa nhẹ, kèm theo những cơn đau bụng không rõ nguyên nhân.
Qua siêu âm, các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương phát hiện khối giảm âm kích thước 3,2 x 4 cm. Tiến hành phẫu thuật, ê-kíp gắp ra một ấu trùng màu trắng, dẹt, dài khoảng 7 cm. Kết quả xét nghiệm gen xác định đây là ấu trùng sán thuộc giống Spirometra (sán nhái).
Hình ảnh mẫu bệnh phẩm ấu sán nhái. Ảnh: BVCC
Anh Đ. cho biết không ăn đồ sống hay đắp thịt động vật lên da. Tuy nhiên, hơn một tháng trước, anh từng đi tắm suối và có thể đã vô tình uống phải nước suối trong lúc bơi.
PGS.TS Lê Trần Anh (Phòng khám Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cho biết, con người có thể nhiễm ấu trùng sán nhái qua 3 con đường:
- Uống nước chứa giáp xác nhỏ (Cyclops) mang ấu trùng.
- Ăn thịt ếch, nhái, rắn... chưa nấu chín kỹ.
- Đắp thịt động vật sống lên mắt hoặc vết thương hở theo mẹo dân gian.
Vùng tổn thương ở bệnh nhân sau khi rạch lấy ấu trùng sán nhái. Ảnh: BVCC
Sau khi xâm nhập, ấu trùng di chuyển qua các mô và gây bệnh tùy thuộc vào vị trí ký sinh: Tạo khối u di động, gây ngứa, sưng, đau. Gây sưng mi, đau nhức, chảy nước mắt, thậm chí làm giảm thị lực. Gây đau đầu, co giật, yếu liệt hoặc rối loạn ý thức.
Thời gian từ khi nhiễm đến khi phát bệnh thường kéo dài nên dễ bị bỏ sót. Với trường hợp của anh Đ., tổn thương khu trú nên chỉ cần phẫu thuật gắp bỏ ấu trùng là dứt điểm, không cần dùng thuốc chống ký sinh trùng. Trường hợp tổn thương ở nhiều nơi hoặc vị trí nguy hiểm mới phải cân nhắc dùng thuốc.
Chuyên gia khuyến cáo:
Chỉ dùng nguồn nước sạch; không uống nước suối chưa qua xử lý; tuyệt đối không ăn thịt ếch, nhái, rắn sống hoặc tái.
Không đắp thịt/gan động vật sống lên mắt hoặc vết thương hở.
Khi xuất hiện các khối u bất thường dưới da (đặc biệt là khối di chuyển, ngứa, tái phát), người dân cần đến ngay cơ sở y tế để kiểm tra.
