Tuy nhiên, người bệnh suy thận mạn không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn quan hệ tình dục. Tần suất và mức độ quan hệ cần được điều chỉnh phù hợp với giai đoạn bệnh, thể trạng và các bệnh lý đi kèm.
Ở người bệnh suy thận mạn giai đoạn sớm, nếu sức khỏe ổn định và không có triệu chứng mệt mỏi, khó thở hoặc đau ngực, hoạt động tình dục nhìn chung vẫn có thể được duy trì. Khi bệnh tiến triển, các yếu tố như thiếu máu, mệt mỏi, rối loạn nội tiết, huyết áp và tâm lý có thể ảnh hưởng đáng kể đến ham muốn cũng như khả năng tình dục.
1. Suy thận mạn ảnh hưởng đến đời sống tình dục như thế nào?
Ở giai đoạn đầu suy thận mạn, đa số người bệnh vẫn có thể duy trì đời sống tình dục tương đối bình thường nếu sức khỏe tổng thể ổn định.
Từ giai đoạn tiến triển nặng hơn khi chức năng thận suy giảm rõ hơn, người bệnh có thể gặp tình trạng thiếu năng lượng, thiếu máu và rối loạn nội tiết. Những yếu tố này có thể làm giảm ham muốn, giảm khả năng gắng sức và ảnh hưởng đến chất lượng đời sống tình dục.
Ở giai đoạn suy thận mạn nặng hoặc người đang điều trị thay thế thận, rối loạn chức năng tình dục thường gặp hơn. Người bệnh có thể giảm ham muốn, rối loạn cương ở nam giới hoặc gặp các vấn đề về đáp ứng tình dục ở nữ giới. Tình trạng này liên quan đến nhiều yếu tố như rối loạn hormone, thiếu máu, tăng ure máu, bệnh tim mạch, tác dụng của thuốc và những ảnh hưởng tâm lý do bệnh kéo dài.
Vì vậy, người bệnh không nên mặc cảm hoặc tự cho rằng mình phải từ bỏ đời sống vợ chồng. Khi sức khỏe cho phép, quan hệ tình dục phù hợp có thể giúp duy trì sự gần gũi với bạn đời và cải thiện tinh thần.
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng suy thận giai đoạn cuối phải lọc máu cấp cứu. Ảnh: ĐN
2. Tần suất quan hệ thế nào là phù hợp?
Không có một con số cố định áp dụng cho tất cả người bệnh suy thận mạn. Tần suất quan hệ nên dựa vào thể lực, mức độ suy thận, bệnh lý tim mạch, huyết áp, tình trạng thiếu máu và khả năng gắng sức của mỗi người.
Nếu người bệnh có thể đi lại, vận động nhẹ mà không xuất hiện khó thở, đau ngực, chóng mặt hoặc mệt quá mức thì có thể duy trì hoạt động tình dục khi cảm thấy phù hợp.
Ngược lại, nếu chỉ vận động nhẹ đã xuất hiện khó thở, chóng mặt, hồi hộp hoặc mệt nhiều, người bệnh không nên cố gắng quan hệ và cần được bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe.
Điều quan trọng là không nên áp dụng máy móc tần suất như 1-2 lần/tuần hay 1-2 lần/tháng cho mọi bệnh nhân. Người bệnh suy thận mạn ổn định có thể duy trì đời sống tình dục theo nhu cầu và khả năng của bản thân. Với người đang chạy thận, hoạt động tình dục cần được điều chỉnh theo tình trạng sức khỏe và lịch điều trị.
Đặc biệt, không nên quan hệ khi cơ thể đang quá mệt, huyết áp không ổn định hoặc ngay sau một buổi lọc máu nếu người bệnh có biểu hiện suy kiệt, chóng mặt, tụt huyết áp.
3. Vì sao suy thận mạn làm giảm ham muốn và khả năng tình dục?
Suy thận mạn có thể gây ra nhiều thay đổi trong cơ thể, ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến chức năng tình dục.
- Rối loạn hormone sinh dục: Suy giảm chức năng thận có thể đi kèm những thay đổi về nội tiết, trong đó có giảm testosterone ở nam giới, thay đổi hormone sinh dục ở nữ giới, ảnh hưởng đến ham muốn và chức năng sinh sản.
- Tăng prolactin và tích tụ các chất chuyển hóa: Khi chức năng lọc của thận suy giảm, ure và các chất chuyển hóa khác có thể tích tụ trong máu. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, mạch máu và chức năng tình dục.
- Thiếu máu và mệt mỏi: Đây là vấn đề thường gặp ở người bệnh suy thận mạn. Mệt mỏi kéo dài khiến người bệnh giảm khả năng gắng sức, giảm ham muốn và khó duy trì hoạt động tình dục.
- Bệnh tim mạch và huyết áp: Suy thận mạn thường đi kèm tăng huyết áp và các bệnh lý tim mạch. Đây cũng là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng tình dục và quyết định mức độ vận động phù hợp.
- Yếu tố tâm lý: Lo lắng, mặc cảm, trầm cảm hoặc căng thẳng do phải điều trị bệnh lâu dài cũng có thể khiến người bệnh giảm ham muốn.
4. Người bệnh cần lưu ý gì khi quan hệ?
Người bệnh suy thận mạn nên lựa chọn thời điểm cơ thể khỏe, tránh quan hệ khi đang mệt nhiều, chóng mặt, tụt huyết áp, đau ngực hoặc khó thở.
Không nên cố gắng thực hiện những tư thế gây quá sức hoặc tạo áp lực lớn lên cơ thể. Nếu xuất hiện đau ngực, khó thở, choáng váng, hồi hộp bất thường trong hoặc sau khi quan hệ, cần ngừng hoạt động và đi khám khi triệu chứng không nhanh chóng cải thiện.
Người bệnh cũng nên tránh quan hệ khi đang mắc nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng vùng sinh dục hoặc có các triệu chứng bất thường chưa được điều trị.
Với người đang chạy thận hoặc có bệnh tim mạch, huyết áp, thiếu máu nặng, nên trao đổi với bác sĩ điều trị để được đánh giá khả năng gắng sức và đưa ra lời khuyên phù hợp.
Bên cạnh đó, việc sử dụng biện pháp bảo vệ như bao cao su phù hợp với nhu cầu và tình trạng sức khỏe, đặc biệt nhằm phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Tóm lại: Suy thận mạn không đồng nghĩa với việc người bệnh phải từ bỏ đời sống tình dục. Khi sức khỏe ổn định, duy trì quan hệ tình dục phù hợp với thể trạng là điều có thể thực hiện. Quan trọng nhất là người bệnh lắng nghe cơ thể, không cố gắng quá sức và chủ động trao đổi với bác sĩ khi gặp vấn đề về ham muốn hoặc chức năng tình dục. Sự đồng hành, chia sẻ của bạn đời cũng có ý nghĩa quan trọng, giúp người bệnh giảm mặc cảm, duy trì tinh thần tích cực và nâng cao chất lượng cuộc sống.
