Để chống lại cái lạnh tê tái, người dân Hà Nội đã phải dùng nhiều cách để chống lại cái lạnh, nhất là đốt lửa để sưởi ấm ở khắp nơi được diễn ra. Lửa khói ở lề đường các con phố đỏ rực, những ngày rét nhất trong lịch sử thời tiết ở Hà Nội này người ta thấy những đám lửa bập bùng soi những gương mặt tím tái. Nhưng tai họa lại ập đến từ những bếp lửa, đã xảy ra chết người, hỏa hoạn… như một lời cảnh báo từ việc chống rét tự phát.
Nhóm mà chẳng dập
Mới 7 giờ sáng mà đầu cầu Diễn, Từ Liêm, Hà Nội đã bập bùng ánh lửa của đám “chợ người”. Cách đó không xa lại một đống lửa khác cũng có dân cửu vạn, họ vừa ra đường là đốt lửa chống rét… thu hút rất nhiều người quây quần. Các con phố khu Cầu Giấy như Nguyễn Khánh Toàn, Hoàng Quốc Việt, Bưởi… đều có những đống củi lửa tự phát, tàn lửa, tàn than và khói bay tứ tung. Tại đống lửa ở chùa Hà, Dịch Vọng, khi tôi định chụp ảnh thì những người có mặt tản ra, chỉ có người thanh niên chủ xe ôm, chủ nhân của đống lửa đang dập lửa táp lên tường. Thanh – tên người xe ôm nói: “Em mới gom củi đốt được 4 ngày này, nhưng nhiều người đến chống rét lắm”. Thấy chúng tôi chụp ảnh, anh ngại nên cố vùi cây củi to như chân voi bớt lửa đi để dành tối đến sẽ đốt tiếp.
Tại chân cầu vượt ở gần bến xe Nước Ngầm, công trình vừa xây dựng, cốp pha giàn giáo hỏng vứt đây đó dưới gầm cầu cũng đủ làm nên một đốm lửa ấm. Vài người công nhân máy xúc, máy ủi và dân cửu vạn thi nhau gom lại đốt lên những đống lửa tránh rét. Còn trên phố Thái Thịnh, Thái Hà, Khâm Thiên… chỗ nào có vỉa hè rộng rãi là người ta nhóm lửa chống rét. Theo những người đốt lửa thì khi đã nhóm lên, chẳng ai dập lửa khi rút đi, nó cứ âm ỉ cháy cả ngày lẫn đêm vì không ngớt những người đến thêm chất đốt vào. Còn tại Xuân Phương, Từ Liêm, không ít các cụ ông, cụ bà dùng bếp than tổ ong để sưởi ấm, chỉ cần đi qua mấy xóm, thấy khói bốc ra là chỗ đó người ta đốt than tổ ong. Theo người già thì đến đêm, than còn đỏ lửa, người ta còn đem vào nhà, vào phòng để sưởi trong khi ngủ mà quên đi nguy hiểm do khói độc. Không phải ai cũng có tiền để mua điều hòa hai chiều hoặc máy sưởi nên chỉ đốt thứ vật liệu rẻ tiền là cách giảm thiệt hại kinh tế.
1 giờ 30 phút sáng, chúng tôi có mặt trên đường Láng, một anh công nhân của công ty môi trường đô thị sau giờ đi thu gom rác, đang châm lửa đốt những cánh cửa của người dân bỏ đi và những cành cây lượm được để sưởi ấm, trong lúc đợi xe đến chở rác đi. Anh cho biết, dọn dẹp đến phố nào, đường nào, sẵn có máy lửa trong túi, trong lúc chờ đợi xe đến là anh nhóm lửa chống rét. Thấy anh đốt lửa, người làm ăn đêm, xe ôm và công nhân cùng ca với anh xúm lại chống rét, nó dường như cứu cánh của những người làm đêm.
 |
Và hậu quả
Lửa nhan nhản nhưng người dân chưa lường hết được tai nạn cháy nổ nên cứ cẩu thả đốt, nguy hiểm không còn là sự cảnh báo, nó đã xảy ra thật. Điển hình là vụ hỏa hoạn thương tâm xảy ra vào khoảng 20 giờ ngày 11/1, tại bãi giữa sông Hồng gần cụm 1, Phúc Xá, Ba Đình. Ngọn lửa thiêu cháy chiếc thuyền nan làm bằng tre cót xốp dùng làm nhà ở đậu ven sông Hồng khiến bà Nguyễn Thị Phương (SN 1931, quê Định Hòa, Yên Định, Thanh Hóa) và cháu nội là Nguyễn Văn Hải (SN 2000) tử vong. Nguyên nhân dẫn đến cái chết của hai bà cháu là do việc đốt lửa sưởi ấm.
Vụ hỏa hoạn thứ hai cũng do đốt củi diễn ra vào khoảng 5 giờ 30 sáng ngày 11/10. Đó là đám cháy bốc lên ngùn ngụt tại cửa hàng cốp pha trên phố Định Công, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Nguyên nhân vụ cháy có thể do những người làm việc tại cửa hàng đốt lửa sưởi ấm rồi quên. Đám cháy phát ra từ phía sau của cửa hàng này, trong phút chốc đã thiêu rụi nhiều tấm cốp pha, cháy lớn nên 5 chiếc xe chuyên dụng của cảnh sát chữa cháy thành phố đã được điều đến. Đó là hai vụ tai nạn nghiêm trọng mới xảy ra do đốt lửa chống rét. Tuy nhiên, dù ai cũng biết phương án chống chọi với giá rét như trên chỉ là giải pháp tức thời, mà không biết đó là một trong những ẩn họa gây ra cháy nổ, nhất là trong mùa khô hanh. Thứ đến là việc dùng than tổ ong chống rét ban đêm vẫn là thói quen của nhiều gia đình nghèo mà chưa lường hết được sự độc hại từ khí CO2 có gây chết người…
Theo Phòng Cảnh sát PCCC - Công an TP. Hà Nội, chưa có con số cụ thể có bao nhiêu người đốt lửa, nhưng hành động bột phát nói trên tưởng nhỏ nhưng nó cũng có thể là nguyên nhân dễ xảy ra cháy nổ nếu như người dân vô ý thức không dập lửa trước khi ra về hoặc tàn lửa bị gió tạt vào những chỗ dễ bắt lửa. Đến thời điểm này, việc đốt lửa chống rét chưa được cụ thể hóa trong các văn bản luật và chưa có điều khoản chỉ đạo bằng văn bản vì hành động trên chỉ là sự tự phát của người dân, tuy nhiên, cần đẩy cao trách nhiệm ngăn chặn, đề phòng, cảnh báo… của lực lượng công an phường, xã, công an khu vực đến người dân. Người dân cũng cần nâng cao ý thức về việc đốt lửa tự phát gây nguy hiểm nói trên để phòng tai nạn đáng tiếc.