Trưa 14/4, trong câu chuyện với phóng viên Báo Sức khỏe & Đời sống, PGS.TS.BSCKII Phan Minh Hoàng – Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng – Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM, Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ TPHCM, Đại biểu HĐND TPHCM khóa XI – không nói nhiều về thành tích. Thay vào đó, ông chọn cách kể về con người, về sức khỏe và về trách nhiệm.
Từ chiếc áo blouse đến vai trò đại biểu dân cử
Ở ông Hoàng, vai trò bác sĩ và đại biểu dường như không tách rời. "Sức khỏe của người dân là gốc. Và cũng là thước đo của sự hạnh phúc, của sự phát triển của thành phố" - ông nói chậm rãi.
TPHCM hôm nay, theo ông, không chỉ là một đô thị hơn chục triệu dân, mà còn là "cơ thể sống" với hàng triệu người lao động đang ngày đêm tạo ra giá trị. Chính họ – chứ không phải máy móc – mới là "tài sản lớn nhất" của nền kinh tế.
"Anh có thể bỏ hàng trăm tỷ mua máy móc. Nhưng nếu không có con người đủ sức khỏe để vận hành, tất cả sẽ trở nên vô nghĩa" - ông nhấn mạnh.
PGS.TS.BSCKII Phan Minh Hoàng – Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng – Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM, Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ TPHCM, Đại biểu HĐND TPHCM khóa XI.
Một trong những trăn trở lớn của vị bác sĩ – đại biểu hội đồng nhân dân là sự thay đổi của mô hình bệnh tật.
Nếu trước đây, đột quỵ, nhồi máu cơ tim thường gắn với người cao tuổi, thì nay xu hướng trẻ hóa ngày càng rõ rệt. Những người lao động trí óc, giới văn phòng, tài chính – tưởng chừng "ít nguy cơ" – lại trở thành nhóm dễ tổn thương trước áp lực.
"Cường độ làm việc ngày càng khốc liệt. Áp lực tích tụ, cộng với lối sống ít vận động, khiến bệnh nghề nghiệp không còn là câu chuyện của lao động chân tay" - ông Hoàng phân tích.
Theo ông, khi kinh tế phát triển nhanh, nếu không song hành với chăm sóc sức khỏe, cái giá phải trả sẽ rất lớn. Và vì thế, thay đổi tư duy y tế là điều tất yếu.
Chuyển từ "chờ bệnh nhân" sang "chủ động tìm người bệnh"
Trong vai trò đại biểu HĐND, điều khiến ông suy nghĩ nhiều nhất là làm sao để y tế không còn bị động. "Chúng ta không thể để người dân tự đi tìm nơi chữa bệnh tốt nhất. Y tế phải chủ động đến với người dân" - ông nói.
Định hướng mà ông cùng ngành y tế TPHCM theo đuổi là phát triển "kiềng ba chân": Y tế dự phòng; Y tế cơ sở; Y tế chuyên sâu phối hợp.
Ông Hoàng tiếp xúc cử tri tại phường Bảy Hiền, TPHCM.
Trong đó, y tế cơ sở – đặc biệt là trạm y tế – được xem là "cửa ngõ" quan trọng. Nhưng thực tế, nhiều trạm vẫn nằm sâu trong hẻm nhỏ, cơ sở vật chất hạn chế, khó tạo niềm tin.
"Muốn người dân tin, trước hết phải thay đổi hình ảnh. Trạm y tế phải ở nơi dễ thấy, dễ tiếp cận, cơ sở khang trang, nhân lực thật là tốt, thuốc tốt" - ông thẳng thắn. Song song đó là một thay đổi mang tính nền tảng: Mỗi người dân cần trở thành "bác sĩ của chính mình".
"Hải trình sức khỏe" – triết lý đơn giản nhưng sâu sắc
Trong cuộc trò chuyện, ông Hoàng nhiều lần nhắc đến một hình ảnh ẩn dụ: Con tàu và hải trình. "Mỗi năm, con tàu đều phải về bến để bảo trì, bảo dưỡng. Nhờ vậy, có những con tàu hoạt động hơn 100 năm. Sức khỏe con người cũng vậy" - ông ví von.
Theo ông, mỗi người cần có "hải trình sức khỏe" hằng năm: Khám tổng quát; Tầm soát bệnh; Khám chuyên sâu khi cần.
Nếu làm tốt dự phòng, người dân có thể kéo dài thời gian khỏe mạnh thêm 5, 10, thậm chí 20 năm mà không cần nhập viện.
Khám, chữa bệnh giúp bà con yếu thế.
Điều này không chỉ giúp cá nhân giảm gánh nặng bệnh tật, mà còn giảm áp lực cho hệ thống y tế, tối ưu quỹ bảo hiểm y tế. "Thay vì dồn tiền cho điều trị, chúng ta cần đầu tư nhiều hơn cho dự phòng và phục hồi chức năng" - ông nói.
Trở thành đại biểu HĐND, với ông, không phải là "bước chuyển" mà là "mở rộng trách nhiệm". "Tôi cũng là một công dân. Tiếng nói của tôi cũng là tiếng nói của cử tri" - ông chia sẻ.
Ngoài lĩnh vực y tế, ông đặc biệt quan tâm đến những vấn đề tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng như kẹt xe, ô nhiễm môi trường, ngập nước. "Kẹt xe không chỉ là chuyện giao thông. Nó có thể làm mất 'thời gian vàng' trong cấp cứu" - ông dẫn chứng.
Những giải pháp được đặt ra không chỉ dừng ở chuyên môn y tế, mà còn mở rộng sang công nghệ và liên ngành, như: Ứng dụng telemedicine; Nghiên cứu vận chuyển thuốc khẩn cấp; Đào tạo kỹ năng sơ cấp cứu cho cộng đồng…"Mục tiêu là bất kỳ người dân nào cũng có thể hỗ trợ người khác trong tình huống khẩn cấp" - ông nói.
Sức trẻ và kỳ vọng đưa y tế vươn xa
Là Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ TPHCM, ông lại mang theo một "nguồn lực mềm" đặc biệt vào nghị trường: Hơn 18.000 hội viên – những bác sĩ trẻ, năng động, giàu tri thức.
Theo ông, đây là lực lượng không chỉ giỏi chuyên môn mà còn sẵn sàng dấn thân, đổi mới và hội nhập quốc tế. "Tiếng nói của thầy thuốc trẻ không chỉ dừng ở trong nước, mà đã vươn ra khu vực và thế giới" - ông tự hào.
Cùng các bác sĩ Hội Thầy thuốc trẻ TPHCM về nguồn.
Kỳ vọng lớn nhất của ông là kết nối nguồn lực này với quá trình hoạch định chính sách, để những ý tưởng mới, cách làm mới nhanh chóng đi vào thực tiễn. Cuối câu chuyện, ông lại quay lại một vấn đề tưởng chừng giản dị: Niềm tin của người dân. Theo ông, muốn phát triển y tế cơ sở, phải bắt đầu từ việc lấy lại niềm tin – đặc biệt từ người cao tuổi.
Khi người dân thấy cơ sở tốt hơn, bác sĩ giỏi hơn, thuốc hiệu quả hơn…họ sẽ tự nhiên quay lại với trạm y tế. "Khi trạm y tế 'quá tải' vì người dân tin tưởng, đó là tín hiệu tốt" - ông nói, với nụ cười nhè nhẹ.
Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, ông nhìn thấy cơ hội cho TPHCM và Việt Nam bứt phá. Nhưng điều kiện tiên quyết vẫn là con người. "Một thành phố phát triển không chỉ đo bằng GDP, mà bằng nụ cười, sức khỏe của người dân" - ông khẳng định.
Và ở góc nhìn của một bác sĩ – đại biểu, thước đo ấy không nằm ở những con số khô khan, mà ở cảm nhận rất đời thường: Người dân có khỏe mạnh, an tâm và hạnh phúc hay không.
