Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp vừa tổ chức Phiên họp thẩm tra sơ bộ dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi).
Tăng bảo vệ trẻ em, hạn chế tách khỏi gia đình gốc
Theo Tờ trình của Chính phủ, dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) nhằm thể chế hóa quan điểm chỉ đạo của Đảng về tăng cường chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho người dân.
Đáng chú ý, dự thảo quy định người được nhận làm con nuôi phải là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trừ trường hợp nuôi con nuôi trong phạm vi gia đình. Quy định này nhằm bảo đảm chỉ những trẻ em không còn cơ hội sống trong gia đình gốc mới được giải quyết cho làm con nuôi, qua đó tôn trọng quyền của trẻ em được sống cùng cha, mẹ đẻ.
Toàn cảnh cuộc họp. Ảnh: Media Quốc hội
Đối với người nhận con nuôi, dự thảo bổ sung trường hợp không được nhận con nuôi là người đã bị kết án phạt tù nhưng được hưởng án treo.
Một điểm mới khác là yêu cầu "ghép trẻ" được áp dụng đối với cả nuôi con nuôi trong nước và có yếu tố nước ngoài. Cơ quan có thẩm quyền sẽ lựa chọn người nhận phù hợp với từng trẻ trên cơ sở đánh giá toàn diện điều kiện, khả năng nuôi dưỡng của người nhận và đặc điểm, hoàn cảnh của trẻ.
Theo Chính phủ, quy định này nhằm hạn chế tình trạng người nhận con nuôi tự tìm trẻ để nhận, qua đó phòng ngừa tiêu cực, việc trao đổi, thỏa thuận giữa bên cho và bên nhận, cũng như nguy cơ môi giới, trục lợi bất hợp pháp.
Dự thảo đồng thời bổ sung vai trò của người làm công tác xã hội trong quá trình giải quyết và sau khi giải quyết việc nuôi con nuôi, nhằm nâng cao chất lượng hỗ trợ, bảo vệ trẻ em.
Đề nghị tăng thanh tra, kiểm tra việc giải quyết nuôi con nuôi
Thẩm tra sơ bộ, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Nuôi con nuôi, nhằm tiếp tục thực hiện yêu cầu phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, hoàn thiện hệ thống pháp luật và nội luật hóa Công ước La Hay năm 1993.
Cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, bổ sung các quy định nhằm nâng cao năng lực, đạo đức và trách nhiệm của cán bộ, công chức, nhân viên công tác xã hội và cộng tác viên làm công tác trẻ em. Đồng thời, cần bổ sung quy định về thanh tra, kiểm tra, giám sát việc giải quyết nuôi con nuôi theo yêu cầu của Chỉ thị số 28-CT/TW.
Thường trực Ủy ban cũng cơ bản tán thành quy định về trách nhiệm của Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Y tế, Bộ Công an và Bộ Ngoại giao trong quản lý nhà nước về nuôi con nuôi. Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị không quy định cụ thể tên và trách nhiệm của từng Bộ trong Luật, mà giao Chính phủ phân công thẩm quyền.
Về điều kiện nhận con nuôi, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát dự thảo Bộ luật Hình sự để xác định đầy đủ các trường hợp không được nhận con nuôi, vừa bảo đảm quyền nhận con nuôi của cá nhân, vừa tránh bỏ sót những trường hợp có thể ảnh hưởng đến lợi ích của trẻ.
Đối với đăng ký lại việc nuôi con nuôi, Thường trực Ủy ban tán thành quy định nhằm bảo vệ quan hệ pháp lý cha, mẹ và con khi giấy tờ bị mất và không còn thông tin trong cơ sở dữ liệu, đồng thời đề nghị bổ sung các trường hợp giấy tờ bị hủy hoại, hư hỏng.
Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đánh giá hồ sơ dự án Luật được Chính phủ chuẩn bị công phu, đúng quy định, đủ điều kiện trình UBTVQH xem xét, cho ý kiến.
