Sáng 10/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 7 luật, trong đó có Luật Du lịch. Nhiều ý kiến đề nghị tháo gỡ vướng mắc trong hành nghề, bảo đảm quyền lợi và an sinh cho đội ngũ hướng dẫn viên du lịch.
Toàn cảnh phiên thảo luận sáng 10/11. Ảnh: Media Quốc hội
Không để ảnh hưởng đến quyền lợi hướng dẫn viên
Góp ý về công nhận khu du lịch cấp tỉnh tại khoản 3 Điều 2 dự thảo Luật, sửa đổi Điều 27 Luật Du lịch, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn) cho rằng, không nên lấy số lượng đơn vị hành chính cấp xã làm tiêu chí duy nhất để lựa chọn hình thức thẩm định.
Theo đại biểu, một khu du lịch nằm trong một xã vẫn có thể có quy mô lớn, liên quan đến rừng, di sản, môi trường, hạ tầng và nhiều chủ thể quản lý. Ngược lại, khu du lịch trải trên hai xã chưa chắc phức tạp hơn.
ĐBQH Nguyễn Đặng Ân (Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn). Ảnh: Media Quốc hội
Đại biểu đề nghị cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh là đầu mối thẩm định; việc thành lập hội đồng liên ngành căn cứ vào tính chất, quy mô và yêu cầu phối hợp chuyên ngành của khu du lịch, do UBND cấp tỉnh quyết định. Cách làm này vừa bảo đảm thẩm định thực chất, vừa tránh phát sinh hội đồng và thủ tục không cần thiết.
Quan tâm đến quyền lợi của đội ngũ hướng dẫn viên, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc (Đoàn ĐBQH TPHCM) cho biết, theo thống kê của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cả nước hiện có hơn 49.000 thẻ hướng dẫn viên được cấp để hành nghề. Vì vậy, chính sách đối với lực lượng này cần được nghiên cứu thấu đáo, không chỉ dừng ở cải cách thủ tục mà còn phải tháo gỡ những vướng mắc ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội làm nghề và cuộc sống của họ.
Đại biểu cho rằng, khoản 3 Điều 58 quy định hướng dẫn viên phải có thẻ, hợp đồng lao động với doanh nghiệp hoặc là hội viên tổ chức xã hội nghề nghiệp, đồng thời có hợp đồng hướng dẫn hoặc văn bản phân công theo chương trình. Trong khi đó, dự thảo mới sửa đổi khoản 4 về thẻ mà chưa điều chỉnh khoản 3 về điều kiện hành nghề.
ĐBQH Võ Ngọc Thanh Trúc (Đoàn ĐBQH TPHCM). Ảnh: Media Quốc hội
Đại biểu đề nghị làm rõ bản chất pháp lý của hợp đồng hướng dẫn. Theo Điều 13 Bộ luật Lao động, nếu hướng dẫn viên làm việc có trả công, tiền lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của doanh nghiệp thì thỏa thuận đó phải được xác định là hợp đồng lao động, dù mang tên hợp đồng hướng dẫn. Cần phân biệt rõ quan hệ lao động với dịch vụ hướng dẫn độc lập, xác định trách nhiệm của doanh nghiệp và nghĩa vụ bảo hiểm xã hội theo quy định.
Cần bảo đảm an sinh để hướng dẫn viên yên tâm gắn bó với nghề
Đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc cũng đề nghị việc tham gia hội nghề nghiệp phải trên cơ sở tự nguyện. Các hội cần thu hút hội viên bằng chất lượng bồi dưỡng chuyên môn, hỗ trợ việc làm và bảo vệ quyền lợi. Đồng thời, luật cần quy định những nội dung tối thiểu của hợp đồng lao động về công việc, tiền lương, bảo hiểm xã hội, cũng như trách nhiệm của doanh nghiệp, tổ chức chương trình và hướng dẫn viên.
Về đào tạo, đại biểu đề nghị công nhận đúng kết quả học tập, tránh buộc người học phải học lại. Việc công nhận trình độ cần căn cứ vào văn bằng, phụ lục văn bằng và thông tin đào tạo được xác thực, gắn với chuẩn kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp.
Các ĐBQH dự phiên thảo luận. Ảnh: Media Quốc hội
Đặc biệt, đại biểu nhấn mạnh cần có chính sách an sinh phù hợp với người làm nghề theo từng loại hình tour. Thời lượng chuyến đi và tên gọi hợp đồng không thể là căn cứ duy nhất để xác định nghĩa vụ bảo hiểm xã hội mà phải xem xét bản chất quan hệ làm việc và các điều kiện luật định.
Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm của doanh nghiệp tại Điều 37, đồng bộ với quyền của hướng dẫn viên tại Điều 65 về thanh toán thù lao, bảo đảm an toàn và thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm theo pháp luật. Chính phủ cần hướng dẫn rõ tiêu chí xác định quan hệ lao động giữa hướng dẫn viên và doanh nghiệp lữ hành.
Với người không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, cần hỗ trợ tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế và nghiên cứu cơ chế bảo hiểm tai nạn trong thời gian dẫn đoàn.
“Chúng ta mong du khách được đón tiếp chu đáo và bảo vệ khi gặp sự cố, người trực tiếp chăm sóc du khách cũng cần được pháp luật bảo vệ đầy đủ. Sửa luật để họ có thể sống bằng nghề, yên tâm gắn bó với nghề cũng là đầu tư cho chất lượng và uy tín du lịch Việt Nam”, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc nhấn mạnh.
