Chiều 17/10, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình bày báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình đối với dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).
Điều chỉnh hình phạt đối với pháp nhân thương mại
Theo Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang, trong quá trình xây dựng dự thảo Bộ luật Hình sự, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiên cứu nghiêm túc ý kiến của ĐBQH tại tổ, hội trường; ý kiến của UBTVQH, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, ĐBQH hoạt động chuyên trách, cùng ý kiến của Nhân dân, các bộ, ngành, địa phương và cơ quan liên quan.
Việc tiếp thu, chỉnh lý được thực hiện trên tinh thần cầu thị, tiếp thu tối đa và giải trình thấu đáo các ý kiến. Nhiều nội dung quan trọng đã được sửa đổi, bổ sung, liên quan đến các trường hợp loại trừ, tạm hoãn truy cứu, miễn trách nhiệm hình sự; phạm vi chịu trách nhiệm hình sự đối với hành vi chuẩn bị phạm tội và pháp nhân thương mại; bổ sung tội danh, hành vi phạm tội mới, đồng thời lược bỏ một số tội danh.
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang. Ảnh: Media Quốc hội
Đối với những quy định còn ý kiến khác nhau, cơ quan soạn thảo đã nghiên cứu, chỉnh lý các nội dung về hình phạt đối với pháp nhân thương mại và cá nhân phạm tội với danh nghĩa pháp nhân thương mại.
Theo đó, dự thảo bỏ hình phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn, giảm mức phạt tiền đối với pháp nhân thương mại ở một số tội danh nhằm tránh xử lý quá nặng, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và người lao động.
Dự thảo cũng bỏ cơ chế xác định mức hình phạt đối với cá nhân phạm tội với danh nghĩa pháp nhân thương mại theo tỷ lệ so với trường hợp cá nhân thực hiện hành vi độc lập tương ứng. Thay vào đó, Tòa án sẽ quyết định hình phạt căn cứ vào vai trò, mức độ lỗi, động cơ, mục đích và lợi ích mà cá nhân thu được.
Bên cạnh đó, cơ quan soạn thảo chỉnh lý, bổ sung nguyên tắc khoan hồng và quy định về quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt đối với người phạm tội tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt, bảo đảm thống nhất với dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự.
Hoàn thiện quy định về các tội phạm cụ thể
Ở phần quy định chung, dự thảo còn những ý kiến liên quan đến tội phạm có tổ chức, phòng vệ chính đáng, thu hẹp hình phạt tử hình, xóa án tích, trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh và quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt.
Cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý các quy định nhằm thể chế hóa đầy đủ quan điểm của Đảng về xây dựng, bảo vệ đất nước, phòng, chống tội phạm; bảo đảm phù hợp với pháp luật quốc tế và hài hòa giữa nguyên tắc nghiêm trị với tính nhân đạo của pháp luật hình sự.
Đối với phần các tội phạm cụ thể, những nội dung còn ý kiến tập trung vào các tội liên quan đến mua bán mô, bộ phận cơ thể người; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; quản lý, sử dụng vốn đầu tư công và đấu thầu; gây ô nhiễm môi trường; trốn tránh nghĩa vụ quân sự; bí mật nhà nước; sở hữu trí tuệ; tội phạm về chức vụ, an toàn giao thông và an ninh mạng.
Tiếp thu các ý kiến, cơ quan soạn thảo đã nghiên cứu, chỉnh lý cấu thành các điều luật, nhất là nhóm tội về môi trường, an ninh mạng và sở hữu trí tuệ, bảo đảm quy định bao quát, phù hợp thực tiễn, đồng bộ và thống nhất về kỹ thuật lập pháp.
Đồng thời, dự thảo tiếp tục được rà soát để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật tư pháp hình sự. Cơ quan soạn thảo đã bổ sung nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Thi hành án hình sự và Luật Đặc xá; xây dựng các phụ lục thuyết minh về tội danh mới, hành vi phạm tội mới, trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại, các quy định về chuẩn bị phạm tội và những nội dung được bãi bỏ.
