10/20 mẫu sữa đã được hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam công bố không đạt độ đạm như tiêu chuẩn ghi trên nhãn hàng và 37/99 mẫu sữa do Viện vệ sinh y tế công cộng TP. HCM (Bộ Y tế) lấy mẫu và kiểm nghiệm từ tháng 4 đến tháng 11-2008 cũng cùng chung kết quả. Những thông tin này đã gây không ít hoang mang và bức xúc cho hàng triệu người tiêu dùng Việt Nam.
Không chỉ là kết quả tham khảo!
Từ tháng 8, 9, 10/2008, sau khi Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam khảo sát thị trường về sữa nhiễm melamine và những chỉ số khác theo công bố chất lượng sản phẩm sữa đã “bất ngờ” phát hiện ra 1 số loại sữa có hàm lượng đạm thấp hơn bản công bố. Ngày 4/10/2008, công văn của Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam (văn phòng phía Nam) gửi Sở Y Tế TP.HCM báo cáo về kết quả khảo sát sữa nhiễm melamine và các tiêu chuẩn chất lượng của sản phẩm sữa. Sau khi nhận được hai văn bản trên, Sở Y tế tiến hành đợt thanh kiểm tra tại 5 cơ sở sản xuất, kinh doanh sữa bột: Công ty TNHH Lâm Hùng, Cơ sở Như Trang, Công ty TNHH Chế biến Thực phẩm Thương mại Hoàng Khang, Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Tuấn Cường Phát, Công ty Cổ phần Thực phẩm dinh dưỡng Đài Hoa. Đồng thời, Sở Y tế thực hiện lấy 15 mẫu sữa bột để kiểm nghiệm về chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm kết quả cho thấy: có 10/15 mẫu có hàm lượng đạm thấp hơn bản công bố. BS. Nguyễn Văn Châu, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết, trong thời gian tới Sở sẽ tăng cường phối hợp với Trung tâm Y tế dự phòng tiến hành nhiều đợt kiểm tra, đặc biệt sẽ kiểm tra những mẫu sữa đăng ký. Riêng những mẫu sữa trôi nổi trên thị trường thì Chi Cục quản lý thị trường sẽ tiếp tục theo dõi”. BS. Châu cũng nhấn mạnh việc sẽ xử lý mạnh tay đối với các doanh nghiệp cố ý làm ăn không đàng hoàng, đánh lừa người tiêu dùng.
Xung quanh 37/99 mẫu sữa bột cũng thiếu đạm mà PGS.TS. Lê Hoàng Ninh, Viện trưởng Viện Vệ sinh Y tế công cộng TP.HCM công bố ngày 6/2 vừa qua, mặc dù Viện này cho rằng đó chỉ là kết quả tham khảo, chưa đủ tính pháp lý nhưng nhiều người cho rằng: tuy cơ quan chức năng chưa công bố nhưng kết quả kiểm nghiệm thì hoàn toàn có thể tin tưởng được. Còn độ đạm bị “bớt xén” trong công đoạn sản xuất, chế biến hay bị “bốc hơi” do điều kiện bảo quản (?) thì cơ quan chức năng và người tiêu dùng vẫn mù tịt. Tuy nhiên, có một thực tế là các sản phẩm “gian dối” này đang bị người tiêu dùng tẩy chay. Chị Phương Oanh, phụ huynh có con gửi tại Trường mầm non tư thục Mi-Sa (Bình Thạnh) chia sẻ: “Khi nghe thông tin trên báo đài, chúng tôi không dám cho con ăn những loại sữa đã được công bố ấy nữa mà chuyển sang loại sữa khác”. Nhưng theo chị Oanh, sản phẩm sữa chị chọn cho con ăn trong thời điểm này cũng chưa làm chị an tâm hoàn toàn, vì cơ quan chức năng chưa tiến hành kiểm nghiệm và công bố về loại sữa này cũng như một số loại sữa khác.
Chúng tôi tìm đến “phố sữa” Nguyễn Thông (quận 3), chợ Kim Biên (quận 5), chợ Bình Tây (quận 6), chợ Tân Bình… các sản phẩm có trong “danh sách đen” được báo chí công bố gần như đã… biến mất khỏi các cửa hàng, nhất là 2 sản phẩm tương đối “có tiếng” là sữa bột béo Hòa Lan, Hà Lan. Chẳng khác nào “dạo sữa bị nhiễm melamine”, chủ các cửa hàng bức xúc cho rằng mình đã bị “vạ lây” bởi những doanh nghiệp sản xuất, chế biến làm ăn gian dối…
Sữa thiếu đạm sẽ ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của trẻ
Trong thời gian qua, ngay sau khi có thông tin về các loại sữa có độ đạm thấp hơn công bố, Trung tâm dinh dưỡng (TTDD) TP.HCM đã tiếp nhận nhiều phụ huynh đưa trẻ đến khám về dinh dưỡng bày tỏ băn khoăn về việc chọn sữa cho con như thế nào trong thời điểm này, liệu ăn các loại sữa thiếu đạm có ảnh hưởng gì đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ. BS. Đỗ Thị Ngọc Diệp, Phó Giám đốc Trung tâm khẳng định: “Sức khỏe của trẻ em sẽ bị ảnh hưởng nếu ăn phải những loại sữa này”.
Theo BS. Đỗ Thị Ngọc Diệp, Phó Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM, trẻ dưới 6 tháng tuổi cần 1,5 - 2,5g đạm/kg cân nặng/ngày; trẻ từ 1-3 tuổi cần 35 - 44g đạm/ngày; trẻ từ 4-6 tuổi cần 44 - 55g đạm/ngày và trẻ từ 7-10 tuổi cần 55 - 64g đạm/ngày. Nếu trẻ thiếu độ đạm theo tiêu chuẩn trên sẽ suy dinh dưỡng, chậm phát triển. |
Theo BS. Diệp, hiện mỗi ngày TTDD TP.HCM tiếp nhận khoảng gần 1.000 ca đến khám và tư vấn (cả trong và ngoài giờ) chủ yếu là suy dinh dưỡng, béo phì, còi xương… “Những thắc mắc như trên của các phụ huynh khá nhiều, khi trả lời chúng tôi vẫn khuyên các bậc phụ huynh “ưu tiên” cho trẻ bú sữa mẹ. nếu vì điều kiện không thể cho con bú sữa mẹ thì mới dùng đến sữa bột thay thế”, BS. Diệp nói.
Cùng quan điểm trên, BS. Nguyễn Thị Hoa, Trưởng khoa Dinh dưỡng BV. Nhi Đồng I, Ủy viên Hội Dinh dưỡng thực phẩm TP.HCM nhấn mạnh, dinh dưỡng cho trẻ nhỏ, nhất là trẻ dưới 1 tuổi chủ yếu được cung cấp từ sữa. Trẻ lớn hơn có thể ăn thức ăn bổ sung nhưng cũng không thể thay thế được sữa, vì hầu như lượng thức ăn và sức ăn của trẻ rất ít, không đủ cung cấp dưỡng chất cho cơ thể.
 Chờ khám cho trẻ tại TTDD TP.HCM |
Về việc chọn loại sữa nào trong thời điểm này, BS. Nguyễn Thị Ngọc Phương, Trưởng Phòng Dinh dưỡng lâm sàng, T T D D TP.HCM cho rằng: “chắc chắn là không nên chọn những loại sữa đã được công bố thiếu đạm.
Còn thì tùy vào độ tuổi của trẻ có thể chọn các loại sữa phù hợp, chọn sữa có vị tương đương với sữa mẹ càng tốt. Ngoài ra cũng nên chú ý các yếu tố như ngày sản xuất, điều kiện bảo quản sản phẩm và nên mua sữa tại những cửa hàng lớn, thương hiệu quen thuộc để tránh tối đa việc mua phải hàng dỏm, hàng kém chất lượng”.
Bài & ảnh: Tuân Nguyễn