Nhiều người nghĩ gan nhiễm mỡ chỉ xảy ra ở người thừa cân hoặc uống nhiều rượu. Nhưng thực tế, ngày càng nhiều trường hợp cân nặng bình thường vẫn được chẩn đoán gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD).

Các nghiên cứu cho thấy fructose từ đồ uống ngọt, thực phẩm siêu chế biến và carbohydrate tinh chế có thể thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan ngay cả khi cơ thể không béo.

Mặc dù không béo, không uống rượu, bụng không to nhưng nhiều người bất ngờ khi nhận kết quả khám sức khỏe - gan nhiễm mỡ. 

Có điều  đáng chú ý rằng : gan nhiễm mỡ không do rượu ở người gầy. Những người này có BMI bình thường nhưng vẫn tích tụ mỡ trong gan, thậm chí tiến triển thành viêm gan hoặc xơ gan nếu không kiểm soát.

Điều đáng nói, nguyên nhân đôi khi không nằm ở lượng calo tổng thể mà ở chất lượng carbohydrate, đặc biệt là fructose và tinh bột tinh chế.

Người gầy không đồng nghĩa khỏe về chuyển hóa

Hãy tưởng tượng gan như một kho xử lý năng lượng. Khi tiêu thụ quá nhiều: nước ngọt, trà sữa, bánh ngọt, bánh mì trắng, nước ép đóng chai, đồ ăn siêu chế biến... sẽ khiến gan phải chuyển hóa lượng đường lớn, đặc biệt là fructose.

Khác với glucose được nhiều mô sử dụng, fructose chủ yếu được xử lý tại gan. Nếu lượng đưa vào quá nhiều, gan bắt đầu biến chúng thành chất béo thông qua quá trình tạo mỡ mới (de novo lipogenesis). Theo thời gian, mỡ tích tụ trong gan tăng lên.

Đó là lý do:

•  Người gầy vẫn có thể gan nhiễm mỡ.
• Xét nghiệm mỡ máu có thể chưa quá xấu.
•  Bụng không lớn nhưng chuyển hóa đã rối loạn.

Vì sao fructose và carbohydrate tinh chế lại nguy hiểm?

Fructose: “Đường ngọt” nhưng gan phải trả giá

Nguồn phổ biến:

• Nước ngọt có đường.
• Trà sữa.
• Bánh kẹo công nghiệp.
• Syrup bắp giàu fructose.
• Đồ uống thể thao.

Nghiên cứu cho thấy tiêu thụ fructose quá mức liên quan đến tăng mỡ gan, kháng insulin và NAFLD.

Carbohydrate tinh chế: Làm tăng đường huyết nhanh

Ví dụ:

•  Bánh mì trắng.
•  Cơm trắng quá nhiều.
•  Bánh quy.
•  Ngũ cốc nhiều đường.

Thường xuyên ăn lượng lớn carbohydrate tinh chế có thể thúc đẩy viêm và làm gan tích mỡ nhiều hơn.

Làm gì ngay hôm nay để giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ dù không béo?

Không cần đợi đến khi tăng cân mới thay đổi.

1. Kiểm tra lại “đường ẩn” trong khẩu phần Checklist:

• Hạn chế nước ngọt, trà sữa.
• Giảm nước ép đóng chai.
• Đọc nhãn thực phẩm.
• Chú ý syrup ngô, đường bổ sung

2. Thay carbohydrate tinh chế bằng loại hấp thu chậm

Tiêu thụ ngũ cốc nguyên hạt được ghi nhận liên quan nguy cơ NAFLD thấp hơn trong một số nghiên cứu dân số.

3. Tăng vận động ngay cả khi cân nặng bình thường

Thực tế, vận động giúp cải thiện độ nhạy insulin và giảm tích tụ mỡ gan.

Mục tiêu đơn giản: Đi bộ nhanh 30 phút/ngày.  Tập cơ 2–3 buổi/tuần.  Giảm thời gian ngồi liên tục

4. Kiểm tra vòng eo thay vì chỉ nhìn cân nặng

Có người BMI bình thường nhưng tích tụ mỡ nội tạng cao. Mỡ nội tạng liên quan mạnh đến NAFLD hơn vẻ ngoài gầy hay béo.

5. Theo dõi sức khỏe định kỳ

Gan nhiễm mỡ giai đoạn đầu thường không có triệu chứng.

Nên kiểm tra:

• Men gan
• Siêu âm gan
• Đường huyết
• Mỡ máu

Gan nhiễm mỡ không còn là bệnh của riêng người thừa cân

Một cơ thể gầy không đồng nghĩa gan khỏe.

Nếu chế độ ăn giàu đồ uống ngọt, thực phẩm siêu chế biến và carbohydrate tinh chế kéo dài, gan vẫn có thể âm thầm tích mỡ trong nhiều năm trước khi phát hiện. Các bằng chứng ngày càng cho thấy giảm đường bổ sung và fructose có thể đóng vai trò quan trọng trong cải thiện NAFLD.

Đôi khi, thay đổi lớn nhất để bảo vệ gan không nằm ở việc giảm cân, mà là giảm những loại đường cơ thể hấp thụ mỗi ngày.

Bỏ cơm suốt một năm để giảm cân, người phụ nữ bất ngờ mắc gan nhiễm mỡ

SKĐS - Chỉ ăn rau và trái cây, bỏ hẳn cơm suốt một năm giúp bà Ngô giảm cân nhanh chóng. Nhưng đằng sau vóc dáng gọn gàng của bà là kết quả khám sức khỏe đáng lo ngại khiến nhiều người giật mình.