Nhóm máy bay Nga gồm các tiêm kích Su-30SM hộ tống máy bay ném bom chiến lược Tupolev Tu-22M3.
Máy bay Tu-22M3 và Su-30 trong cuộc đụng độ với máy bay chiến đấu Gripen. (Nguồn: MW)
Nhiệm vụ được triển khai theo cơ chế phản ứng nhanh, phối hợp với NATO. Các máy bay Gripen tiếp cận ở cự ly gần, duy trì quan sát trực tiếp và theo dõi toàn bộ hành trình của biên đội Nga cho đến khi họ rời khu vực. Không quân Thụy Điển cho biết lực lượng này luôn sẵn sàng cất cánh chỉ trong vài phút – một truyền thống duy trì từ trước khi nước này chính thức gia nhập NATO vào năm 2024.
Vụ việc không phải là cá biệt. Chỉ 10 ngày trước đó, Gripen cũng đã được điều động để theo dõi hoạt động của tàu ngầm Nga tại Baltic. Gần như cùng thời điểm, F-35A Lightning II của Na Uy xuất kích chặn máy bay tuần tra Ilyushin Il-38 trên biển Barents, còn tiêm kích Dassault Rafale của Pháp tại Lithuania cũng có cuộc chạm trán với Su-30SM.
Chuỗi sự kiện dày đặc này cho thấy mức độ căng thẳng ngày càng tăng giữa Nga và NATO, trong bối cảnh xung đột Ukraine vẫn chưa hạ nhiệt và các nước châu Âu tiếp tục gia tăng hiện diện quân sự.
Dù không phải là tiêm kích mạnh nhất trong nhóm thế hệ 4, Gripen lại có lợi thế lớn về chi phí vận hành thấp và khả năng sẵn sàng chiến đấu cao. Thiết kế gọn nhẹ giúp máy bay dễ bảo trì, cho phép triển khai nhanh và thường xuyên.
Tuy nhiên, các phiên bản Gripen C/D đang bị đánh giá là đã lạc hậu ở một số khía cạnh, đặc biệt là radar quét cơ học, yếu hơn và dễ bị gây nhiễu hơn so với các radar hiện đại trên nhiều tiêm kích khác.
Ở phía bên kia, Su-30SM hiện là một trong những trụ cột của không quân Nga. Phát triển từ dòng Sukhoi Su-27, mẫu máy bay này tích hợp nhiều công nghệ tiên tiến từ các dự án Liên Xô trước đây như Su-27M và Su-37.
So với Gripen, Su-30SM vượt trội về kích thước, công suất động cơ và tầm bay. Máy bay Nga có lực đẩy mạnh hơn nhiều, radar lớn hơn và khả năng hoạt động xa gấp đôi, cho phép đảm nhiệm vai trò hộ tống các oanh tạc cơ tầm xa như Tu-22M3.
