Sốt xuất huyết trong 3 ngày đầu: 5 việc cần làm để tránh bệnh chuyển nặng

Theo BSCKII Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng Khoa Virus - Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, sốt xuất huyết thường khởi phát đột ngột với sốt cao, có thể kèm đau đầu, đau mỏi cơ khớp, đau hốc mắt, buồn nôn, chán ăn… Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan khi các triệu chứng bắt đầu giảm. Chăm sóc đúng, bù dịch phù hợp, sử dụng thuốc an toàn và theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo giúp phát hiện sớm nguy cơ bệnh chuyển nặng.

Bệnh sốt xuất huyết thường có giai đoạn sốt kéo dài khoảng 2–7 ngày. Giai đoạn nguy hiểm thường xuất hiện quanh thời điểm người bệnh bắt đầu hạ sốt, phổ biến vào khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh. 

Vì vậy, khi đang ở những ngày đầu, đặc biệt từ ngày thứ 3 trở đi, người bệnh và gia đình vẫn cần theo dõi sát. Hạ sốt không đồng nghĩa với bệnh đã khỏi, bởi đây có thể là thời điểm bệnh chuyển sang giai đoạn nguy hiểm.

Những việc cần làm trong 3 ngày đầu mắc sốt xuất huyết:

1. Đi khám, xác định và đánh giá tình trạng sốt xuất huyết

BSCKII Nguyễn Thanh Bình cho biết, khi bị sốt, người bệnh không nên chỉ dựa vào triệu chứng để tự khẳng định là sốt xuất huyết mà nên đi khám để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây sốt, có phương án xử trí thích hợp. Việc điều trị cần dựa trên nguyên nhân và tình trạng cụ thể của người bệnh. 

Bác sĩ sẽ căn cứ triệu chứng, thời điểm phát bệnh, khám lâm sàng và chỉ định xét nghiệm cần thiết. Ở những cơ địa đặc biệt như người có bệnh mạn tính từ trước (suy tim, suy thận mạn, xơ gan, đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính,…), người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, thể trạng béo phì… cần được đánh giá thận trọng hơn. 

2. Bù đủ nước nhưng không tự ý truyền dịch

Sốt, nôn hoặc ăn uống kém có thể khiến cơ thể mất nước. Theo BSCKII Nguyễn Thanh Bình, người bệnh không có dấu hiệu cảnh báo, vẫn uống được thường được khuyến khích uống đủ dịch bằng đường uống. Các loại dịch phù hợp để bù lúc này có thể là nước lọc; dung dịch oresol pha đúng hướng dẫn; nước trái cây phù hợp; canh, súp…

Đặc biệt, người bệnh không tự ý truyền dịch tại nhà. Việc truyền dịch phải được bác sĩ đánh giá và chỉ định dựa trên tình trạng cụ thể của người bệnh, đặc biệt, cần thận trọng ở người có bệnh lý tim mạch, suy tim hoặc nguy cơ quá tải dịch.

3. Hạ sốt đúng cách, tránh loại thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu

Trong 3 ngày đầu khi mới mắc bệnh sốt xuất huyết, người bệnh cần nghỉ ngơi; có thể sử dụng paracetamol để hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ/dược sĩ và liều phù hợp; không tự ý sử dụng thuốc hạ sốt khác như aspirin hoặc ibuprofen khi nghi ngờ hoặc mắc sốt xuất huyết, vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu; không tự ý phối hợp nhiều thuốc hạ sốt có cùng hoạt chất paracetamol.

4. Theo dõi người bệnh thay vì chỉ nhìn vào nhiệt độ

Gia đình có thể lập một bảng theo dõi nhiệt độ, lượng dịch vào – ra, lượng nước tiểu và các dấu hiệu cảnh báo ở người bệnh sốt xuất huyết trong 3 ngày đầu:

5. Theo dõi dấu hiệu đưa người bệnh đến viện ngay

Dấu hiệu cảnh báo cần đặc biệt chú ý:

• Đau bụng nhiều hoặc đau bụng liên tục.
• Nôn liên tục.
• Chảy máu mũi, chảy máu chân răng.
• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen/có máu.
• Thở nhanh, khó thở.
• Lừ đừ, mệt nhiều, vật vã hoặc bứt rứt.
• Tiểu ít.
• Có biểu hiện lạnh đầu chi, da lạnh ẩm...

BSCKII Nguyễn Thanh Bình cho biết, nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu cảnh báo trên, không chờ đến khi hết sốt hoặc theo dõi thêm tại nhà mà cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay. Đặc biệt, khi người bệnh giảm hoặc hết sốt, không nên chủ quan vì đây có thể là thời điểm bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm. Trong giai đoạn này, tình trạng thoát huyết tương, chảy máu hoặc tổn thương cơ quan có thể xuất hiện. 

Xem thêm bài đang được quan tâm:

Giảm tiểu cầu khi mắc sốt xuất huyết mức nào gây nguy hiểm?

SKĐS - Giảm tiểu cầu là một trong những thay đổi thường gặp ở người mắc sốt xuất huyết. Người bệnh cần được theo dõi các triệu chứng...