Mời quý vị và các bạn theo dõi chương trình
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Đông Nam Á tiếp tục là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của SXHD, chiếm 70% ca mắc toàn cầu2. Có thể nói, SXHD hiện là một trong những bệnh truyền nhiễm lây truyền qua muỗi phát triển nhanh nhất trên thế giới3. Bệnh đã được ghi nhận tại hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ, với số ca mắc tăng mạnh từ khoảng 500.000 ca năm 2000 lên 3,6 triệu ca năm 20254.
Tại Việt Nam, theo số liệu giám sát từ 14/12/2025 đến 18/4/2026, cả nước ghi nhận 44.965 ca mắc và 05 trường hợp tử vong – số mắc cao hơn 1,8 lần, tử vong cao hơn 02 ca so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy sự thay đổi và diễn biến rất khó lường ngay cả khi chưa bước vào giai đoạn cao điểm mùa mưa5.
Bộ Y tế nhận định SXHD đang có xu hướng gia tăng trên phạm vi toàn quốc: không chỉ tiếp tục diễn biến tại các vùng dịch tễ quen thuộc ở miền Nam (TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Nai, Cần Thơ...), miền Bắc (Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh...)6 và miền Trung – Tây Nguyên (Đà Nẵng, Lâm Đồng, Khánh Hòa7...), mà còn mở rộng sang cả những địa phương trước đây chưa từng ghi nhận ca bệnh, điển hình như Lạng Sơn năm 20258.
Bên cạnh số ca tăng, chu kỳ dịch SXHD đã rút ngắn từ khoảng 5 năm xuống còn 2 năm9. Biến đổi khí hậu và đô thị hóa nhanh tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển, làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch.
SXHD hiện không còn chủ yếu ở trẻ em mà đang gia tăng ở người trưởng thành10, tính đến tháng 5 năm 2026, nhóm từ 15 tuổi trở lên chiếm trên 50% tổng số ca mắc11. Đặc biệt có nhiều ca nặng ở người lớn tuổi và người có bệnh nền và đã ghi nhận các trường hợp mắc bệnh theo cụm gia đình, như tại TP.HCM đầu năm 202612.
Qua đó, trong khuôn khổ Ngày ASEAN phòng chống sốt xuất huyết Dengue 15/6, Báo Sức khỏe & Đời sống phối hợp cùng Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam tổ chức tọa đàm chuyên sâu với chủ đề: "Sốt xuất huyết Dengue: Những diễn biến khó lường tại Việt Nam".
Chương trình được phát sóng vào 20h ngày 10/6/2026 trên kênh Facebook Báo Sức Khỏe & Đời Sống, với sự tham dự của các chuyên gia trong lĩnh vực phòng chống và điều trị SXHD:
• ThS.BS. Võ Hải Sơn – Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế;
• TS. Angela Pratt – Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam;
• PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hùng – Phó Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1, TP.HCM.
Qua đó, chương trình cũng sẽ được tiếp sóng trên kênh Facebook của Thanh Niên, Znews (Zing) và Zalo Video.
Tại buổi tọa đàm, các khách mời sẽ cùng phân tích những biến động mới của SXHD tại Việt Nam; lý giải vì sao căn bệnh này ngày càng khó dự đoán trong bối cảnh biến đổi khí hậu và đô thị hóa; đồng thời làm rõ những gánh nặng do SXHD gây ra đối với người bệnh và gia đình, cũng như gánh nặng lên hệ thống y tế và toàn xã hội.
Bên cạnh đó, tọa đàm sẽ mở ra những góc nhìn thực tiễn từ tuyến điều trị, đồng thời đề xuất các giải pháp phòng bệnh tích hợp, từ kiểm soát véc-tơ, nâng cao nhận thức cộng đồng đến các biện pháp dự phòng chủ động là tiêm chủng.
***
Tọa đàm do Báo Sức khỏe & Đời sống tổ chức, cùng sự đồng hành của Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam. Mọi thông tin y khoa được trình bày bởi các chuyên gia y tế và không đại diện cho quan điểm thương mại của bất kỳ công ty nào. Nội dung nhằm mục đích giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng, không thay thế cho việc chẩn đoán hay tư vấn với nhân viên y tế. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn thêm.
C-ANPROM/VN/NON/0177 June 2026
PV
Tài liệu tham khảo:
1. Nguyen LT, Le HX, Nguyen DT, Ho HQ, Chuang TW. Impact of climate variability and abundance of mosquitoes on dengue transmission in central Vietnam. 2020. Có sẵn tại: Link
2. Ahmad LCRQ, Gill BS, Sulaiman LH, Muhamad NA, Singh S, Tee KK, Sasongko TH, Voon KGL, Ghazali SM, Maamor NH, Ahmad NAR, Zambri NIA, Lim MC. Molecular epidemiology of dengue in Southeast Asia (SEA): protocol of systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2025. Có sẵn tại: Link
3. World Health Organization. Dengue: the fastest growing mosquito-borne disease in the world. 2010. Có sẵn tại: Link
4. Mehmood MS, Hajj F. Dengue 2025 global surge: urgent call to bolster hospital preparedness for severe dengue. 2025. Có sẵn tại: Link
5. Vietnamplus, Cả nước ghi nhận 44.965 trường hợp mắc sốt xuất huyết, 5 ca tử vong: Link
6. Bộ Y tế. Báo cáo y tế tháng 4/2026. 2026.
7. Báo Khánh Hoà, Khánh Hòa ghi nhận hơn 5.900 ca mắc sốt xuất huyết, 2 trường hợp tử vong: Link
8. Tiền Phong, Cảnh báo sau 2 ca tử vong do sốt xuất huyết ở Lạng Sơn: Link
9. Bộ Y tế. Cảnh báo đỉnh dịch sốt xuất huyết Dengue.2025. Có sẵn tại: Link
10. Pham OK, Duong TB, Phan TV, Truong TN, Ha DTH, Nguyen HV, Hien VTM, Dong THK, Vuong NL, Yen LM, Yacoub S, Thwaites CL, Tam DTH. Severe dengue in adults: clinical features from the 2022 dengue outbreak at a Vietnamese tertiary hospital. PLoS Negl Trop Dis. 2025. Có sẵn tại: Link
11. Người Lao Động, Chuyên gia dịch tễ cảnh báo nguy cơ sốt xuất huyết bùng phát trên diện rộng: Link
12. VnExpress, Cả gia đình cùng mắc sốt xuất huyết: Link
Mời bạn đọc theo dõi câu trả lời của các chuyên gia:
MC: Sốt xuất huyết Dengue là một căn bệnh quen thuộc ở các nước nhiệt đới và từ năm 2019 Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp sốt xuất huyết Dengue vào mức độ 3 về khẩn cấp y tế và là một trong 10 mối đe dọa sức khỏe hàng đầu trên toàn cầu.
Câu hỏi dành cho Tiến sĩ Angela Pratt: Dưới góc độ của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tại sao sốt xuất huyết Dengue lại được WHO đánh giá là một trong 10 mối đe dọa hàng đầu toàn cầu?
Tiến sĩ Angela Pratt: Cảm ơn câu hỏi của bạn và cảm ơn vì lời mời tôi tham gia chương trình hôm nay. Sốt xuất huyết không phải là một bệnh mới, thực chất đây là căn bệnh rất xưa. Nhưng trong một vài thập kỷ qua, chúng ta đã chứng kiến các mô hình lây truyền mới. Đó là điều khiến chúng tôi rất lo ngại và là lý do tại sao WHO phân loại sốt xuất huyết là một trong những mối đe dọa sức khỏe cộng đồng hàng đầu trên toàn thế giới.
Tôi xin đưa ra một vài số liệu. Trong thập kỷ từ năm 2010 đến 2019, số ca mắc sốt xuất huyết được xác nhận trên toàn thế giới đã tăng gấp 10 lần. Tăng 10 lần chỉ trong vòng một thập kỷ.
Tại Việt Nam, chúng ta đã thấy dịch tễ học thực sự thay đổi ngay trước mắt. Sốt xuất huyết từ lâu đã là bệnh lưu hành ở miền Nam Việt Nam, đặc biệt là tại Thành phố Hồ Chí Minh, và trong những thập kỷ trước, các đợt bùng phát ở đó diễn ra theo một mô hình ít nhiều có thể dự đoán được. Nhưng trong vài năm gần đây, chúng ta thấy nhiều ca mắc hơn, nhiều đợt bùng phát dịch hơn, các mô hình lây truyền khó dự báo hơn và thực sự ảnh hưởng đến cả nước. Tôi đã đến những nơi ở miền Bắc Việt Nam, nơi mà cho đến vài năm trước đây chưa từng ghi nhận ca mắc sốt xuất huyết nào, nhưng trong đợt bùng phát lớn năm 2022, đã ghi nhận hàng trăm ca nhập viện ở các khu vực phía Bắc của đất nước. Vì vậy, một căn bệnh cũ nhưng với những mô hình lây truyền mới, đó là điều khiến chúng tôi coi sốt xuất huyết thực sự là một trong những mối đe dọa sức khỏe cộng đồng hàng đầu mà thế giới đang phải đối mặt.
MC: Trong thời gian công tác và làm việc cùng ngành y tế tại Việt Nam cũng như là khu vực Đông Nam Á, bà nhận thấy là sốt xuất huyết Dengue ở khu vực Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng đã có những thay đổi như thế nào trong những năm qua và đâu là những yếu tố chính dẫn đến sự thay đổi đó?
TS. Angela Pratt: Như tôi đã đề cập trong câu trả lời trước, chúng ta đang thực sự thấy dịch tễ học của bệnh sốt xuất huyết thay đổi ngay trước mắt, thay đổi rất nhanh, các mô hình lây truyền thay đổi vô cùng mau lẹ, và điều đó khiến hệ thống y tế và các dịch vụ y tế gặp khó khăn hơn nhiều trong việc chuẩn bị.
Tôi nghĩ thực sự có ba yếu tố chính đang thúc đẩy sự thay đổi trong lây truyền, thay đổi về số lượng ca mắc và kết quả điều trị:
Yếu tố đầu tiên và lớn nhất chính là biến đổi khí hậu: Nhiệt độ cao hơn, mô hình lượng mưa thay đổi, độ ẩm nhiều hơn, tất cả những yếu tố này kết hợp lại tạo ra nhiều nơi hơn để muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết sinh sản, đồng nghĩa với việc có nhiều người tiếp xúc với nguồn lây hơn. Như tôi đã nói, đây là yếu tố đơn lẻ lớn nhất.
Yếu tố thứ hai là đô thị hóa: Chúng ta nghĩ về sốt xuất huyết chủ yếu như một căn bệnh đô thị, điều đó có nghĩa là các đợt bùng phát lớn có xu hướng xảy ra ở các thành phố. Rất nhiều người sống gần nhau, thường thì cơ sở hạ tầng không được quy hoạch tốt hoặc không được xây dựng tốt, ví dụ như nếu có một trận mưa lớn, sẽ có rất nhiều nơi xung quanh nơi người dân sinh sống nước bị ứ đọng và không thoát được, điều đó tạo ra điều kiện sinh sản lý tưởng cho muỗi. Sự kết hợp đó với việc có rất nhiều người sống gần đó là lý do tại sao chúng ta thấy sốt xuất huyết có xu hướng lây lan rất nhanh qua các môi trường đô thị đông dân cư.
Yếu tố thứ ba là sự chuẩn bị hoặc mức độ sẵn sàng của hệ thống y tế: Khi các đợt bùng phát sốt xuất huyết khó dự đoán hơn, hệ thống y tế cũng khó chuẩn bị hơn. Như tôi đã nói ở trên, có nhiều nơi ở miền Bắc Việt Nam, nơi mà cho đến vài năm trước đây, họ chưa từng thấy một ca sốt xuất huyết nào trong bệnh viện của mình, và trong một đợt bùng phát lớn xảy ra cách đây vài năm, họ đã bị quá tải với hàng trăm ca mắc. Vì vậy, việc đảm bảo hệ thống y tế được chuẩn bị sẵn sàng, các dịch vụ y tế có sẵn các phương pháp điều trị là rất quan trọng.
Không có thuốc đặc trị sốt xuất huyết, không có thuốc kháng virus, nhưng điều tạo ra sự khác biệt lớn khi ai đó bị nhiễm sốt xuất huyết là được tiếp cận với sự chăm sóc hỗ trợ thích hợp ngay từ giai đoạn đầu của bệnh. Khi các bệnh viện biết điều đó, biết cách xét nghiệm sốt xuất huyết, các bác sĩ biết cách điều trị, điều đó sẽ tạo ra sự khác biệt rất lớn đối với kết quả điều trị, quyết định việc một người nào đó có thể sống hay tử vong do nhiễm sốt xuất huyết. Tất cả những yếu tố này kết hợp lại là nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ lây truyền cao hơn, và trong một số trường hợp, kết quả điều trị kém hơn khi mọi người bị nhiễm bệnh. Đây là những vấn đề mà chúng ta thực sự cần phải giải quyết trong thời gian tới.
MC: Thưa Ths.Bs Võ Hải Sơn, dưới góc độ quản lý thì ông nhận thấy tình hình sốt xuất huyết Dengue tại Việt Nam hiện nay có những thay đổi gì đáng chú ý hơn so với trước đây ạ?
Ths.Bs Võ Hải Sơn: Vâng, sốt xuất huyết ở Việt Nam trong những năm 2020 trở lại đây có nhiều diễn biến cũng khác thường so với những chu kỳ của những 10 năm trước.
Về mặt chu kỳ mà số ca mắc cao thì trước đây chu kỳ khoảng 5 năm thì có một đợt bùng phát về các số ca mắc cao về sốt xuất huyết. Nhưng trong những năm gần đây chu kỳ là 3 năm. Năm 2022 là một cái chu kỳ số ca mắc rất là cao, thời điểm đấy số ca mắc đến gần 380.000 ca ở trên toàn quốc (trong khi trung bình đều đều hàng năm chu kỳ khoảng 150.000 ca).
Năm 2025 thì số ca lại tiếp tục gia tăng lên. Đặc biệt năm 2025, thông thường vào cuối năm thì số ca nó sẽ giảm xuống, tuy nhiên vào tháng 11, 12 số ca vẫn ở mức cao. Do đó, sang năm 2026 thì chúng ta xuất phát điểm với số ca mắc cao ngay từ đầu năm, và đến nay chúng ta cũng ghi nhận là trên 50.000 ca trên toàn quốc, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái khoảng 2,5 lần. Thì đấy là một trong những cái băn khoăn và lo lắng trong việc kiểm soát sốt xuất huyết trong 2 năm gần đây.
Đặc biệt, do biến đổi về mặt khí hậu, về môi trường, năm nay khí hậu chúng ta thấy gần như số ngày mùa đông rất ít ở khu vực miền Bắc, đan xen với nóng ẩm và lại mưa liên tục từ đầu năm đến nay nên đây là một cái môi trường vô cùng thuận lợi cho muỗi sốt xuất huyết phát triển.
Bên cạnh đó, chúng ta đang ngày càng công nghiệp hóa, phát triển đô thị thì mật độ dân cư ngày càng đông, tạo cơ hội cho muỗi lan truyền từ các khu vực dân cư, đặc biệt là khu vực đô thị hóa ở các vùng ven của các thành phố lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Đồng Nai, Bình Dương. Đấy là những nơi mà hiện nay chúng tôi ghi nhận số ca sốt xuất huyết vẫn cao.
Một đặc điểm về mặt dịch tễ học nữa, trước đây chúng tôi ghi nhận phần lớn các ca mắc xét nghiệm lâm sàng là tuýp D1 là chủ yếu, nhưng bây giờ số lượng ca mắc tuýp D2 đang có xu hướng cao hơn tuýp D1, và số ca tuýp D3, D4 cũng đã báo cáo nhiều hơn so với nhiều năm trước đây.
Hiện nay về khu vực địa lý, trước đây chủ yếu tập trung ở các vùng Đông Nam Bộ, đồng bằng sông Cửu Long và một số đô thị lớn ở khu vực miền Bắc, miền Trung; tuy nhiên bây giờ phạm vi địa lý gần như có sự thay đổi rất nhiều. Đòi hỏi diện phòng chống bệnh sốt xuất huyết Dengue phải trên diện rộng hơn, không những là các tỉnh miền xuôi hay đô thị, mà còn trải dài sang các tỉnh miền núi. Thì đấy là một số cái đặc điểm dịch tễ học thay đổi so với những năm trước đây. Đây là những điều cảnh báo các nguy cơ và chúng ta càng thấy khó khăn hơn trong phòng chống sốt xuất huyết nếu chúng ta không quyết tâm và thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.
MC: Câu hỏi này cho Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thanh Hùng: Dưới góc độ dịch tễ và đại diện cho các bác sĩ trực tiếp điều trị nhiều ca sốt xuất huyết Dengue tại khu vực phía Nam trong nhiều năm qua thì bác sĩ có thể chia sẻ về những thay đổi về căn bệnh sốt xuất huyết mà bác sĩ đã quan sát được trong những năm qua không ạ?
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thanh Hùng: Qua 37 năm công tác tại Bệnh viện Nhi đồng 1, trực tiếp tham gia phòng chống điều trị những ca sốt xuất huyết nặng, cho đến khi làm Trưởng khoa Sốt xuất huyết hơn 10 năm và lãnh đạo bệnh viện 22 năm, thì phải nói là chuyện sốt xuất huyết ở các tỉnh phía Nam là một vấn đề y tế rất là quan trọng và thường xuyên mà các bác sĩ nhi khoa, rồi giờ cả các bác sĩ nhiễm người lớn cũng phải đối phó.
Trải qua hơn 37 năm chứng kiến thì chúng tôi thấy ngày xưa dịch sốt xuất huyết thì xảy ra có những đỉnh dịch từ 3 đến 5 năm, nhưng bây giờ gần như năm nào cũng có, rồi thỉnh thoảng những năm nó lại tăng vọt lên, ví dụ năm 22 rồi tới 25.
Ngày xưa, nói đến sốt xuất huyết thì nghĩ đến nó là bệnh mùa mưa ở các tỉnh phía Nam, thường tháng 6 đến tháng 11 là cái đỉnh cao mùa mưa thì số ca nhiều. Nhưng bây giờ chúng tôi gặp rải rác coi như quanh năm, lúc nào cũng phải đối phó với ca nặng. Thí dụ như năm nay cụ thể hiện bây giờ là mùa mưa chưa đến, nhưng Bệnh viện Nhi đồng 1 lúc nào số ngoại trú cũng có thể cả trăm bệnh nhân, và đặc biệt nội trú là những ca theo dõi nặng chúng tôi mới cho nhập viện cũng 30, 40 ca mỗi ngày. Nằm ở hồi sức cấp cứu, hồi sức nhiễm lúc nào cũng có vài ca sốt xuất huyết nặng đòi hỏi phải điều trị tích cực, lọc máu rồi thở máy vân vân.
Đặc biệt, lứa tuổi mắc sốt xuất huyết qua những năm qua có sự thay đổi rất rõ ràng. Cách đây hơn 10 năm, ở các tỉnh phía Nam chủ yếu là sốt xuất huyết ở trẻ em (từ mới sanh cho đến dưới 15 tuổi) chiếm khoảng 60 - 70%. Nhưng 10 năm gần đây, tuổi thanh thiếu niên và người lớn bắt đầu nổi trội lên. Như những năm sau này chúng tôi nhận xét, hiện bây giờ ở các tỉnh phía Nam khoảng 50% sốt xuất huyết là ở trẻ dưới 15 tuổi và 50% là ở lứa tuổi trên 15 tuổi.
Sốt xuất huyết ảnh hưởng đến tất cả lứa tuổi, từ trẻ sơ sinh mới vừa sanh ra đời 1, 2 ngày tuổi (chúng tôi đã gặp những ca sốt xuất huyết truyền từ mẹ sang con khi mẹ mang thai mắc bệnh), cho đến một đối tượng rất đặc biệt là sốt xuất huyết trẻ nhũ nhi dưới 1 tuổi. Những cháu này sốt xuất huyết rất nặng, chúng ta rất khó phát hiện và trong điều trị cũng rất khó khăn, tỉ lệ tử vong ở nhóm này rất đáng báo động.
Rồi đến tuổi thanh thiếu niên, lực lượng lao động trẻ, sinh viên, bộ đội, công nhân... đây là lực lượng lao động chính của xã hội thì bây giờ bị rất là nhiều. Gần đây, chúng tôi ghi nhận một đối tượng rất đặc biệt nữa là những bà mẹ mang thai. Phải nói rất nguy hiểm cho các thai phụ khi bị sốt xuất huyết, có thể ảnh hưởng đến con, và đặc biệt lúc giai đoạn chuyển dạ thì những biến chứng như xuất huyết, sốc, tử vong có thể ảnh hưởng cả tính mạng của mẹ và con, điều trị rất khó khăn. Chúng tôi đã gặp những ca nặng vào bệnh viện phụ sản phải phối hợp liên viện (bệnh viện bệnh nhiệt đới cùng phụ sản) hồi sức chạy đua thời gian để cứu sống thai phụ và cả đứa con.
Bên cạnh đó là các cháu bệnh tim bẩm sinh, các bệnh mắc phải, bệnh mãn tính... điều trị và phát hiện ở những cháu này rất khó khăn. Gần đây là người lớn có bệnh mãn tính như tiểu đường, cao huyết áp, tim mạch cũng bị sốt xuất huyết. Nói chung, sốt xuất huyết không chừa đối tượng nào hết. Khi mắc thì trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người lớn tuổi có bệnh nền điều trị cực kỳ khó khăn.
Về mặt điều trị, trong hơn 30 năm qua, việc điều trị sốt xuất huyết ở các tỉnh phía Nam nói riêng và cả nước nói chung đã tiến bộ rất nhiều, cứu sống rất nhiều cháu. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp người dân dù rất quen thuộc với sốt xuất huyết nhưng vẫn đến rất trễ. Khi đã sốc nặng rồi mới đến bệnh viện thì điều trị vô cùng khó khăn, có những ca mình không cứu sống nổi.
Thực tế là những tỉnh mới, vùng cao, vùng núi, hoặc những tỉnh trước đây chưa từng bị sốt xuất huyết, khi gặp dịch sẽ rất khó khăn trong điều trị và nhận biết (ngay cả đối với ngành y tế lẫn người dân), thường người bệnh được mang đến rất trễ, khi đã ở giai đoạn nặng. Chúng tôi đã chứng kiến nhiều cảnh rất đau lòng, trong một mùa dịch cả gia đình bị sốt xuất huyết và có những gia đình mất cả hai người con vì phát hiện rất trễ, khi đến viện ngành y tế dù rất cố gắng nhưng cũng không cứu được các cháu.
MC: Kính thưa Tiến sĩ Angela Pratt, các bệnh nhiệt đới bị lãng quên Neglected Tropical Diseases là các bệnh như thế nào và tại sao sốt xuất huyết Dengue lại được WHO xếp vào nhóm này?
Tiến sĩ Angela Pratt: Cảm ơn câu hỏi của bạn. Các bệnh nhiệt đới bị lãng quên hay NTDs thường là những căn bệnh ảnh hưởng đến các cộng đồng nghèo, các quốc gia nghèo hoặc các môi trường đặc biệt là môi trường nhiệt đới. Do đó, nó gợi ý sự kết hợp của các yếu tố môi trường.
Thật không may, mặc dù như chúng ta đã nghe, sốt xuất huyết ảnh hưởng đến hàng triệu, thậm chí hàng tỷ người trên thế giới có nguy cơ nhiễm bệnh, nhưng nó vẫn không thu hút được sự chú ý, nguồn tài trợ và thực sự là cam kết chính trị như các bệnh truyền nhiễm và không truyền nhiễm khác nhận được. Đó là lý do tại sao chúng tôi vẫn coi đây là một căn bệnh bị lãng quên.
Tôi hy vọng thông qua các chương trình như thế này, chúng ta có thể thay đổi điều đó bằng cách nâng cao nhận thức và giúp nhiều người hơn nhận thức được mức độ đe dọa to lớn của căn bệnh này, cũng như loại phản ứng cần thiết để bảo vệ người dân khỏi nhiễm sốt xuất huyết và khỏi những hậu quả của việc nhiễm sốt xuất huyết.
MC: Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thanh Hùng: Theo những chia sẻ vừa rồi thì sốt xuất huyết Dengue có thể được xem là một căn bệnh bị xem nhẹ ở một số khía cạnh. Vậy từ thực tế điều trị, bác sĩ có thể chia sẻ về việc đâu là điểm thường bị người dân bỏ qua hoặc chưa thực sự quan tâm đúng mức khi nói đến sốt xuất huyết Dengue không ạ?
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thanh Hùng: Cảm ơn MC, câu hỏi rất là hay. Chúng ta thấy bệnh sốt xuất huyết Dengue nói ra thì người dân mình biết hết á. Nhưng đôi khi họ nghĩ nó ở đâu đó chứ không phải trong gia đình mình. Vì vậy khi có người bị sốt cao, người ta chỉ nghĩ là nhiễm siêu vi thông thường thôi. Giai đoạn đầu chỉ có sốt, đôi khi cũng ho, sổ mũi, hay có những biểu hiện khác nhưng nghĩ là bệnh thông thường nên tự đi mua thuốc uống rồi nghĩ nó sẽ qua. Chúng tôi gặp rất nhiều trường hợp như thế.
Thậm chí có những trường hợp đã vào bệnh viện rồi, bác sĩ chẩn đoán sốt xuất huyết và hẹn tái khám, nhưng do kinh tế khó khăn phải đi làm, hoặc gia đình đông con quá không quan tâm sát sao được. Đến khi cháu hết sốt — chúng ta biết đặc tính sốt xuất huyết rất khác biệt với các bệnh lý nhiễm trùng khác. Khi bệnh nhân bị sốt xuất huyết, sốt có thể từ 2 tới 7 ngày rất cao, uống thuốc không hết thì họ đem đi tái khám mỗi ngày theo đúng lời dặn bác sĩ. Nhưng đến ngày thứ ba và ngày thứ năm, khi hết sốt thì lúc này mới là giai đoạn nguy hiểm. Người dân nếu không được dặn dò kỹ, không quan tâm thì rất dễ chủ quan.
Khi hết sốt, đối với các bệnh lý nhiễm trùng khác thì cháu sẽ khỏe và chạy chơi được. Nhưng ngược lại, với sốt xuất huyết, hết sốt lại là giai đoạn nguy hiểm nhất — giai đoạn thất thoát huyết tương nặng nhất, có thể xảy ra các biến chứng sốc trị mạch, xuất huyết, biến chứng các cơ quan. Nếu không nhận biết và mang đến bệnh viện kịp thời thì rất nguy hiểm.
Chúng tôi cũng đã chứng kiến nhiều cảnh, nhất là người dân ở nông thôn, mình đã dặn bà mẹ theo dõi nhưng về bà mẹ bận đi làm lại để con cho bà trông, đến khi nặng rồi mới phát hiện ra. Thậm chí cả những thanh thiếu niên, chúng ta cũng nghe đọc báo thấy có những ca rất chủ quan, nghĩ mình là thanh niên khỏe mạnh, sốt vậy thì ăn thua gì nên cứ ở nhà trọ, tối đi nhậu về, sáng hôm sau các bạn phát hiện đã trong giai đoạn nguy kịch không cứu được nữa, chỉ vì bị sốt xuất huyết. Thành ra vấn đề không nhận biết dấu hiệu nặng vẫn là điều chúng ta phải truyền thông rất nhiều.
Thứ hai nữa là về lực lượng y tế, sau dịch Covid-19 có sự biến động lực lượng y tế rất nhiều. Những anh em có kinh nghiệm điều trị, huấn luyện sốt xuất huyết chuyển đổi công việc, thế hệ sau chưa kịp học hỏi thế hệ trước. Cái chính của chúng tôi là phải huấn luyện cho toàn hệ thống. Nhờ phác đồ của Tổ chức Y tế Thế giới có nhiều lần sửa đổi, đặc biệt là Bộ Y tế chúng ta với sự góp ý của các chuyên gia đã xây dựng phác đồ điều trị sốt xuất huyết quốc gia qua nhiều lần (mới nhất là năm 2024). Chúng tôi đã huấn luyện cho tất cả anh em từ tuyến cơ sở (trạm y tế, bệnh viện quận/huyện cho đến bệnh viện lớn) thống nhất điều trị chung một phác đồ. Điều trị đúng và chuyển viện an toàn giúp cứu sống rất nhiều cháu.
Đây là một tiến bộ lớn và bây giờ mình có thể tự hào báo cáo với Tổ chức Y tế Thế giới rằng Việt Nam là một trong những nước điều trị sốt xuất huyết rất tốt, tỉ lệ tử vong rất thấp. Tuy nhiên, vẫn còn ca tử vong và vẫn còn những nỗi lo mà chúng ta phải tiếp tục cố gắng.
MC: Thưa Thạc sĩ, Bác sĩ Võ Hải Sơn, sốt xuất huyết hiện đang tạo ra những áp lực nào cho hệ thống y tế và rộng hơn là kinh tế xã hội tại Việt Nam ạ?
Thạc sĩ, Bác sĩ Võ Hải Sơn: Vâng, kính thưa quý vị, thực sự sốt xuất huyết là một trong những gánh nặng bệnh tật hàng đầu trong các bệnh truyền nhiễm lưu hành phổ biến ở Việt Nam.
Mỗi năm chúng ta thấy số ca mắc ở mức thấp cũng tầm 150.000 ca, như vậy trung bình mỗi tháng có khoảng 11.000 đến 12.000 ca mắc cần phải đến khám tại các cơ sở y tế. Còn những năm có nguy cơ bùng phát dịch lên cao điểm (lên đến 380.000 ca), trung bình khoảng 25.000 ca mỗi tháng thì đây là một gánh nặng vô cùng lớn cho hệ thống y tế trong công tác chăm sóc, điều trị, triển khai kiểm soát và phòng chống dịch bệnh.
Thứ hai, như Phó Giáo sư Hùng đã đề cập, trung bình một ca nằm viện mất từ 7 đến 10 ngày. Chi phí điều trị, chi phí cho người chăm sóc và việc mất cơ hội lao động tạo ra một gánh nặng xã hội rất lớn. Ít nhất có khoảng 150.000 người mỗi năm mất đi khoảng 10 ngày lao động. Như vậy tạo ra một khoảng trống về lao động, chưa kể mỗi người bệnh cần thêm khoảng 1 đến 2 người thân nghỉ việc để chăm sóc kèm theo.
Đặc biệt, đất nước chúng ta đang phát triển, các khu công nghiệp mọc lên nhiều thì phần lớn những người mắc sốt xuất huyết lại nằm trong độ tuổi lao động làm việc trong các khu vực đấy, tạo ra sự thiếu hụt nhân lực tạm thời, ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế xã hội.
Về chi phí điều trị, theo số liệu thống kê 9 tháng đầu năm 2025, số chi phí bảo hiểm y tế chi trả cho điều trị sốt xuất huyết là khoảng 280 tỷ đồng. Đây mới chỉ là chi phí do bảo hiểm y tế chi trả, chưa tính phần người dân đồng chi trả, các chi phí liên quan đến chăm sóc, đi lại và các chi phí khác không nằm trong danh mục thuốc và giường điều trị. Chúng tôi ước tính tổng chi phí cơ hội mất đi do sốt xuất huyết gây ra lên đến hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm. Từ góc độ việc làm, học tập cho đến kinh tế, sốt xuất huyết đang tạo ra gánh nặng rất lớn cho ngành y tế và toàn xã hội.
MC: Kính thưa Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thanh Hùng, phía sau mỗi ca sốt xuất huyết Dengue nặng là rất nhiều áp lực đối với đội ngũ điều trị. Bác sĩ có thể chia sẻ những khó khăn lớn nhất mà đội ngũ các y bác sĩ đang phải đối mặt không ạ?
PGSS.TSS.BS Nguyễn Thanh Hùng: Kính thưa quý vị khán giả, tôi xin phép được chia sẻ hai ý: đối với nhân viên y tế và đối với gia đình người bệnh khi có người thân bị bệnh nặng vào viện.
Thứ nhất, đối với ngành y tế, trong những năm qua, áp lực về quá tải bệnh nhân luôn rất lớn đối với anh em hệ điều trị. Tại Nhi đồng 1, Nhi đồng 2, Nhi đồng Thành phố cũng như Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh, hàng năm chúng tôi phải liên tục đối phó với các trận dịch sốt xuất huyết từ năm này qua năm khác.
Một ca sốt xuất huyết nặng bước vào điều trị là cả một cuộc chiến cân não đối với đội ngũ y bác sĩ, không phải trong một ngày mà kéo dài nhiều ngày, thậm chí có ca phải nằm hồi sức tích cực cả tháng trời. Tất cả các tua trực gần như phải huy động mọi nguồn lực để cứu sống các cháu. Hầu hết các trường hợp chúng ta đã cứu sống thành công, tuy nhiên vẫn có những ca tử vong do đến quá trễ khi bệnh đã quá nặng. Đó là áp lực về mặt quá tải.
Bên cạnh sốt xuất huyết, bệnh viện còn phải đối phó với rất nhiều dịch bệnh khác diễn ra đồng thời như dịch Covid-19, tay chân miệng, sởi... Khi hai, ba dịch bệnh cùng đè lên một lúc thì ngành y tế gặp áp lực cực kỳ lớn. Hiện giờ, Bệnh viện Nhi đồng 1 đang vừa tiếp nhận các ca sốt xuất huyết nặng, vừa phải điều trị các ca tay chân miệng nặng.
Về mặt hệ thống điều trị và tâm lý, chúng tôi luôn chuẩn bị tinh thần cho anh em trong cuộc chiến này là không được lơ là. Bệnh sốt xuất huyết có đặc điểm là diễn tiến theo từng giờ, từng phút, đòi hỏi việc theo dõi bệnh nhân phải cực kỳ sát sao để đưa ra những quyết định điều trị kịp thời. May mắn là hiện nay chúng ta đã có phác đồ điều trị thống nhất và hệ thống hồi sức cấp cứu được huấn luyện đồng bộ cho tất cả các tỉnh phía Nam và cả miền Bắc.
Trước đây, có những ca chúng ta phải chuyển tuyến hàng trăm cây số (ví dụ từ Cà Mau lên Thành phố Hồ Chí Minh mất ít nhất 6 đến 8 tiếng), nhiều cháu bị nặng đã tử vong trên đường đi. Hiện nay, qua hệ thống hội chẩn trực tuyến, chúng tôi đã hỗ trợ anh em điều trị hiệu quả ngay từ tuyến dưới bằng các kỹ thuật cao như thở máy, lọc máu, ECMO... cứu sống được rất nhiều ca. Nói thì như vậy, nhưng áp lực thực tế lên nhân viên y tế là vô cùng lớn.
Thứ hai là việc phải chứng kiến những cảnh thương tâm. Trong một mùa dịch, chứng kiến hai đứa trẻ trong cùng một gia đình ra đi là điều vô cùng đau lòng đối với nhân viên y tế lẫn người nhà. Khi có ca bệnh nặng, cha mẹ ôm nhau khóc. Có bà mẹ nhận ra tôi và nói: "Bác sĩ có nhớ em không? Cách đây 5 năm em đã mất một đứa con vì sốt xuất huyết, bây giờ đây là đứa thứ hai của em, xin bác sĩ cố gắng cứu cháu". Đó là những điều rất nhức nhối, thúc buộc chúng tôi phải nỗ lực hết mình.
Chúng tôi luôn cố gắng, nhưng mong mỏi lớn nhất vẫn là làm sao giảm bớt số ca mắc để giảm áp lực cho phòng cấp cứu và hồi sức, giúp hệ thống y tế hoạt động tốt hơn và giảm tỉ lệ tử vong. Dù được cứu sống, sốt xuất huyết nặng vẫn để lại những di chứng rất nặng nề về sau như giảm trí nhớ, mất tập trung, mất ngủ, trầm cảm, rụng tóc, rối loạn thị lực...
Chi phí điều trị cho những ca lọc máu, thở máy có khi lên tới hàng trăm triệu, thậm chí năm sáu trăm triệu đồng. May mắn là bảo hiểm y tế đã chi trả phần lớn, phần còn lại nếu gia đình quá khó khăn thì phòng công tác xã hội của bệnh viện sẽ tìm cách hỗ trợ. Tóm lại, mục tiêu lớn nhất vẫn là giảm ca mắc, nhận biết sớm để giảm gánh nặng cho hồi sức cấp cứu, từ đó kéo giảm tỉ lệ tử vong.
MC: Thưa Thạc sĩ, Bác sĩ Võ Hải Sơn, trước cao điểm mùa dịch sắp tới thì những hoạt động quan trọng nhất cần thực hiện ngay từ bây giờ để chủ động phòng bệnh sốt xuất huyết Dengue là gì, và Bộ Y tế đã có những kế hoạch gì để chủ động ứng phó cả trong ngắn hạn và dài hạn, thưa bác sĩ?
Thạc sĩ, Bác sĩ Võ Hải Sơn: Phải nói là sốt xuất huyết đã tồn tại ở nước ta rất nhiều năm nay, nên Việt Nam có rất nhiều kinh nghiệm trong việc triển khai công tác phòng chống, đặc biệt là vào những thời điểm dịch bùng phát cao điểm.
Chúng ta đã thiết lập được hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm hiệu quả, trong đó ưu tiên giám sát sốt xuất huyết để đưa ra cảnh báo sớm, phát hiện nhanh các ca bệnh và ổ dịch nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa cơ sở điều trị và cơ sở y tế dự phòng. Khi có ca bệnh được phát hiện tại bệnh viện, hệ thống y tế dự phòng sẽ ngay lập tức triển khai điều tra và xử lý ổ dịch tại cộng đồng.
Thứ hai, chính quyền địa phương ngày càng quan tâm hơn, huy động được cộng đồng tham gia vào các chiến dịch diệt lăng quăng, bọ gậy diễn ra đều đặn hàng năm. Nhiều địa phương làm rất tốt, đặc biệt là tuyến xã/phường đã chủ động ra quân dọn dẹp vệ sinh môi trường. Sự phối hợp liên ngành giữa y tế, chính quyền và các ban ngành đoàn thể thời gian qua mang lại hiệu quả tốt hơn trong kiểm soát dịch.
Thứ ba, công tác truyền thông nhận được sự ủng hộ lớn từ các cơ quan báo chí, dành nhiều thời lượng phát sóng để nâng cao nhận thức của người dân về sự nguy hiểm và các biện pháp phòng chống bệnh.
Tuy nhiên, thách thức phía trước vẫn còn rất nhiều:
Về mặt khách quan: Biến đổi khí hậu là thách thức cực kỳ lớn. Việc phòng chống sốt xuất huyết phụ thuộc rất nhiều vào lượng mưa, độ ẩm và đặc biệt là sự xuất hiện của mùa đông. Những năm gần đây, miền Bắc hầu như không có mùa đông lạnh rõ rệt, khiến muỗi truyền bệnh phát triển liên tục quanh năm mà không có khoảng lặng sinh học để tạm dừng chu kỳ truyền bệnh. Về mặt đô thị hóa và di dân: Mật độ dân số tập trung đông tại các khu công nghiệp, đô thị lớn với lực lượng lao động trẻ di cư từ các vùng không có dịch đến vùng có dịch lưu hành cao, trong khi nhận thức phòng bệnh của họ còn hạn chế. Quá trình đô thị hóa với nhiều công trình, công trường xây dựng vùng ven đô tạo ra nhiều điểm đọng nước thải, rác thải sinh hoạt, là điều kiện lý tưởng cho muỗi sinh sản. Yếu tố tiện nghi sinh hoạt: Đời sống nâng cao, người dân sử dụng điều hòa nhiều hơn. Nước thải từ cục nóng điều hòa chảy xuống đọng lại ở các khe tường, ban công các tòa nhà cao tầng là những nơi rất khó phát hiện nhưng lại là ổ đẻ trứng của muỗi. Sự chủ quan của một bộ phận người dân: Một số hộ gia đình, tổ dân phố vẫn chưa thực sự chủ động tham gia diệt lăng quăng, bọ gậy tại chính nơi ở của mình, tạo điều kiện cho các ổ dịch phát sinh.
Để giải quyết những thách thức này, chúng ta cần những giải pháp căn cơ, triệt để và quyết liệt hơn nữa từ cả phía cơ quan quản lý lẫn người dân.
MC: Thưa TS. Angela Prattt, vì sao sau nhiều năm truyền thông phòng chống sốt xuất huyết Dengue thì nhiều quốc gia trong khu vực, trong đó có Việt Nam vẫn gặp khó khăn trong việc duy trì nhận thức cũng như là thay đổi hành vi của cộng đồng? Và theo bà thì liệu chúng ta đang thiếu điều gì trong cách truyền thông về căn bệnh này ạ?
TS. Angela Prattt: Đó là một câu hỏi rất hay. Trong rất nhiều lĩnh vực y tế công cộng, chúng ta cũng thấy thách thức tương tự này, và lý do là vì bản thân thông tin đơn thuần không tự động tạo ra kiến thức và nhận thức sâu sắc. Chúng ta đều biết lượng thông tin hiện nay khổng lồ thế nào, người dân bị bủa vây hàng ngày bởi tin tức và mạng xã hội. Vì vậy, bản thân thông tin không đủ để thay đổi nhận thức, và ngay cả khi đã có nhận thức, nó cũng không nhất thiết chuyển hóa thành sự thay đổi hành vi thực tế.
Truyền thông y tế công cộng để đạt được sự thay đổi hành vi cần phải được thiết kế một cách cực kỳ cẩn thận:
Người dân phải hiểu rõ tầm quan trọng và mức độ nghiêm trọng của vấn đề đối với chính họ. Thông tin truyền thông phải có tính thực tiễn cao, hướng dẫn rõ ràng người dân cần phải làm gì, hành động như thế nào. Phải tạo ra động lực thúc đẩy họ hành động.
Bên cạnh truyền thông tốt, cần có sự hỗ trợ từ hệ thống y tế để giải quyết các nguyên nhân gốc rễ. Như chúng ta đã thảo luận, hệ thống điều trị phải có đủ trang thiết bị, giường bệnh, vật tư và đội ngũ y bác sĩ được đào tạo tốt để tiếp nhận điều trị khi người bệnh đến viện.
Để cụ thể hơn: người dân cần nhận biết rõ các triệu chứng của sốt xuất huyết; hiểu rõ tầm quan trọng của việc đi khám sớm ngay khi bản thân hoặc người nhà (đặc biệt là trẻ em) xuất hiện triệu chứng; và chủ động tìm kiếm sự chăm sóc y tế kịp thời. Sốt xuất huyết là bệnh nhiễm trùng tiến triển nhanh và nguy hiểm, nhưng nếu được tiếp cận y tế và chăm sóc hỗ trợ đúng cách ngay từ giai đoạn đầu, hầu hết người bệnh sẽ hồi phục hoàn toàn. Do đó, thông điệp cốt lõi là: Nhận biết triệu chứng - Triệt tiêu nơi muỗi đẻ trứng - Tìm kiếm hỗ trợ y tế sớm.
MC: Xin dành câu hỏi cho Thạc sĩ, Bác sĩ Võ Hải Sơn: Trước cao điểm mùa dịch sắp tới thì những hoạt động quan trọng nhất cần thực hiện ngay từ bây giờ để chủ động phòng bệnh sốt xuất huyết Dengue là gì, và Bộ Y tế đã có những kế hoạch gì để chủ động ứng phó cả trong ngắn hạn và dài hạn, thưa bác sĩ?
Thạc sĩ, Bác sĩ Võ Hải Sơn: Ngay từ đầu năm, chúng tôi đã xác định sốt xuất huyết là một trong những gánh nặng bệnh tật trọng điểm của năm nay. Lãnh đạo Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 361 về kế hoạch phòng chống dịch năm 2026, trong đó tập trung nhiều hoạt động phòng chống sốt xuất huyết Dengue với sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế, chính quyền địa phương, các đoàn thể và công tác truyền thông giáo dục sức khỏe.
Trong ngắn hạn (ngay từ quý 1): Bộ Y tế đã ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn địa phương chủ động triển khai các chiến dịch truyền thông, diệt lăng quăng bọ gậy nhân ngày ASEAN phòng chống sốt xuất huyết; tổ chức các đợt ra quân dọn dẹp vệ sinh môi trường. Đồng thời, tăng cường tập huấn chuyên môn cho hệ thống y tế về phát hiện sớm ca bệnh, cập nhật số liệu lên hệ thống báo cáo dịch quốc gia, phối hợp chặt chẽ giữa khối điều trị và dự phòng để ngay khi xuất hiện ca bệnh sẽ tiến hành điều tra, xử lý ổ dịch kịp thời, cắt đứt chuỗi lây truyền tại cộng đồng. Trong dài hạn: Chúng tôi hướng tới triển khai đồng bộ nhiều giải pháp bền vững: bên cạnh các biện pháp truyền thống như nâng cao nhận thức cộng đồng, diệt bọ gậy, giữ gìn vệ sinh môi trường sống; Bộ Y tế đang phối hợp với các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp triển khai nghiên cứu, đánh giá thí điểm việc tiêm chủng vắc xin phòng sốt xuất huyết tại một số địa bàn. Chúng tôi hy vọng nghiên cứu này sẽ cung cấp thêm các bằng chứng khoa học giá trị để đưa vắc xin vào công tác phòng bệnh một cách hiệu quả. Đồng thời, mong muốn trong tương lai gần, người dân Việt Nam có thể tiếp cận rộng rãi các loại vắc xin sốt xuất huyết chất lượng cao với giá thành hợp lý nhất.
Bộ Y tế cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dự báo, cảnh báo dịch sớm dựa trên phân tích các yếu tố thời tiết, môi trường và bản đồ nguy cơ để đưa ra khuyến cáo kịp thời cho người dân ngay cả khi dịch chưa bùng phát.
MC: Tiếp theo, xin dành câu hỏi cho Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thanh Hùng: Dưới góc độ điều trị, theo bác sĩ thì người dân cần phải chuẩn bị những gì và cần hành động như thế nào để phòng chống bệnh sốt xuất huyết Dengue ạ?
PGS. TS. BS. Nguyễn Thanh Hùng: Dưới góc độ điều trị, chúng tôi luôn mong muốn có càng ít ca sốt xuất huyết càng tốt, vì số ca mắc giảm thì số ca nặng sẽ giảm, từ đó kéo giảm tỉ lệ tử vong. Biện pháp quan trọng nhất vẫn là chủ động phòng bệnh: diệt muỗi, diệt lăng quăng và phòng tránh muỗi đốt cho trẻ nhỏ và gia đình.
Tuy nhiên, thực tế lịch sử dịch bệnh cho thấy dù ngành y tế đã nỗ lực rất nhiều nhưng dịch sốt xuất huyết vẫn tồn tại dai dẳng và gây nhiều ca biến chứng nặng. Do đó, người dân tuyệt đối không được chủ quan. Khi bản thân hoặc người thân (đặc biệt là trẻ em, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai) bị sốt cao liên tục từ 1-2 ngày, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán xác định và hướng dẫn theo dõi.
Người bệnh cần được tái khám theo đúng lịch hẹn của bác sĩ và đặc biệt lưu ý giai đoạn từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 5 của bệnh — thời điểm bệnh nhân bắt đầu giảm sốt hoặc hết sốt. Đây chính là giai đoạn nguy hiểm nhất của sốt xuất huyết Dengue. Nếu thấy xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nặng như: lừ đừ, mệt mỏi, lạnh tay chân, nôn ói nhiều, đau bụng, xuất hiện xuất huyết dưới da, chảy máu răng, chảy máu mũi, ói ra máu hoặc đi cầu phân đen... thì phải ngay lập tức đưa người bệnh đến bệnh viện cấp cứu, không được chần chừ chờ đến sáng, vì đây là "giờ vàng" quyết định mạng sống của bệnh nhân.
Ngoài ra, hiện nay Bộ Y tế đã cấp phép cho vắc xin phòng sốt xuất huyết có hiệu lực bảo vệ tốt và an toàn, đã được sử dụng rộng rãi trên thế giới. Tôi hy vọng người dân sẽ chủ động tìm hiểu và đưa con em mình đi tiêm ngừa sớm khi có điều kiện, bởi phòng bệnh chủ động bằng vắc xin luôn hiệu quả và an toàn hơn việc điều trị khi đã mắc bệnh nặng.
MC: Trước khi khép lại chương trình, xin mời mỗi vị khách mời gửi một thông điệp ngắn gọn và quan trọng nhất mà cộng đồng cần ghi nhớ về sốt xuất huyết Dengue hiện nay. Trước tiên, xin mời Thạc sĩ, Bác sĩ Võ Hải Sơn.
Thạc sĩ, Bác sĩ Võ Hải Sơn: Dưới góc độ quản lý, tôi muốn nhấn mạnh rằng công tác phòng chống sốt xuất huyết không thể chỉ dựa vào một mình ngành y tế, mà đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền các cấp và sự đồng lòng của mỗi người dân.
Với thông điệp "Không có lăng quăng, không có sốt xuất huyết", tôi mong muốn mỗi gia đình hãy dành ra chỉ 10 phút mỗi tuần để kiểm tra, dọn dẹp các vật dụng chứa nước, triệt tiêu các ổ đọng nước quanh nhà không cho muỗi đẻ trứng. Chỉ cần 10 phút chủ động của mỗi người dân, chúng ta đã đóng góp rất lớn vào việc đẩy lùi dịch bệnh, hướng tới mục tiêu không còn ca tử vong do sốt xuất huyết tại Việt Nam.
TS. Angela Pratt: Cũng tương tự như ý kiến của bác sĩ Sơn, tôi muốn nhắn nhủ mọi người hãy nâng cao nhận thức:
Hãy chú ý phát hiện các điểm muỗi sinh sản xung quanh nơi ở, nơi làm việc và chủ động dọn dẹp chúng thường xuyên. Nhận biết rõ các triệu chứng nghi ngờ sốt xuất huyết, đặc biệt là ở trẻ nhỏ, để chủ động tìm kiếm sự chăm sóc y tế kịp thời ngay từ giai đoạn đầu của bệnh.
Sốt xuất huyết Dengue là căn bệnh nguy hiểm tiến triển nhanh, nhưng nếu được điều trị và hỗ trợ y tế đúng cách ngay từ sớm, hầu hết các ca bệnh đều sẽ hồi phục hoàn toàn. Hãy nhận thức đúng, diệt trừ muỗi và đi khám sớm khi cần thiết.
PGS. TS. BS. Nguyễn Thanh Hùng: Chúng tôi hoàn toàn nhất trí và ủng hộ hai thông điệp thiết thực của bác sĩ Sơn và Tiến sĩ Angela. Từ góc độ điều trị, tôi chỉ xin nhấn mạnh thêm:
Sốt xuất huyết là bệnh cấp tính nguy hiểm, tuyệt đối không được chủ quan lơ là. Khi người thân hoặc trẻ nhỏ bị sốt cao, hãy đưa đến cơ sở y tế để được theo dõi sát sao, nhận biết sớm các dấu hiệu trở nặng để cấp cứu kịp thời. Hãy luôn nhớ phòng bệnh chủ động bằng cách giữ gìn vệ sinh môi trường, diệt muỗi, diệt lăng quăng và tiêm vắc xin phòng bệnh sớm khi có điều kiện để bảo vệ bản thân và gia đình tốt nhất trước sốt xuất huyết.
