Hơn hai chục năm trở lại đây, kể từ khi nghĩa trang TP. Thái Bình (tỉnh Thái Bình) được đặt tại Km số 6 Quốc lộ 10 Thái Bình - Nam Định, khu vực giáp ranh giữa thị trấn Vũ Thư (huyện Vũ Thư), xã Phú Xuân và phường Phúc Khánh (TP. Thái Bình) thì hàng chục nghìn người dân địa phương phải "chung sống hòa bình" với... người chết, "sát vách" cùng hàng ngàn ngôi mộ với nỗi lo ô nhiễm, bệnh tật cận kề...
"Sống trong sợ hãi..."
"Chúng tôi không đang giành đất cả với người đã chết! Nhiều khi cứ nghĩ mình không phải đang sống mà là đang tồn tại, với những người đã chết", anh Nguyễn Văn Báo, thị trấn Vũ Thư, người sống ở gần nghĩa trang, than thở khi tiếp xúc với chúng tôi. Theo quan sát của phóng viên (PV), từ cổng nhà anh Báo đến cổng nghĩa trang cách nhau khoảng hơn 100m. "Nhà tôi và nghĩa trang là hàng xóm của nhau từ rất lâu rồi!" - anh Báo hài hước nói. Theo quan sát của chúng tôi, không chỉ riêng gia đình anh Báo mà hàng trăm gia đình khác tại những địa phương trên cũng đang ngày đêm trực tiếp hứng chịu ảnh hưởng nặng nề về môi trường từ hàng ngàn ngôi mộ.
 Nồng độ các chất độc hại các giếng khơi nơi đây đều vượt chỉ tiêu cho phép. |
"Ngày nào mùi xú uế cũng nồng nặc...", ông Trần Gia Khiết, hàng xóm nhà anh Báo, bức xúc nói với chúng tôi. Không khí nồng nặc mùi xú uế, mùi hôi thối bốc ra từ các mương nhỏ thoát nước dọc các khu mộ... bốc ra từ nghĩa trang thành phố Thái Bình khiến cho những người có mặt phải bịt mũi, lắc đầu. Màu nước chỗ vàng khè, nổi váng, đoạn đen kịt. Theo quan sát của chúng tôi, mật độ mộ ở nghĩa trang thành phố Thái Bình san sát nhau, dày như bát úp. "Nhiều gia đình có ruộng lúa quanh khu vực tường bao của nghĩa trang đã phải "treo cày" bởi nguồn nước chảy ra từ nghĩa trang đen sì, hôi thối. Lội xuống, về nhà là chân tay lở loét, nổi mẩn ngứa...", bà Vũ Thị Thu, nhà ở phường Phúc Khánh, vén cao ống quần, bức xúc nói với PV. Tuy thuộc thành phố Thái Bình nhưng hầu hết những hộ dân ở khu vực này đều dùng nước giếng khoan "vì nước máy chảy rất yếu, khi có khi không...". Dẫn chúng tôi vào "tham quan" giếng nước nhà mình, anh Báo cho biết chiếc giếng khơi sâu gần 6m nhà anh từ lâu đã không sử dụng được bởi chỉ được một thời gian mới đào, sau đó tự nhiên nước đen ngòm, nổi váng, bốc mùi tanh nồng, gây gây... Anh Báo giải thích, sở dĩ nước có màu và mùi như vậy bởi vì nước thải của nghĩa trang theo đường nước ngầm ngấm thẳng vào giếng khơi, giếng khoan của nhà anh và những hộ dân ở đây. Anh Báo cho biết thêm, hầu hết giếng khơi, giếng khoan của các hộ gia đình đều trong tình trạng như vậy. "Nhưng chúng tôi vẫn phải sử dụng thứ nước vàng khè, tanh tanh này trong sinh hoạt hằng ngày", múc cho chúng tôi xem một xô nước dưới giếng, anh Báo bộc bạch. "Mới đầu còn sợ, sau vì thiếu nước sinh hoạt nên cứ nhắm mắt mà ăn, uống. Mãi rồi cũng quen...", ông Khiết thêm vào, ngán ngẩm.
Nỗi lo bệnh tật cận kề...
Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện nay nghĩa trang thành phố Thái Bình đang ở trong tình trạng quá tải bởi trên một khu đất hẹp nhưng lại có hàng nghìn ngôi mộ nằm chen chúc. Ngoài ra, khi thị xã Thái Bình được qui hoạch lên thành phố, những nghĩa trang xung quanh khu vực nội thị lại được di chuyển về nghĩa trang này nên tình trạng ô nhiễm càng nặng nề thêm.
Theo bản báo cáo của Sở TNMT tỉnh Thái Bình, những mẫu nước giếng khơi được lấy xét nghiệm ngẫu nhiên tại gia đình những hộ dân ở đây đều có nồng độ các chất độc hại vượt mức chỉ tiêu cho phép: nồng độ fecal coliform quan trắc được là 210 MPN/100ml, trong khi chỉ tiêu cho phép của Bộ Y tế là 3 MPN/100ml; nồng độ của coliform ở các giếng vượt mức hàng nghìn lần so với chỉ tiêu cho phép.
Vì lo ngại môi trường ô nhiễm sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của những hộ dân đang sinh sống quanh khu vực nghĩa trang, Sở TNMT đã kiến nghị UBND tỉnh Thái Bình yêu cầu UBND thành phố Thái Bình và Công ty cổ phần Quản lý công trình đô thị Bắc Giang không nên tiếp tục mở rộng nghĩa trang về phía khu vực dân cư sinh sống, thế nhưng nó vẫn được mở rộng.
Bức xúc trước tình trạng môi trường sống bị ô nhiễm nghiêm trọng, người dân ở những địa phương này đã làm đơn kiến nghị gửi lên các cấp, ban ngành hữu quan của thành phố Thái Bình nhưng đã từ lâu vẫn chưa nhận được câu trả lời thỏa đáng...
Đào Nguyễn