Trong kỳ họp thứ 5, Quốc hội khoá XII, các đại biểu đã có phiên thảo luận tại hội trường về công tác giám sát ATVSTP. Nhiều ý kiến sâu sắc đề cập đến các khâu quan trọng trong chuỗi cung cấp thực phẩm an toàn. Chúng tôi đã phỏng vấn nhanh đại biểu Nguyễn Minh Hồng.
PV: Ông đánh giá như thế nào về nỗ lực của các cơ quan, đặc biệt là ngành y tế trong công tác bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm trong thời gian qua?
Đại biểu Nguyễn Minh Hồng (ĐB.NMH): ATVSTP là vấn đề lớn được xã hội và Quốc hội rất quan tâm. Kết quả giám sát của Quốc hội về ATVSTP cho thấy đội ngũ cán bộ quản lý ATVSTP rất mỏng: tỷ lệ ở xã 0,5 người; phòng y tế huyện 0,3 người; trung tâm y tế dự phòng 0,9 người; tỉnh lại càng ít hơn, phòng nghiệp vụ y 0,5 người, phòng thanh tra 0,5 người, khoa VSATTP chưa đủ 0,3 người, khoa xét nghiệm 3,2 người. Đầu tư quá ít, cả nước theo báo cáo của Bộ Y tế chỉ có 16 labo có máy sắc ký lỏng, hóa chất, trang thiết bị thiếu. Thế nhưng, theo báo cáo thì số ca ngộ độc, tỷ lệ tử vong giảm, chứng tỏ sự nỗ lực của ngành y tế cũng như của các ban, ngành liên quan trong công tác bảo đảm ATVSTP.
Công tác truyền thông về ATVSTP cũng đã được tăng cường, song cần ưu tiên hơn nữa cho chương trình phổ biến về vệ sinh an toàn thực phẩm, cảnh báo kịp thời các vụ việc xảy ra. Đầu tư thêm phương tiện khoa học để kiểm soát thực phẩm; có bằng chứng khoa học để có chế tài xử lý với thực phẩm không an toàn. Công tác thanh tra, kiểm tra cần phải quy hoạch phân vùng, phân trách nhiệm cho từng bộ, ngành và đặc biệt phải quy hoạch lại chợ tạm, chợ cóc về một đầu mối theo mô hình "siêu thị thực phẩm".
PV: Trong chuỗi cung cấp thực phẩm -từ trang trại đến bàn ăn- thì khâu nào cũng quan trọng, cũng cần phải kiểm soát thật tốt. Ông vừa nói đến mô hình "siêu thị thực phẩm", mô hình này có phù hợp với điều kiện kinh tế- xã hội của nước ta, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn?
ĐB.NMH: Hiện nay mỗi nhà đều cố gắng có tủ lạnh để giữ thực phẩm, tại sao chúng ta không có "siêu thị thực phẩm" đến cấp xã và tương đương để bảo quản thực phẩm cho người tiêu dùng và người bán.
Siêu thị thực phẩm sẽ có nhiều lợi ích: thứ nhất là nhà cung cấp thực phẩm không phải đứng đường đứng chợ, bày la liệt để bán cho khách mua dù nắng hay mưa, họ chỉ việc nhập cho siêu thị. Tất nhiên để hàng hoá vào được siêu thị thì họ phải cố gắng có thực phẩm sạch, chất lượng tốt; thứ hai là các nhà quản lý siêu thị thực phẩm nhập hàng, bảo quản và bán cho người tiêu dùng ít bị hỏng, giữ được lâu dài. Thực tế xây dựng siêu thị thực phẩm cấp xã không tốn kém, chỉ cần 500m2 đất, một hệ thống máy lạnh và một khoản tiền không lớn; thứ ba là việc kiểm tra, thanh tra về thực phẩm dễ dàng; thứ tư là người tiêu dùng có thể yên tâm về thực phẩm sạch ở các siêu thị thực phẩm; thứ năm, có siêu thị thực phẩm sẽ giải quyết được tình trạng ô nhiễm môi trường do thực phẩm bán tràn lan ở các chợ cóc, chợ tạm và chợ đầu mối, cảnh quan sẽ đẹp và văn minh hơn, thực hiện tốt hơn ATVSTP cho nhân dân.
PV: Với người Việt chúng ta, chợ đã trở thành một nét văn hoá, mặc dù có nhiều ưu điểm nhưng "siêu thị thực phẩm" liệu có thể thay thế được chợ không, thưa ông?
ĐB.NMH: Chúng ta đã hội nhập sâu với nền kinh tế thế giới, những mô hình quản lý tốt, phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội và văn hoá của ta thì ta nên vận dụng. Trước mắt chúng ta nên chọn vùng miền để làm thí điểm, từ thực tiễn rút ra kinh nghiệm và nhân rộng. Đương nhiên là không thể áp dụng một cách máy móc cho tất cả các vùng, đặc biệt với vùng sâu, vùng cao khó khăn.
PV: Xin cảm ơn ông!
Hoàng Lan (thực hiện)