'Siết' quản lý điện thoại và mạng xã hội trường học để bảo vệ học sinh

Nhận diện nguy cơ nơi lớp học và không gian mạng

Những năm gần đây, chiếc điện thoại thông minh cùng kết nối internet đã trở thành vật "bất ly thân" của không ít học sinh. Bên cạnh những tiện ích phục vụ tra cứu thông tin và học tập, mặt trái của thiết bị này đang để lại những hệ lụy không nhỏ trong môi trường học đường.

Tình trạng học sinh xao nhãng giờ học, giảm tương tác trực tiếp, sa đà vào các hội nhóm mạng xã hội tiêu cực xuất hiện ngày càng phổ biến. Nhất là các vụ việc bạo lực học đường, bóc phốt, lăng mạ nhau bắt nguồn từ các nhóm chat kín trên không gian mạng rồi bước ra đời thực với mức độ ngày càng phức tạp.

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 31/CT-TTg về việc thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm năm học 2026-2027. Đáng chú ý, tại điểm a mục 5 của Chỉ thị, Thủ tướng giao Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, cơ quan liên quan và các địa phương xây dựng phương án quản lý việc sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội trong trường học phù hợp với từng cấp học; bảo đảm hạn chế rủi ro, ngăn chặn bạo lực học đường từ mạng xã hội, kiểm soát các nội dung độc hại trên không gian mạng có thể tác động tới học sinh.

Thực tế tại các nhà trường cho thấy, việc giao lực lượng chuyên trách chủ trì xây dựng phương án quản lý là yêu cầu vô cùng cấp thiết. Cô Nguyễn Thị Thanh Ngọc, giáo viên một trường THPT tại Hà Nội chia sẻ, hiện nay việc quản lý thiết bị công nghệ chủ yếu dựa vào quy định nội bộ của từng trường hoặc quy ước riêng của giáo viên chủ nhiệm. Nhiều lớp áp dụng biện pháp thu điện thoại đầu giờ và trả lại cuối buổi, song hiệu quả chưa thực sự như mong đợi do thiếu các chế tài và công cụ kiểm soát chuyên sâu. Do đó, một quy chuẩn chung, mang tính pháp lý và có sự đồng hành của lực lượng chức năng sẽ giúp nhà trường giải quyết triệt để những bất cập này.

Kỳ vọng về giải pháp đồng bộ và sự phối hợp đa chiều

Đứng trước chủ trương mới, đông đảo phụ huynh và các nhà giáo dục đều bày tỏ sự đồng tình và kỳ vọng cao. Việc Bộ Công an vào cuộc không chỉ dừng lại ở khía cạnh quản lý hành chính, mà quan trọng hơn là nâng tầm bảo vệ học sinh trên không gian mạng lên cấp độ an ninh chuyên sâu. Sự xuất hiện của các quy định rõ ràng đối với việc sử dụng thiết bị di động, mạng xã hội và cả các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) đối với lứa tuổi vị thành niên sẽ giúp phụ huynh yên tâm hơn khi đồng hành cùng con.

Chia sẻ về chủ trương này, anh Trần Mạnh Hùng (phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội), phụ huynh có con đang theo học cấp THCS cho biết, mối lo lớn nhất của gia đình hiện nay là con bị lôi kéo vào các nhóm chat độc hại hoặc sa đà vào mạng xã hội mà cha mẹ không thể kiểm soát hết. Việc xây dựng một phương án quản lý bài bản, có sự vào cuộc của lực lượng chức năng và phân loại cụ thể theo từng lứa tuổi sẽ giúp phụ huynh trút bỏ được nhiều lo âu, đồng thời định hướng cho con sử dụng công nghệ đúng mục đích.

Dưới góc độ đào tạo sư phạm, ThS. Nguyễn Thị Hồng Vân - Giảng viên Khoa Giáo dục Tiểu học, Trường Đại học Hùng Vương nhận định, ở lứa tuổi học sinh, khả năng tự kiểm soát hành vi và bộ lọc tâm lý trước các thông tin trên không gian mạng còn rất hạn chế. Sự phối hợp giữa lực lượng công an và ngành giáo dục sẽ giúp xây dựng một môi trường sư phạm chuẩn mực, hướng học sinh đến việc khai thác công nghệ một cách an toàn, lành mạnh thay vì cuốn theo các trào lưu độc hại.

Bên cạnh nhiệm vụ xây dựng phương án quản lý, Chỉ thị 31/CT-TTg cũng chỉ đạo công an các địa phương phối hợp chặt chẽ với ngành Giáo dục trong phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các hành vi bạo lực học đường, tệ nạn xã hội, đồng thời bảo đảm an toàn giao thông và an toàn trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên. Phía ngành Giáo dục cũng được yêu cầu đẩy mạnh giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, kỹ năng số và văn hóa ứng xử trong nhà trường.

Phân tích thêm về khía cạnh sức khỏe tâm thần và tâm lý lứa tuổi, Nhà tâm lý lâm sàng Lê Ngọc Trâm (Công ty TNHH Giáo dục OED) nhấn mạnh, việc siết chặt quản lý thiết bị công nghệ không chỉ ngăn chặn các rủi ro về an ninh mạng mà còn giải tỏa áp lực tâm lý cho học sinh trước những tiêu cực từ thế giới ảo như nghiện game, bắt nạt trực tuyến hay so sánh xã hội. Sự kết hợp giữa giải pháp quản lý chuyên môn của lực lượng công an, quy định học đường của ngành giáo dục cùng sự hỗ trợ tâm lý, đồng hành chặt chẽ từ phía gia đình chính là "chìa khóa" để nâng cao "sức đề kháng" kỹ năng số cho học sinh, giúp các em phát triển toàn diện và an toàn trong kỷ nguyên số.

Phương pháp chăm sóc sức khoẻ toàn diện cho học sinh

SKĐS - Trong kỷ nguyên số, áp lực học tập và các biến động xã hội đang đe dọa sức khỏe tinh thần học sinh. Việc xây dựng hệ sinh thái đồng bộ giữa nhà trường và gia đình là nhiệm vụ then chốt để bảo vệ "thế hệ tương lai" trước những sang chấn tâm lý.