Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm (ATTP), do Bộ Y tế soạn thảo, đang trình Chính phủ, trong đó xây dựng nguyên tắc một đối tượng sản phẩm thực phẩm, cơ sở sản xuất kinh doanh chỉ chịu sự quản lý của một cơ quan quản lý nhà nước về ATTP. Xung quanh nội dung này, PV báo Sức khỏe & Đời sống đã trao đổi với GS.TS Nguyễn Công Khẩn- Cục trưởng Cục ATVSTP- Bộ Y tế.
PV: Việc phân công trách nhiệm quản lý nhà nước về lĩnh vực ATTP được thể hiện như thế nào, thưa ông?
Cục trưởng Nguyễn Công Khẩn: Theo Luật ATTP quy định Bộ Y tế chịu trách nhiệm giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về ATTP. Theo đó Bộ Y tế có trách nhiệm chính là: Thanh, kiểm tra ATTP toàn bộ quy trình quá trình sản xuất, kinh doanh, xuất - nhập khẩu đối với các sản phẩm thuộc phạm vi quản lý và thuộc bộ/ngành khác khi cần thiết; Xây dựng Quy trình kỹ thuật hợp quy hợp chuẩn về ATTP; Giáo dục truyền thông kiến thức về ATTP cho cộng đồng; là đầu mối điều phối các hoạt động và chính sách về ATTP. Đồng thời quản lý ATTP đối với các sản phẩm phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến; nước uống đóng chai, nước khoáng thiên nhiên; thực phẩm chức năng... Bộ NN&PTNT quản lý ATTP đối với sản xuất ban đầu các lĩnh vực nông, lâm, thủy sản, muối; quản lý trong quá trình sản xuất, thu gom, giết mổ, sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh đối với nhóm thực phẩm có nguồn gốc thực vật, nguồn gốc động vật, nguồn gốc thủy sản, muối, thực phẩm biến đổi gen... Bộ Công Thương quản lý đối với các loại rượu, bia, nước giải khát, sữa chế biến, dầu thực vật, sản phẩm chế biến bột và tinh bột...
Trường hợp các nhóm thực phẩm, sản phẩm thực phẩm có chứa nhiều thành phần mà các thành phần này thuộc trách nhiệm quản lý của các bộ khác nhau thì trách nhiệm quản lý thuộc về Bộ quản lý thành phần chính, hoặc thành phần quyết định đặc tính đặc trưng, tên gọi của sản phẩm.
PV: Như vậy, việc phân công rõ trách nhiệm trong quản lý ATTP sẽ ngăn chặn được tình trạng thực phẩm không an toàn lưu thông ra thị trường, thưa ông?
Cục trưởng Nguyễn Công Khẩn: Trên thực tế việc phân định rõ những lĩnh vực quản lý nhà nước của các bộ/ngành không dễ dàng bởi thực phẩm là một chuỗi giao thoa. Chính vì thế, Dự thảo Nghị định cũng đã ghi rõ, Chính phủ kịp thời điều chỉnh phù hợp về phân công cụ thể trách nhiệm quản lý nhà nước về ATTP đối với các bộ, ngành nhằm bảo đảm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước khi có sự thay đổi trong thực tiễn về ATTP hoặc về tình hình sản xuất, kinh doanh thực phẩm trong từng giai đoạn KT-XH. Do đó, quan trọng nhất vẫn là sự phối hợp chặt chẽ với nhau giữa các bộ, ngành trong quản lý nhà nước về ATTP để tránh chồng chéo trong công việc. Cũng cần nói thêm rằng, không chỉ phân cấp cho các bộ/ngành mà Nghị định này còn phân cấp trách nhiệm trong quản lý nhà nước về ATTP đối với UBND các cấp ở các địa phương. Từ đó cho thấy, việc có nhiều lực lượng tham gia quản lý nhà nước về ATTP sẽ góp phần làm cho lĩnh vực này đi vào nề nếp hơn, truy được đến cùng nguồn gốc gây ra những sai phạm về ATVSTP và ngăn chặn được tình trạng thực phẩm không đảm bảo chất lượng, không an toàn lưu thông ra thị trường...
PV: Nghị định đã giao trách nhiệm cho Bộ Y tế về vấn đề cảnh báo sự cố ATTP. Vậy Bộ Y tế sẽ có những kế hoạch cụ thể gì để chủ động cảnh báo lĩnh vực này thưa ông?
Cục trưởng Nguyễn Công Khẩn: Hiện nay, khi xảy ra sự cố ATTP, hoặc có chất độc hại bị phát hiện trong thực phẩm, việc xử lý nhanh chóng chủ động là hết sức quan trọng, mặt khác người dân thường hoang mang vì không nắm được thông tin về mọi sự cố này... Do đó, việc có một hệ thống cảnh báo nhanh và phân tích nguy cơ để tập hợp thông tin từ nhiều nguồn nhằm đưa thông tin về thực phẩm mất an toàn ra hệ thống cảnh báo là rất cần thiết. Bộ Y tế hiện đang khẩn trương xây dựng “Đề án hệ thống cảnh báo nhanh và phân tích nguy cơ” trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Trước mắt, việc chủ động phân tích nguy cơ và cảnh báo sự cố sẽ tiến hành ở một số nhóm thực phẩm, còn đánh giá nguy cơ chủ động, trên nhiều nhóm mặt hàng sẽ làm theo lộ trình. Theo đó, căn cứ vào các yếu tố ưu tiên, ví dụ các hóa chất hay xuất hiện trong thực phẩm, vấn đề nào đang nguy hại nhất với thực phẩm sẽ được phân tích nguy cơ và đưa vào hệ thống cảnh báo trước...
PV: Xin trân trọng cảm ơn Cục trưởng!
Thái Bình(thực hiện)