Tuyết rơi khi có các đợt không khí lạnh mạnh dồn dập
Miền Bắc đang bước vào giai đoạn cao điểm rét buốt, khả năng xuất hiện nhiều đợt mưa rét, băng giá, mưa tuyết ở vùng núi. Chuyên gia thời tiết Lê Thị Xuân Lan cho hay, tuyết rơi ở Sa Pa thường xuất hiện vào những năm La Nina có cường độ khá mạnh.
Năm nay, La Nina chỉ ở mức trung bình, không quá mạnh, song vẫn ghi nhận đợt tuyết rơi đầu tiên trong mùa đông 2025-2026 trên đỉnh Fansipan vào chiều 18/12, khi nhiệt độ giảm xuống 1-2 độ C. Tuyết rơi nhẹ trong khoảng 5 phút, lượng không nhiều và tan nhanh.
Vùng núi xuất hiện băng tuyết khi có các đợt không khí lạnh mạnh dồn dập.
"Năm nay không khí lạnh hoạt động sớm, có những đợt không khí lạnh tương đối mạnh. Sau dịp Tết Dương lịch có thể có một số ngày thấy được tuyết ở Sa Pa. Tuyết năm nay ở Sa Pa rơi muộn hơn do sự gián đoạn của những đợt không khí lạnh trong tháng 12", bà Lan nhận định.
Theo bà Lan, không khí lạnh tràn xuống nước ta thường có những giai đoạn dồn dập rồi gián đoạn, diễn ra hầu như năm nào cũng vậy. Trong tháng 11, không khí lạnh dồn dập, số ngày rét đậm, rét hại nhiều, sương muối, băng giá xuất hiện ở nhiều nơi, Hà Nội cũng có rét đậm.
Sang tháng 12, không khí lạnh có thời gian "tạm nghỉ", số ngày rét đậm, rét hại giảm so với tháng 11. Đây cũng là điều bất thường vì tháng 12 mới là thời kỳ chính đông, tháng 11 là đầu mùa đông.
Cũng theo nhận định của bà Lan, xu hướng nhiệt độ tại Sa Pa cũng như khu vực vùng núi đang tăng lên cùng với tác động của biến đổi khí hậu và tốc độ đô thị hóa. Sa Pa đã xuất hiện những đợt mưa lớn, lũ quét, sạt lở… đó vừa là tác động của biến đổi khí hậu, vừa là tác động của con người.
Theo lý giải của chuyên gia Lê Thị Xuân Lan, biến đổi khí hậu không chỉ đơn thuần là nhiệt độ tăng lên. Biến đổi khí hậu là bầu khí quyển ấm lên, nghĩa là thay đổi hoàn lưu khí quyển nên sẽ có những năm rét hơn nhưng cũng có những năm ấm hơn. Biến đổi khí hậu ảnh hưởng nhiều nơi trên thế giới. Đây cũng là xu thế đang diễn ra ở nhiều nơi trên thế giới.
Về xu hướng thời tiết trong 3 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất 60–65%. Xác suất duy trì La Nina giảm so với các dự báo trước, chỉ còn khoảng 35-40%.
Không khí lạnh được dự báo hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm, song vẫn có thể gây ra các đợt rét đậm, rét hại. Cần đề phòng khả năng xảy ra những đợt rét mạnh khiến nhiệt độ giảm sâu, đặc biệt tại vùng núi phía Bắc, kèm theo hiện tượng sương muối, băng giá. Nhiệt độ trung bình ở miền Bắc trong tháng 1/2026 dự kiến cao hơn khoảng 0,5-1 độ C so với trung bình nhiều năm.
Từ tháng 4 đến tháng 6/2026, ENSO nhiều khả năng duy trì trạng thái trung tính với xác suất 65-75%; xác suất chuyển sang El Nino khoảng 10-25% và chuyển sang La Nina dưới 15%.
Miền Bắc rét buốt, nhiệt giảm rất sâu
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện nay (ngày 5/1), không khí lạnh đã ảnh hưởng đến khu vực Đông Bắc Bộ và một số nơi ở Tây Bắc Bộ. Tại vùng núi Bắc Bộ có mưa rải rác, nhiệt độ giảm từ 3 đến 6 độ. Trên vịnh Bắc Bộ, gió Đông Bắc đã mạnh lên cấp 6, giật cấp 7.
Theo dự báo, chiều tối và đêm 5/01, không khí lạnh tiếp tục ảnh hưởng đến các nơi khác ở Tây Bắc Bộ, sau đó mở rộng xuống Bắc Trung Bộ và Trung Trung Bộ. Trên đất liền, gió Đông Bắc mạnh cấp 2–3, vùng ven biển cấp 3–4.
Do ảnh hưởng của không khí lạnh, khu vực Bắc Bộ trời rét đậm, vùng núi có nơi rét hại; Bắc Trung Bộ trời rét, có nơi rét đậm. Nhiệt độ thấp nhất trong đợt này tại Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An phổ biến từ 10 đến 13 độ; vùng núi Bắc Bộ từ 7 đến 10 độ, riêng vùng núi cao có nơi xuống dưới 5 độ.
Tại Hà Nội, đêm 5/1 có mưa nhỏ vài nơi, sau không mưa; trời rét đậm. Nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này phổ biến từ 10 đến 13 độ.
Trên biển, vịnh Bắc Bộ có gió Đông Bắc mạnh cấp 6, có lúc cấp 7, giật cấp 8–9; sóng biển cao 2,5–3,5 m, biển động mạnh. Khu vực Bắc Biển Đông (bao gồm đặc khu Hoàng Sa) gió Đông Bắc mạnh dần lên cấp 6–7, giật cấp 8–9; sóng cao 3,0–5,0 m, biển động mạnh.
Từ gần sáng 06/01, vùng biển từ Nam Quảng Trị đến Đắk Lắk và khu vực Giữa Biển Đông có gió Đông Bắc mạnh dần lên cấp 6, giật cấp 7–8; sóng cao 3,0–5,0 m, biển động. Vùng biển từ Khánh Hòa đến Cà Mau và vùng biển phía Tây khu vực Nam Biển Đông (bao gồm vùng biển phía Tây đặc khu Trường Sa) gió Đông Bắc mạnh cấp 6, có lúc cấp 7, giật cấp 8–9; sóng cao 4,0–6,0 m, biển động mạnh.
Do tác động của không khí lạnh, từ chiều tối 05/01, khu vực từ Hà Tĩnh đến TP. Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Gia Lai có mưa, mưa rào; cục bộ có nơi mưa vừa, mưa to và dông. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Đáng lưu ý, vùng núi Bắc Bộ cần đề phòng hiện tượng băng giá và sương muối, có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, vật nuôi và cây trồng. Rét đậm, rét hại kéo dài làm giảm sức đề kháng của gia súc, gia cầm; băng giá, sương muối có thể gây cháy lá, làm chậm quá trình sinh trưởng của cây trồng.
Ngoài ra, mưa lớn cục bộ tiềm ẩn nguy cơ ngập úng tại các vùng trũng thấp; lũ quét trên các sông, suối nhỏ và sạt lở đất trên sườn dốc. Gió mạnh, gió giật và sóng lớn trên biển có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của tàu thuyền và các hoạt động kinh tế – xã hội.
