Sẽ bị bóp nghẹt?

Quốc tế
Bất chấp thời tiết lạnh giá, khoảng 100.000 người tại Đức, hơn 6.000 người ở Áo, hàng ngàn người khác ở Cộng hòa Séc, rồi ở Paris, Vilnius, Sofia… chủ yếu là thanh niên đã hăng hái xuống đường tại rất nhiều nước châu Âu.

Bất chấp thời tiết lạnh giá, khoảng 100.000 người tại Đức, hơn 6.000 người ở Áo, hàng ngàn người khác ở Cộng hòa Séc, rồi ở Paris, Vilnius, Sofia… chủ yếu là thanh niên đã hăng hái xuống đường tại rất nhiều nước châu Âu. Họ đồng loạt phản đối một hiệp định đã được nhiều quốc gia ký kết, nhưng bị cáo buộc là bóp nghẹt quyền tự do trên internet.

Khẩu hiệu phổ biến nhất được những người biểu tình nêu bật là “Stop ACTA”, tức là Hãy chặn đứng Hiệp định ACTA (Anti - Counterfeiting Trade Agreement - Hiệp định Thương mại chống giả mạo), một thỏa thuận nhằm chống lại việc làm hàng giả, hàng nhái, quay cóp trái phép trên toàn cầu, vừa được khoảng ba chục quốc gia chấp thuận. Văn kiện này là kết quả một tiến trình đàm phán kín đáo giữa EU, Hoa Kỳ, Canada, Mexico, Australia, New Zealand, Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc, Maroc và Thụy Sĩ. Sau khi được các nước ngoài châu Âu ký kết vào tháng 10 vừa qua, mới đây, Hiệp định ACTA đã được 22 quốc gia EU tán thành vào tháng 1/2012.
 
Mục tiêu của ACTA thoạt nhìn rất cao cả vì nhằm mục đích đấu tranh chống hiện tượng giả mạo sản phẩm, nhằm bảo vệ tác quyền một cách hữu hiệu hơn. Vấn đề là hàng giả được hiểu theo nghĩa rộng, từ thuốc tây và các loại hàng hóa vật chất khác cho đến những sản phẩm vô hình, việc truy nạp trái phép phim ảnh, âm nhạc trên internet. Chính khía cạnh internet nói trên đã tập trung nỗi bất bình của giới trẻ, thúc đẩy họ biểu tình rầm rộ để phản đối. Theo những người đả kích hiệp định này thì các quy định trong văn kiện quá mơ hồ, mở rộng cửa cho giới sở hữu tác quyền lạm dụng và giới này không ai khác hơn là các đại gia trong lĩnh vực truyền thông, phim ảnh, đĩa nhạc.
 Hiệp định ACTA đe dọa đến quyền tự do cá nhân của mỗi người.

Giới trẻ lo ngại một khi được áp dụng, Hiệp định ACTA sẽ buộc các nhà cung cấp dịch vụ internet kiểm soát chặt chẽ những người sử dụng, đe dọa đến quyền tự do cá nhân của mỗi người. Việc khám xét tìm hàng giả ở biên giới cũng gây tranh cãi, vì nhiều người sợ rằng phạm vi xem xét có thể áp dụng cho nội dung máy tính xách tay hay máy nghe nhạc MP3…

ACTA còn nguy hiểm hơn cả SOPA, nghị viên từ bang California, ông Darrell Issa tuyên bố trong buổi thảo luận tại Diễn đàn Kinh tế thế giới ở Davos, Thụy Sĩ. “Người ta cần đặt câu hỏi cho lý do tại sao ACTA lại phải hoạt động qua mặt WTO và các tổ chức quốc tế hiện hành? Tôi cho rằng, câu trả lời hợp lý nhất chính là để cho những người đứng đằng sau ACTA có thể hoạt động trong bí mật. ACTA sẽ làm mọi thứ mà không có sự tham gia, nhận thức và đồng ý của mọi người, để khi “ván đã đóng thuyền” thì mọi chuyện đã quá trễ” - ông Darrell Issa cho biết.

Điều khiến giới thanh niên không chấp nhận là việc thương thảo lại diễn ra một cách âm thầm, các đại gia trong lĩnh vực kinh tế, truyền thông thì được quyền góp ý, bảo vệ quan điểm của họ, còn đại đa số người khác thì bị đặt trước tình trạng đã rồi. Chính cách làm việc phi dân chủ đó đã làm dấy lên phong trào phản đối, cả trên mạng lẫn ngoài đường phố. Một bản kiến nghị trên internet đòi dẹp bỏ ACTA đã thu được 1,75 triệu chữ ký sau vài ngày lưu hành. Và ngày 12/2 là những cuộc biểu tình hầu như tại tất cả các thành phố lớn ở các nước đã chấp thuận hiệp định này.

Phong trào của thanh niên châu Âu đã bước đầu thành công. Ngày 10/2 vừa qua, chính quyền Đức cho biết đã đình hoãn tiến trình phê chuẩn Hiệp định ACTA. Berlin như vậy đã theo chân các thành viên khác như Ba Lan, Séc, Slovakia và Latvia. Giới quan sát không loại trừ khả năng là sắp tới đây, sớm nhất là vào tháng 5 sẽ đến lượt Nghị viện châu Âu bỏ phiếu bác bỏ hiệp định này.

Trong diễn biến mới nhất, nhiều nội dung bên trong ACTA vốn bị xem là đe dọa đến sự tự do của thế giới mạng toàn cầu đã bị tạm hoãn. Cụ thể, nội dung về việc trừng phạt pháp lý đối với người dùng internet phổ thông đối với các hành vi tải xuống (một cách trái phép) các nội dung được bảo hộ bản quyền như âm nhạc, phim ảnh, phần mềm đã bị tạm hoãn vô thời hạn trong bản dự thảo mới nhất của ACTA.

Nội dung yêu cầu mọi nước tham gia ACTA phải có biện pháp kiểm soát các bên thứ ba, chẳng hạn ISP (nhà cung cấp dịch vụ internet) hoặc những hãng sản xuất điện tử gia dụng phải chịu trách nhiệm cho hành vi vi phạm của khách hàng cũng bị hủy bỏ khỏi bản dự thảo. Ngay từ đầu, nội dung này đã mâu thuẫn trực tiếp với luật pháp Hoa Kỳ, bởi nếu tiếp tục, nó sẽ yêu cầu một sự sửa đổi luật pháp của nước này.

Nội dung về Digital Restrictions Management (Quản lý và chế tài về nội dung kỹ thuật số - DRM) đã được cải thiện đáng kể. Những bản dự thảo trước đây của ACTA từng kêu gọi các nước phải mạnh tay trừng trị bất cứ sự xâm phạm DRM nào, xử lý bên vi phạm theo cả bộ luật hình sự lẫn dân sự và xem hành vi xâm phạm DRM là trái pháp luật ngay cả trong trường hợp không phát hiện bất cứ nỗ lực nào, chứng tỏ là bên xâm phạm DRM cố ý vi phạm bản quyền.

      Song Minh (Theo AFP)


Ý kiến của bạn