Bước sang tuổi trung niên, nhiều người bắt đầu quan tâm hơn đến các sản phẩm bổ sung omega-3 với mong muốn bảo vệ tim mạch và làm chậm quá trình lão hóa. Thực tế, omega-3 từ lâu đã được nghiên cứu rộng rãi và được nhiều tổ chức y tế uy tín trên thế giới đánh giá là một phần của chế độ ăn lành mạnh.
1. Omega-3 là gì và vì sao càng lớn tuổi càng quan trọng?
Omega-3 là nhóm acid béo không no thiết yếu mà cơ thể không thể tự tạo ra với lượng đủ đáp ứng nhu cầu, vì vậy phải được cung cấp từ thực phẩm. Ba dạng phổ biến gồm ALA có trong các loại hạt và dầu thực vật, còn EPA và DHA chủ yếu có trong cá biển nhiều dầu như cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi.
Theo Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), DHA là thành phần quan trọng của não và võng mạc, trong khi EPA và DHA tham gia cấu tạo màng tế bào, hỗ trợ hoạt động của hệ tim mạch và góp phần điều hòa phản ứng viêm trong cơ thể. Khi tuổi càng cao, chức năng của nhiều cơ quan suy giảm, nguy cơ mắc các bệnh mạn tính tăng lên nên việc đảm bảo cung cấp đủ omega-3 từ chế độ ăn trở nên có ý nghĩa hơn trong việc duy trì sức khỏe lâu dài.
Omega-3 là dưỡng chất quan trọng giúp duy trì sức khỏe tim, não và mắt.
1.1 Omega-3 giúp bảo vệ tim mạch
Trong số các lợi ích của omega-3, tác động đối với sức khỏe tim mạch là lĩnh vực có nhiều bằng chứng khoa học nhất. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), ăn cá, đặc biệt là cá béo, từ một đến hai lần mỗi tuần giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ. Đây cũng là lý do cá được khuyến khích xuất hiện thường xuyên trong chế độ ăn tốt cho tim.
Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) cho biết EPA và DHA giúp giảm nồng độ triglycerid trong máu - một loại chất béo khi tăng cao sẽ làm tăng nguy cơ bệnh tim. Đồng thời, omega-3 còn hỗ trợ duy trì hoạt động bình thường của mạch máu và tim khi được cung cấp thông qua chế độ ăn cân đối.
Điều này không có nghĩa chỉ cần uống viên dầu cá là có thể phòng bệnh tim. Omega-3 phát huy hiệu quả tốt nhất khi kết hợp với chế độ ăn lành mạnh, kiểm soát huyết áp, cholesterol, đường huyết, duy trì cân nặng hợp lý và tập luyện thường xuyên.
1.2 Não bộ và đôi mắt cũng cần omega-3
Sau tuổi 50, nhiều người bắt đầu xuất hiện tình trạng giảm trí nhớ, kém tập trung hoặc suy giảm thị lực do tuổi tác. DHA là acid béo chiếm tỷ lệ cao trong não và võng mạc, đóng vai trò duy trì cấu trúc cũng như hoạt động bình thường của các tế bào thần kinh và tế bào thị giác.
Việc cung cấp đủ DHA giúp duy trì chức năng bình thường của não và mắt. Đây cũng là lý do omega-3 luôn được xem là một dưỡng chất quan trọng trong suốt vòng đời, đặc biệt ở người lớn tuổi khi nguy cơ suy giảm chức năng của các cơ quan này tăng lên.
2. Người trên 50 tuổi nên bổ sung omega-3 từ đâu?
Nguồn omega-3 tốt nhất vẫn là thực phẩm. Những thực phẩm giàu EPA và DHA gồm cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích, cá ngừ và một số loại hải sản. Với người ít ăn cá, có thể tăng cường thêm các nguồn ALA từ hạt lanh, hạt chia, quả óc chó hoặc dầu cải. Mặc dù ALA chỉ được cơ thể chuyển hóa một phần nhỏ thành EPA và DHA nhưng vẫn là lựa chọn có lợi trong chế độ ăn.
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến nghị người trưởng thành nên ăn ít nhất hai khẩu phần cá mỗi tuần, ưu tiên các loại cá giàu chất béo tốt. Đây là cách bổ sung omega-3 tự nhiên, đồng thời cung cấp thêm protein chất lượng cao, vitamin D, selen và nhiều vi chất khác.
Lưu ý, với đa số người trưởng thành khỏe mạnh, nếu chế độ ăn đã có đủ cá và các thực phẩm giàu omega-3 thì không nhất thiết phải bổ sung thêm bằng viên uống. Thực phẩm luôn là lựa chọn được ưu tiên vì ngoài omega-3 còn cung cấp nhiều dưỡng chất có lợi khác.
Viên bổ sung omega-3 chỉ nên sử dụng khi có chỉ định hoặc tư vấn của bác sĩ, chẳng hạn ở những người không thể ăn cá hoặc một số trường hợp có bệnh lý cần điều trị. Người đang dùng thuốc chống đông hoặc có bệnh lý mạn tính cũng nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để tránh những tương tác không mong muốn.
Không có một loại thực phẩm hay thực phẩm bổ sung nào có thể thay thế lối sống khoa học. Để bảo vệ sức khỏe sau tuổi 50, bên cạnh việc bổ sung thực phẩm giàu omega-3, mỗi người cần duy trì chế độ ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn; đồng thời tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ tim mạch.
Omega-3 vì thế không phải là "bí quyết chống lão hóa", nhưng là một mắt xích quan trọng trong chế độ dinh dưỡng giúp người sau tuổi 50 duy trì trái tim khỏe mạnh, não bộ minh mẫn và chất lượng cuộc sống tốt hơn. Điều cốt lõi không nằm ở việc uống bao nhiêu viên dầu cá mỗi ngày mà ở việc xây dựng một chế độ ăn đa dạng, cân đối và bền vững.
Mời độc giả xem thêm:
