Theo video được chia sẻ trên mạng xã hội, chị N. (33 tuổi) và anh T. (39 tuổi), trú tại phường Tây Mỗ, Hà Nội, quyết định ly hôn vào tháng 9/2026 sau nhiều bất đồng trong cuộc sống. Tuy nhiên, thay vì lựa chọn sống riêng, cả hai vẫn ở chung nhà để cùng chăm sóc con trai 7 tuổi, hạn chế những xáo trộn trong sinh hoạt của trẻ.
Sau khi chấm dứt quan hệ hôn nhân, hai người thống nhất ngủ riêng, chia sẻ chi phí sinh hoạt và nuôi con, không can thiệp vào đời tư của nhau. Việc nhà được phân chia linh hoạt theo thời gian và điều kiện của mỗi người. Trong việc chăm sóc, giáo dục con, chị N. phụ trách việc học, còn anh Toàn đảm nhận các hoạt động thể chất.
Đáng chú ý, hai người còn đặt ra nguyên tắc: Ai có người yêu mới thì người đó sẽ chuyển ra ngoài. Ngoài chuyện con cái, cả hai hạn chế trao đổi về công việc và tài chính cá nhân.
Theo chị N., thay đổi lớn nhất sau ly hôn là cả hai không còn đặt kỳ vọng vào đối phương như khi còn là vợ chồng. Việc xem nhau như những người đồng hành trong trách nhiệm nuôi dạy con giúp giảm bớt mâu thuẫn và duy trì sự tôn trọng.
Câu chuyện đặt ra nhiều câu hỏi đáng suy ngẫm: Sự ổn định hiện tại liệu có thể duy trì lâu dài? Đặc biệt, khi một trong hai người bắt đầu mối quan hệ tình cảm mới, những nguyên tắc đã thống nhất có còn được thực hiện? Việc bố mẹ tiếp tục sống chung có thực sự mang lại môi trường tốt nhất cho đứa trẻ? Pháp luật hiện hành quy định thế nào?
Ảnh minh hoạ.
Lợi ích cho con hay nguy cơ kéo dài tổn thương?
Phân tích từ góc độ tâm lý học, Tiến sĩ Tâm lý học Nguyễn Thanh Nga cho rằng, cần nhìn nhận việc cha mẹ tiếp tục sống chung sau ly hôn trên cơ sở lợi ích và nhu cầu phát triển của trẻ, thay vì chỉ đánh giá qua hình thức gia đình còn hay không còn chung một mái nhà.
Việc cả cha và mẹ cùng hiện diện, tham gia chăm sóc, giáo dục có thể giúp trẻ duy trì cảm giác được quan tâm, hạn chế những thay đổi đột ngột về nơi ở, trường học và sinh hoạt. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ có ý nghĩa khi cha mẹ thực sự duy trì được môi trường sống ổn định, tôn trọng nhau và không để trẻ trở thành đối tượng chịu ảnh hưởng từ những bất đồng của người lớn.
Thực tế, trẻ em không chỉ cần sự hiện diện về mặt thể chất của cha mẹ mà còn cần cảm giác an toàn, được yêu thương và tôn trọng. Việc bố mẹ cùng ăn cơm, cùng đưa đón con hay sinh hoạt trong một căn nhà chưa đủ để khẳng định trẻ có đời sống tinh thần lành mạnh.
Nếu cha mẹ thường xuyên lạnh nhạt, căng thẳng, tranh cãi hoặc sử dụng con làm cầu nối cho những mâu thuẫn cá nhân, trẻ vẫn có thể chịu áp lực tâm lý. Đặc biệt, việc không giải thích rõ tình trạng hôn nhân của bố mẹ có thể khiến trẻ bối rối, không hiểu vì sao bố mẹ không còn là vợ chồng nhưng vẫn sống chung.
Cha mẹ cần có cách giải thích phù hợp với độ tuổi và khả năng nhận thức của trẻ, giúp trẻ hiểu rằng việc bố mẹ không còn là vợ chồng không đồng nghĩa với việc tình yêu thương và trách nhiệm dành cho con bị chấm dứt. Trẻ cũng cần được lắng nghe, được bày tỏ cảm xúc và không bị buộc phải đứng về phía bố hoặc mẹ.
Đối với trường hợp cậu con trai đã 7 tuổi, việc lắng nghe cảm nhận, mong muốn của trẻ càng cần được chú trọng. Trẻ cần được biết những thay đổi trong gia đình theo cách phù hợp, thay vì phải tự suy đoán hoặc chứng kiến những bất đồng mà không hiểu nguyên nhân.
Như vậy, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc cha mẹ lựa chọn sống chung hay sống riêng, mà là khả năng xây dựng môi trường chăm sóc an toàn, ổn định, không gây tổn thương cho trẻ.
Ly hôn chấm dứt hôn nhân, không chấm dứt trách nhiệm làm cha mẹ
Từ góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Văn Nam (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, pháp luật không cấm những người đã ly hôn tiếp tục sống chung một nhà nếu việc này xuất phát từ sự tự nguyện và không vi phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Theo Điều 57 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, quan hệ hôn nhân chấm dứt kể từ ngày bản án, quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực pháp luật. Vì vậy, việc hai người tiếp tục chung sống sau thời điểm này không đồng nghĩa với việc quan hệ vợ chồng được khôi phục.
Hai người có thể tự thỏa thuận về việc sinh hoạt, phân chia chi phí, chăm sóc con và sử dụng nhà ở trên cơ sở quyền sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp. Tuy nhiên, những thỏa thuận này không được làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của con hoặc quyền của người khác.
Đáng chú ý, Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình quy định, sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên. Việc thỏa thuận người trực tiếp nuôi con và quyền, nghĩa vụ của mỗi bên phải bảo đảm quyền lợi về mọi mặt của trẻ. Đối với trẻ từ đủ 7 tuổi trở lên, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của trẻ khi quyết định người trực tiếp nuôi con.
Theo Điều 82 và Điều 83 của luật này, cha, mẹ không trực tiếp nuôi con vẫn có nghĩa vụ cấp dưỡng, đồng thời có quyền và nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở. Người trực tiếp nuôi con cũng không được cản trở việc thăm nom, chăm sóc, giáo dục con của người còn lại.
Luật sư Nguyễn Văn Nam phân tích: Cần xác nhận ý kiến chuyên gia về việc sống chung không tự động làm thay đổi quyết định của Tòa án về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng và các quyền, nghĩa vụ đã được xác định trong bản án, quyết định ly hôn.
Một vấn đề khác cũng cần lưu ý là quyền riêng tư và đời sống tình cảm của mỗi người sau ly hôn. Điều 38 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình là bất khả xâm phạm, được pháp luật bảo vệ. Vì vậy, việc tiếp tục sống chung không đồng nghĩa với việc một bên có quyền kiểm soát hoặc can thiệp vào đời sống riêng của người còn lại.
Đối với thỏa thuận ai có người yêu mới thì phải chuyển ra ngoài, đây là nguyên tắc do hai người tự đặt ra. Tuy nhiên, để hạn chế tranh chấp, các bên cần làm rõ quyền sử dụng nhà ở, chi phí sinh hoạt, trách nhiệm chăm sóc con và phương án chuyển chỗ ở khi hoàn cảnh thay đổi.
Suy cho cùng, ly hôn có thể khép lại quan hệ vợ chồng nhưng không chấm dứt trách nhiệm làm cha, làm mẹ. Việc lựa chọn tiếp tục sống chung có thể phù hợp với một số gia đình, nhưng không nên trở thành phương án duy trì bằng mọi giá.
Điều quan trọng nhất vẫn là trẻ được sống trong môi trường an toàn, được yêu thương, không phải gánh chịu những mâu thuẫn hay trở thành lý do để cha mẹ tiếp tục ràng buộc nhau. Bởi một gia đình có thể không còn chung mái nhà, nhưng trách nhiệm và sự đồng hành của cha mẹ đối với con vẫn cần được duy trì.
