Phần lớn các hộ sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm trên địa bàn Hà Nội hiện vẫn chưa ý thức đảm bảo chất lượng ATVSTP cho người tiêu dùng. Điều lạ lùng, các đoàn kiểm tra của Hà Nội vẫn tiến hành đều đặn hàng tuần nhưng sau đó, mọi việc dường như vẫn y nguyên!
Thức ăn phơi, tẩm... bụi đường
Theo chân đoàn kiểm tra về ATVSTP Thành phố Hà Nội, chúng tôi có mặt tại lễ hội Chùa Hương (xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức) vào một ngày cuối tháng 2. Lễ hội đã diễn ra gần 1 tháng, tuy nhiên, an toàn vệ sinh thực phẩm ở đây khiến nhiều người phải lo ngại. Hầu hết các nhà hàng phục vụ ăn uống, kinh doanh thực phẩm ở khu vực Chùa Hương như nhà hàng Thanh Hoa, Trung Nguyên, Hồng Hà, Kim Thành, Khánh Linh ( kinh doanh bánh cuốn nóng, bánh mỳ, bún riêu cua, chả, mọc, phở...) bằng cảm quan đều không đảm bảo các tiêu chuẩn về ATVSTP như không có tủ kính che đậy thực phẩm, để mặc ruồi, nhặng bu bám đen kịt. Dù cán bộ y tế đã tiến hành phổ biến qui định về ATVSTP cho các chủ nhà hàng, nhưng rất lạ là phục vụ bàn trong các quán ăn đều không có đồng phục, tạp dề còn người chế biến thực phẩm không đeo găng tay trong khi chế biến thực phẩm. Có người vừa dùng tay bốc thịt sống, ngay sau đó lại quay sang bốc bún, cầm ngay miếng thịt gà chín để vào bát. Thật rùng mình!
 Sau kiểm tra, hậu kiểm cũng rất quan trọng. Ảnh: H.A |
Theo ông Trần Văn Mười, Giám đốc Trung tâm y tế huyện Mỹ Đức, Hà Nội cho biết, trong 262 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và phục vụ ăn uống trên địa bàn thì hiện mới chỉ có 44 cơ sở đã được cấp GCN đảm bảo ATVSTP, số còn lại dù đã có giấy mời đến tập huấn ATVSTP trước mùa lễ hội nhưng các chủ cơ sở vẫn không đến, hoặc có đến nhưng là cử những nhân viên “đóng thế”! Tại lễ hội Chùa Hương đã vậy, khu vực Phủ Tây Hồ, quận Tây Hồ, Hà Nội, một địa chỉ được khách thập phương đến lễ đông, xen giữa những dãy hàng bán đồ phục vụ tín ngưỡng là dãy hàng ăn uống khá đông khách. Cũng giống như Chùa Hương tại các hàng quán ven đường, hầu như các món ăn đã được chế biến sẵn như bánh tôm, bánh đúc, ốc, riêu cua... đều được bày lộ thiên, “thi gan” cùng bụi bặm và khói xe. Một dãy quán ăn nằm ngay đầu đường dẫn vào Phủ như PD, N.Ng ... đều thấy thức ăn được bày “trần” như nhau, nhân viên phục vụ dùng tay trần bốc bún, lấy rau sống, thỉnh thoảng lại tiện tay cầm giẻ lau bàn hay thanh toán tiền cho khách. Khi được hỏi, một chủ quán hàng ở đây cho biết, mặc dù được nhân viên y tế quận tập huấn kiến thức về ATVSTP và phát găng tay nilông nhưng sử dụng găng tay rất khó trong chế biến thực phẩm, thành thử được phát nhưng không ai dùng?!
Xử lý vi phạm: đá ném ao bèo?
Nhằm đảm bảo ATVSTP trên địa bàn trước, sau Tết, đặc biệt là mùa lễ hội, Sở Y tế Hà Nội đã giao nhiệm vụ cho các phòng y tế, trung tâm y tế và các BV ở quận, huyện có lễ hội chịu trách nhiệm tập huấn, giám sát và tăng cường kiểm tra tại các quầy hàng kinh doanh, xử lý các cơ sở vi phạm. Mục tiêu của ngành y tế là phải đảm bảo ATVSTP cho khách đến lễ hội, không để xảy ra ngộ độc lớn hoặc bùng phát dịch bệnh. Nếu để xảy ra ngộ độc, dịch bệnh thì địa phương đó phải chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, vấn đề đảm bảo ATVSTP còn phụ thuộc vào chính người kinh doanh thực phẩm. Bởi hiện tại, chế tài xử phạt đối với các trường hợp vi phạm ATVSTP còn nhẹ, chưa quyết liệt, thường chỉ cảnh cáo, nhắc nhở, nặng hơn thì phạt hành chính, trường hợp vi phạm nghiêm trọng mới ra quyết định đình chỉ, do đó chưa đủ sức răn đe. Có những hộ kinh doanh vừa bị đoàn kiểm tra cảnh cáo, thậm chí xử phạt nhưng ngay sau khi đoàn đi, lại tiếp tục bày hàng ra và... màn cũ tái diễn, gây khó khăn rất lớn cho các cơ quan chức năng.
Hà Nội đã có nhiều cố gắng trong việc thường xuyên tổ chức các đoàn thanh, kiểm tra ATVSTP do lãnh đạo Sở Y tế trực tiếp đi kiểm tra, nhưng hiệu quả sẽ như “đá ném ao bèo”, vì ý thức của người bán lẫn người mua không được nâng cao. Và hơn hết, chính quyền địa phương vẫn coi ATVSTP là việc “cha chung không ai khóc” hoặc của riêng ngành y tế?
Hoàng Anh