Sau một đợt cúm A, nhiều người muốn nhanh chóng trở lại lịch tập quen thuộc vì cảm thấy đã hết sốt, giảm ho và sinh hoạt gần như bình thường. Tuy nhiên, cơ thể có thể chưa lấy lại sức bền và khả năng chịu đựng như trước. BS. Nguyễn Trọng Thủy (nguyên bác sĩ Đội tuyển bóng đá nam Quốc gia và U23 Việt Nam) cho hay, nếu vội vàng chạy bộ, tập gym hoặc chơi thể thao với cường độ cũ, người tập dễ gặp tình trạng kiệt sức, hụt hơi và mệt mỏi kéo dài.
Vì vậy, thay vì cố gắng tập bù những ngày đã nghỉ, người bệnh nên xem việc trở lại vận động là một quá trình có điều chỉnh, dựa trên tình trạng sức khỏe và phản ứng của cơ thể.
1. Khi nào có thể bắt đầu tập luyện trở lại sau mắc cúm A?
BS. Nguyễn Trọng Thủy cho biết, không có một mốc thời gian cố định áp dụng cho tất cả người mắc cúm A. Thời điểm trở lại tập luyện phụ thuộc vào mức độ bệnh, thời gian sốt, các triệu chứng còn lại và thể trạng trước khi mắc bệnh.
Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), người mắc bệnh đường hô hấp có thể trở lại các hoạt động thông thường khi đã hết sốt ít nhất 24 giờ mà không dùng thuốc hạ sốt và các triệu chứng đang cải thiện. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa người bệnh đã sẵn sàng tập luyện ở cường độ cao.
Nếu vẫn ho nhiều, hụt hơi khi đi lại, đau tức ngực, tim đập bất thường hoặc mệt mỏi khác thường, người bệnh không nên tự bắt đầu chương trình tập luyện; cần được bác sĩ đánh giá trước, đặc biệt nếu từng mắc cúm nặng, phải nhập viện hoặc có bệnh tim mạch, hô hấp mạn tính.
Sau cúm A, trở lại tập luyện đúng cách giúp cơ thể từng bước lấy lại thể lực, hạn chế mệt mỏi... Ảnh: AI.
2. Cách tăng dần thời gian và cường độ tập luyện
Sau khi đủ điều kiện trở lại vận động, người bệnh nên bắt đầu với mức nhẹ hơn đáng kể so với thói quen trước khi mắc bệnh. Mục tiêu của những buổi tập đầu tiên là kiểm tra khả năng đáp ứng của cơ thể, không phải cải thiện thành tích hay đốt cháy nhiều năng lượng.
Cần thực hiện theo các nguyên tắc sau:
- Bắt đầu với thời lượng ngắn: Nếu trước khi mắc cúm thường tập 30-45 phút, buổi đầu chỉ nên vận động khoảng 5-10 phút, tùy thể trạng; có thể đi bộ chậm, vận động khớp hoặc thực hiện các động tác nhẹ đã quen thuộc.
- Giảm cường độ: Chọn mức vận động không khiến nhịp thở tăng quá nhiều. Người tập nên vẫn có thể nói chuyện thành câu khi vận động, không phải cố gắng lấy hơi hoặc liên tục dừng lại vì mệt.
- Chưa tập các bài nặng: Tạm thời tránh chạy nhanh, tập cường độ cao ngắt quãng (HIIT), nâng tạ nặng, tập đến kiệt sức hoặc thi đấu thể thao. Đây là những hoạt động đòi hỏi sức bền và khả năng gắng sức cao.
- Khi đã thực hiện được các buổi vận động nhẹ mà không xuất hiện triệu chứng bất thường, người bệnh có thể tăng dần mức tập. Tuy nhiên, không nên đồng thời tăng cả thời gian, cường độ và số buổi tập. Chẳng hạn, nếu đã đi bộ nhẹ trong 10 phút và cơ thể đáp ứng tốt, lần tiếp theo có thể tăng thêm vài phút thay vì chuyển ngay sang đi bộ nhanh hoặc chạy bộ. Khi thời gian vận động dài hơn vẫn không gây mệt mỏi quá mức, người tập mới cân nhắc tăng tốc độ hoặc bổ sung những bài tập quen thuộc.
- Trong giai đoạn đầu, nên bố trí ngày nghỉ xen kẽ giữa các buổi tập, nhất là với người từng sốt cao, đau nhức cơ hoặc mệt nhiều. Nếu cảm thấy sức khỏe chưa ổn định, có thể chia hoạt động thành những khoảng ngắn trong ngày thay vì cố tập liên tục.
Ngoài ra, người bệnh cũng cần quan sát phản ứng của cơ thể trong vài giờ sau tập và ngày hôm sau. Nếu xuất hiện mệt mỏi rõ rệt, đau nhức bất thường hoặc cảm giác hụt hơi tăng lên, cần nghỉ thêm và giảm mức vận động ở lần tiếp theo. Không nên cố đạt ngay số phút vận động hoặc mức tạ từng thực hiện trước khi mắc bệnh.
3. Những dấu hiệu cần dừng tập và đi khám
Trong quá trình tập luyện trở lại, người bệnh cần dừng vận động nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường sau:
- Khó thở hoặc hụt hơi rõ rệt, không tương xứng với mức độ vận động.
- Đau hoặc tức ngực, tim đập nhanh bất thường hoặc hồi hộp kéo dài.
- Chóng mặt, choáng váng, cảm giác sắp ngất hoặc mệt lả.
- Sốt trở lại, ho nặng hơn hoặc tình trạng sức khỏe ngày càng suy giảm.
Nếu những triệu chứng trên xuất hiện, BS. Nguyễn Trọng Thủy khuyến cáo, người bệnh không nên cố tập; cần nghỉ ngơi và đi khám để xác định nguyên nhân, nhất là khi tình trạng khó thở, đau ngực hoặc hồi hộp kéo dài.
Trường hợp khó thở nhiều, đau ngực dữ dội hoặc kéo dài, tím môi, lú lẫn hay ngất cần được cấp cứu. Đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo biến chứng, không nên tự theo dõi hoặc chờ triệu chứng tự hết.
Người cao tuổi, người có bệnh tim mạch, hô hấp mạn tính, đái tháo đường hoặc từng mắc cúm nặng cần thận trọng hơn khi trở lại tập luyện. Nếu chưa chắc chắn về khả năng vận động, nên trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn mức độ tập phù hợp.
Xem thêm video đang được quan tâm:
Cúm A - Những đối tượng nào có nguy cơ trở nặng khi nhiễm bệnh?
