Gia đình chuẩn bị lên đường đi biển dịp nghỉ lễ, bạn phát hiện ngày dự kiến có kinh trùng đúng ngày khởi hành.
Các câu hỏi như “uống gì để chậm kinh vài ngày?”, “thuốc lùi kinh uống trước bao lâu?” ...Về mặt y khoa, kinh nguyệt có thể được trì hoãn hoặc giảm bằng một số phương pháp nội tiết ở người phù hợp. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa bất kỳ phụ nữ nào cũng có thể đợi sát ngày rồi tự mua thuốc uống.
Điểm quan trọng nằm ở ba câu hỏi:
- Người đó đang dùng biện pháp tránh thai nội tiết hay chưa?
- Còn bao lâu nữa kỳ kinh dự kiến bắt đầu?
- Có yếu tố nào khiến một số thuốc nội tiết không phù hợp hay không?
1. Lùi kỳ kinh không phải là “giữ máu kinh lại trong cơ thể”
Đây là một hiểu lầm khá phổ biến.
Có người lo rằng nếu dùng thuốc để trì hoãn kinh, lượng máu “đáng lẽ phải ra” sẽ bị giữ lại trong tử cung và gây hại.
Thực tế, các phương pháp nội tiết làm thay đổi tín hiệu hormone và trạng thái niêm mạc tử cung, nhờ đó thời điểm bong niêm mạc và xuất huyết có thể được điều chỉnh.
Với người đang sử dụng một số loại thuốc tránh thai phối hợp, hiện tượng ra máu trong tuần nghỉ hoặc tuần dùng viên không chứa hormone chủ yếu là xuất huyết do ngừng hormone, không hoàn toàn giống kỳ kinh tự nhiên của người không dùng thuốc tránh thai.
Vì vậy, việc không xuất huyết hàng tháng khi sử dụng một phác đồ nội tiết phù hợp không có nghĩa “máu bẩn” tích tụ bên trong cơ thể.
Các hướng dẫn chuyên môn hiện nay cũng cho rằng ức chế kinh nguyệt bằng hormone có thể là lựa chọn an toàn với nhiều người khi được chọn đúng phương pháp và không có chống chỉ định.
Trì hoãn kỳ kinh bằng hormone có thể phù hợp với một số phụ nữ, nhưng phương pháp cần được lựa chọn theo tình trạng sức khỏe và thời điểm chu kỳ. Hình minh họa AI
2. Có những cách nào để trì hoãn kỳ kinh?
Không có một cách duy nhất phù hợp với tất cả phụ nữ.
Tình huống thường được chia thành hai nhóm lớn.
Người đang sử dụng thuốc tránh thai nội tiết
Một số loại thuốc tránh thai phối hợp có các viên chứa hormone và một khoảng nghỉ hoặc các viên không chứa hormone.
Ở một số phác đồ, việc tiếp tục dùng các viên chứa hormone thay vì bước vào khoảng nghỉ có thể trì hoãn xuất huyết.
Tuy nhiên, cách thực hiện phụ thuộc loại thuốc và cách đóng gói cụ thể. Không nên nhìn cách uống của người khác rồi áp dụng cho vỉ thuốc của mình.
Ngoài thuốc viên, một số phương pháp nội tiết khác cũng có thể được sử dụng theo chế độ kéo dài hoặc liên tục để giảm số lần ra kinh.
Người hiện không dùng thuốc tránh thai nội tiết
Một số thuốc chứa progestogen có thể được bác sĩ cân nhắc để trì hoãn kỳ kinh trong thời gian ngắn.
Điểm cần chú ý là thuốc phải được bắt đầu đủ sớm trước ngày dự kiến có kinh mới có khả năng đạt hiệu quả mong muốn.
Có thuốc thường cần được bắt đầu ít nhất khoảng ba ngày trước kỳ kinh dự kiến. Vì vậy, nếu kinh đã bắt đầu hoặc chỉ còn quá sát thời điểm dự kiến, hiệu quả có thể không như mong đợi.
3. Cùng muốn lùi kinh nhưng cách xử trí có thể hoàn toàn khác nhau
| Tình huống | Điều cần lưu ý |
|---|---|
| Đang dùng thuốc tránh thai phối hợp đều đặn | Có thể có phương án dùng liên tục tùy loại thuốc |
| Chưa dùng bất kỳ hormone nào | Cần được đánh giá trước khi lựa chọn thuốc trì hoãn kinh |
| Chỉ còn 1–2 ngày nữa dự kiến có kinh | Có thể đã quá sát để một số phương án đạt hiệu quả tốt |
| Kinh đã bắt đầu | Thuốc trì hoãn kỳ kinh không phải giải pháp để lập tức dừng máu |
| Chu kỳ vốn rất thất thường | Khó xác định chính xác thời điểm cần bắt đầu thuốc |
| Có khả năng đang mang thai | Cần loại trừ thai trước khi tự dùng hormone |
| Có tiền sử huyết khối hoặc bệnh nền đáng chú ý | Cần đặc biệt thận trọng với lựa chọn nội tiết |
4. Vì sao không nên đợi tới sát chuyến đi mới tìm thuốc?
Một lý do rất thực tế là thuốc nội tiết không hoạt động như thuốc giảm đau.
Uống một viên giảm đau có thể giúp giảm triệu chứng trong vài chục phút đến vài giờ. Nhưng việc điều chỉnh thời điểm ra kinh liên quan đến chu kỳ hormone và niêm mạc tử cung.
Nếu bắt đầu quá muộn, người sử dụng có thể gặp tình huống:
- Kinh vẫn xuất hiện đúng ngày dự kiến.
- Chỉ giảm lượng máu chứ không mất hẳn.
- Xuất hiện máu lấm tấm.
- Ra máu không đều đúng trong chuyến du lịch.
Vì vậy, nếu đã biết mình muốn trì hoãn kỳ kinh cho một sự kiện cụ thể, nên trao đổi sớm thay vì chờ tới lúc vali đã đóng xong.
Phụ nữ không nên đợi sát ngày đi du lịch mới tự mua thuốc lùi kinh, đặc biệt khi có tiền sử huyết khối, migraine hoặc bệnh tim mạch. Hình minh họa AI.
5. Ai không nên tự mua thuốc nội tiết để lùi kinh?
Trước khi lựa chọn một phương pháp hormone, bác sĩ hoặc nhân viên y tế cần khai thác tiền sử sức khỏe.
Đặc biệt cần chú ý nếu người phụ nữ:
- Từng bị huyết khối tĩnh mạch sâu.
- Từng bị thuyên tắc phổi.
- Có rối loạn đông máu hoặc tăng nguy cơ hình thành huyết khối.
- Có một số bệnh tim mạch.
- Tăng huyết áp chưa kiểm soát.
- Có bệnh gan đáng kể.
- Từng mắc một số ung thư nhạy cảm với hormone.
- Có migraine kèm aura.
- Hút thuốc và thuộc nhóm tuổi làm tăng nguy cơ tim mạch.
- Đang dùng các thuốc có khả năng tương tác với hormone.
- Có xuất huyết âm đạo bất thường chưa rõ nguyên nhân.
6. Uống thuốc lùi kinh một lần có làm “rối loạn nội tiết” lâu dài?
Không nên mô tả mọi thay đổi kinh nguyệt sau dùng hormone là “rối loạn nội tiết”.
Sau khi ngừng một phương pháp trì hoãn kinh ngắn hạn, xuất huyết thường trở lại trong những ngày sau đó tùy loại thuốc và cơ địa.
Ngày bắt đầu kỳ tiếp theo có thể thay đổi so với lịch dự kiến ban đầu.
Một số người cũng có thể gặp:
- Ra máu lấm tấm.
- Căng tức ngực.
- Đầy bụng.
- Đau đầu.
- Buồn nôn.
- Thay đổi tâm trạng.
Phần lớn các biểu hiện nhẹ không đồng nghĩa hormone của cơ thể bị “hỏng”.
Tuy nhiên, nếu xuất huyết kéo dài, ra máu nhiều bất thường hoặc chu kỳ tiếp tục bất thường nhiều tháng, nên đi khám thay vì tiếp tục tự dùng hormone để chỉnh lịch.
7. Nếu vẫn ra máu đúng chuyến đi thì sao?
Điều quan trọng đầu tiên là không tự tăng liều thuốc vì thấy “chưa hiệu quả”.
Ra máu lấm tấm có thể xảy ra khi sử dụng hormone để trì hoãn kinh nguyệt.
Nếu chỉ có lượng máu ít và không có triệu chứng bất thường, thường có thể theo dõi và sử dụng sản phẩm vệ sinh phù hợp.
Nhưng cần được đánh giá nếu:
- Máu ra rất nhiều.
- Đau bụng dữ dội.
- Choáng hoặc gần ngất.
- Có khả năng mang thai.
- Ra máu kèm sốt.
- Xuất huyết kéo dài bất thường.
Không nên coi mọi trường hợp chảy máu khi dùng thuốc là “kinh xuyên thuốc”.
8. Muốn lùi kỳ kinh, nên chuẩn bị sớm bao lâu?
Không có một con số áp dụng cho mọi phương pháp.
Nếu đang dùng thuốc tránh thai nội tiết đều đặn, người dùng có thể chủ động trao đổi trước khi bước vào khoảng nghỉ của chu kỳ thuốc.
Nếu chưa sử dụng hormone, một số thuốc chuyên dùng để trì hoãn kinh cần được bắt đầu vài ngày trước ngày dự kiến có kinh.
Nếu muốn bắt đầu một biện pháp tránh thai mới đồng thời phục vụ mục tiêu kiểm soát kinh, tốt hơn nên tính từ sớm hơn thay vì đợi sát kỳ nghỉ.
Nói cách khác:
Càng biết kế hoạch du lịch sớm, càng có nhiều lựa chọn và ít phải xử lý kiểu “cấp tốc”.
Nếu chuyến đi đã được lên lịch từ trước, việc trao đổi sớm với nhân viên y tế sẽ an toàn và chủ động hơn rất nhiều so với ghé hiệu thuốc sát ngày khởi hành rồi chọn một viên hormone theo lời mách.
