Để giải quyết bài toán quản trị tại các cơ sở giáo dục sau sáp nhập, Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Công văn số 5555/BGDĐT-GDPT hướng dẫn chi tiết về tổ chức và hoạt động của các trường mầm non, phổ thông công lập.
Trong đó, quy định tại các Phụ lục kèm theo đã đặt ra hành lang pháp lý rõ ràng về thẩm quyền, trách nhiệm của hiệu trưởng cũng như cơ chế ủy quyền cho phó hiệu trưởng, áp dụng ngay từ năm học 2026-2027.
Hiệu trưởng nắm quyền quản trị thống nhất và chịu trách nhiệm pháp lý toàn diện
Theo hướng dẫn tại Công văn 5555/BGDĐT-GDPT, cơ sở giáo dục sau sắp xếp là một đơn vị thống nhất gồm trường chính, các phân hiệu và điểm trường. Hiệu trưởng là người đứng đầu, chịu trách nhiệm trực tiếp trước cơ quan quản lý cấp trên và trước pháp luật về toàn bộ hoạt động của nhà trường trên tất cả các địa điểm. Hiệu trưởng chịu trách nhiệm điều hành toàn bộ công tác chuyên môn, kế hoạch giáo dục, quản lý đội ngũ, tài chính, tài sản, cơ sở vật chất, hồ sơ dữ liệu dùng chung và công tác bảo đảm an toàn cho người học.
Sau sắp xếp, hiệu trưởng chịu trách nhiệm pháp lý toàn bộ nhà trường, phó hiệu trưởng thực hiện nhiệm vụ theo phân công, ủy quyền bằng văn bản. (Ảnh minh hoạ - HB)
Căn cứ vào quy mô, số lượng địa điểm, khoảng cách địa lý và điều kiện thực tế, hiệu trưởng chủ động ban hành quy chế làm việc, quy định nội bộ phù hợp với mô hình sắp xếp. Các quy định này phải bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, gắn liền với chế độ thông tin, báo cáo, kiểm tra và trách nhiệm giải trình. Đồng thời, hiệu trưởng trực tiếp phân công, điều phối nhân sự phù hợp với vị trí việc làm giữa các địa điểm nhằm bảo đảm công khai, minh bạch và tối ưu hóa nguồn lực.
Để nâng cao tính chủ động và giải quyết kịp thời công việc phát sinh tại từng địa bàn, hiệu trưởng thực hiện phân công và ủy quyền bằng văn bản cho phó hiệu trưởng hoặc các cá nhân thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể. Văn bản ủy quyền phải xác định rõ phạm vi, nội dung, thời hạn và trách nhiệm. Tuy nhiên, hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh nguyên tắc pháp lý quan trọng: việc phân công hoặc ủy quyền cho cấp phó tuyệt đối không làm thay đổi hay giảm bớt trách nhiệm pháp lý của hiệu trưởng đối với toàn bộ hoạt động của nhà trường.
Phó hiệu trưởng thực hiện nhiệm vụ theo ủy quyền và không phát sinh bộ máy trung gian
Đối với cấp phó, việc bố trí nhân sự được thực hiện chặt chẽ theo Nghị quyết số 37/2026/NQ-CP của Chính phủ. Cụ thể, phó hiệu trưởng được bố trí tại trường chính và từng phân hiệu (trường chính có 01 phó hiệu trưởng, mỗi phân hiệu có 01 phó hiệu trưởng).
Ngành giáo dục quy định tuyệt đối không bố trí phó hiệu trưởng và không thành lập bộ máy quản lý độc lập tại các điểm trường. Phó hiệu trưởng chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng, cấp trên và trước pháp luật về các nhiệm vụ được giao, đồng thời được quyền ký các văn bản, hồ sơ thuộc phạm vi ủy quyền.
Mô hình quản trị mới phân định rõ chức năng của từng phó hiệu trưởng. Phó hiệu trưởng phụ trách phân hiệu trực tiếp tổ chức, điều hành mọi hoạt động, quản lý người học, đội ngũ, cơ sở vật chất và bảo đảm an toàn tại phân hiệu theo phạm vi ủy quyền. Phó hiệu trưởng phụ trách điểm trường hoặc cụm điểm trường đóng vai trò là đầu mối theo dõi, phối hợp xử lý công việc thường xuyên, công tác này thuần túy là điều phối nội bộ và không làm phát sinh chức danh quản lý hay thẩm quyền độc lập.
Trong khi đó, phó hiệu trưởng phụ trách lĩnh vực công tác như chuyên môn hay cơ sở vật chất sẽ tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện lĩnh vực đó trên phạm vi toàn trường. Tất cả các tổ chuyên môn, tổ văn phòng đều được tổ chức chung thống nhất trong toàn trường chứ không thành lập riêng tại phân hiệu hay điểm trường. Bộ máy quản trị vận hành trên nguyên tắc tinh gọn, thông suốt, giúp các cơ sở giáo dục giữ vững kỷ cương và duy trì chất lượng dạy học sau sáp nhập.
