Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy các đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng thiết thực, hiệu quả, bảo đảm quy mô phù hợp tại các địa phương, công tác bố trí đội ngũ đang được triển khai khẩn trương. Động thái này nhằm ổn định nhanh tổ chức, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, đồng thời đặt ra yêu cầu mới về năng lực quản trị trong mô hình trường học quy mô lớn.
Ở cấp độ địa phương, điển hình như tại Hà Nội, văn bản quy định chi tiết mới đây đã xác định rõ: sau sắp xếp, mỗi trường mới thành lập bao gồm các điểm trường, với một hiệu trưởng chung; mỗi điểm trường được bố trí một phó hiệu trưởng phụ trách. Đội ngũ giáo viên và nhân viên được tiếp nhận nguyên trạng, bảo đảm định mức giờ dạy theo vị trí việc làm. Đối với kế toán và văn thư, mỗi trường mới được bố trí tối đa hai nhân viên kế toán và một nhân viên văn thư, số dôi dư được bảo lưu để thực hiện công tác bàn giao, quyết toán đến hết ngày 30/12/2026.
Việc sắp xếp trường học đặt ra yêu cầu mới về công tác quản lý, bố trí nhân sự và nâng cao năng lực quản trị. Ảnh minh họa AI
Về công tác nhân sự chủ chốt, tại văn bản này cũng nêu, hiệu trưởng cơ bản được xem xét, lựa chọn trong số các hiệu trưởng đương nhiệm; trường hợp không đủ điều kiện thì xem xét từ phó hiệu trưởng hoặc điều động từ nơi khác.
Đối với cán bộ quản lý hoặc nhân viên dôi dư, thành phố có các phương án giải quyết như bảo lưu phụ cấp, chuyển làm công chức cấp xã, chuyển đổi chức danh nghề nghiệp sang giáo viên, hoặc giải quyết chính sách tinh giản biên chế theo quy định tại Nghị định số 154/2025/NĐ-CP. Kinh phí giải quyết tinh giản biên chế được lấy từ nguồn thu sự nghiệp của đơn vị tự chủ hoặc do ngân sách nhà nước cấp theo phân loại đơn vị.
Bàn về bài toán cốt lõi để việc sáp nhập thực sự nâng cao chất lượng giáo dục chứ không chỉ dừng lại ở việc tinh gọn cơ học, nhà giáo dục Nguyễn Thúy Uyên Phương - Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Giáo dục tại Đại học Illinois, Hoa Kỳ nhìn nhận, việc sáp nhập là cơ hội tốt để nâng chất lượng giáo dục công lập nhưng cơ hội đó chỉ thành hiện thực nếu chúng ta đầu tư vào người đứng đầu và vào những mắt xích ít ai nhìn thấy, còn nếu chỉ gộp lại để bớt người thì chi phí có thể giảm thật nhưng chất lượng sẽ không vì thế mà tăng lên.
Thực tế cho thấy, mô hình quản lý nhiều phân hiệu sắp tới sẽ đặt hiệu trưởng công lập vào đúng vị thế mà hiệu trưởng trường tư đã ngồi nhiều năm nay, đó là quản lý một hệ thống đông đảo, phức tạp về con người, tài chính và văn hóa. Hiệu trưởng xuất thân từ chuyên môn, nếu không được trang bị năng lực quản trị hệ thống và trao quyền tự chủ thực chất, họ rất dễ rơi vào tình trạng quá tải, bởi giao một ngôi trường lớn gấp nhiều lần nhưng không giao thêm quyền quyết về nhân sự, tài chính và thi đua thì chúng ta không tạo ra nhà quản trị.
Bên cạnh đó, trường học quy mô lớn càng cần những mắt xích hỗ trợ chuyên sâu ít được để ý ở khối công lập như phòng tham vấn học đường, nhân sự hỗ trợ trẻ đặc biệt, quản trị hệ thống số hay xây dựng văn hóa trường học, do đó thay vì chỉ nghĩ đến việc giảm người, hoàn toàn có thể tái đào tạo và chuyển những nhân sự dôi dư có năng lực phù hợp sang chính những vị trí thiết yếu này.
