1. Quy trình chẩn đoán lâm sàng
Chẩn đoán sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường tình dục thường bắt đầu bằng việc khai thác tiền sử tình dục và các triệu chứng hiện tại. Nếu có nghi ngờ, chuyên gia y tế sẽ tiến hành khám tổng quát hoặc khám phụ khoa để tìm kiếm các dấu hiệu nhiễm trùng như:
- Phát ban, mụn cóc bộ phận sinh dục.
- Dịch tiết bất thường từ niệu đạo hoặc âm đạo.
- Các vết loét hở.
2. Các xét nghiệm cận lâm sàng
Xét nghiệm tại phòng thí nghiệm không chỉ giúp xác định nguyên nhân gây triệu chứng mà còn phát hiện các trường hợp nhiễm trùng âm thầm (không triệu chứng).
- Xét nghiệm máu: Xác nhận nhiễm HIV hoặc bệnh giang mai ở giai đoạn muộn.
- Mẫu nước tiểu: Chẩn đoán xác định một số loại STI nhất định.
- Mẫu dịch: Xét nghiệm dịch từ các vết loét hở để phân loại nhiễm trùng.
3. Sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường tình dục
Phát hiện sớm các bệnh lây truyền qua đường tình dục đóng vai trò quyết định trong việc điều trị hiệu quả. Ảnh minh họa.
Sàng lọc là việc xét nghiệm cho những người không có triệu chứng. Mặc dù không phải lúc nào cũng là quy trình thường quy nhưng sàng lọc được khuyến nghị khi mức độ rủi ro thay đổi (như thay đổi môi trường sống hoặc tiền sử mắc bệnh).
Hướng dẫn sàng lọc cho các đối tượng cụ thể:
Đối với cộng đồng chung:
- HIV: Tất cả mọi người từ 15 đến 65 tuổi nên xét nghiệm ít nhất một lần. Những người có nguy cơ cao cần xét nghiệm hàng năm.
- Viêm gan B và viêm gan C: Người từ 18 tuổi trở lên nên sàng lọc ít nhất một lần.
Phụ nữ mang thai:
- Cần sàng lọc HIV, viêm gan B, chlamydia và giang mai ngay từ giai đoạn đầu thai kỳ.
- Những người có nguy cơ cao cần xét nghiệm thêm bệnh lậu và viêm gan C ít nhất một lần trong suốt thai kỳ.
Phụ nữ theo độ tuổi:
- Từ 21 tuổi trở lên: Làm xét nghiệm Pap mỗi 3 năm để tầm soát ung thư cổ tử cung do HPV. Sau tuổi 30, có thể kết hợp xét nghiệm HPV và Pap mỗi 5 năm hoặc chọn một trong hai loại xét nghiệm mỗi 3 năm.
- Dưới 25 tuổi có hoạt động tình dục: Sàng lọc chlamydia (qua nước tiểu hoặc dịch âm đạo) và bệnh lậu hàng năm. Nếu đã điều trị chlamydia, cần xét nghiệm lại sau 3 tháng hoặc khi có bạn tình mới để tránh tái nhiễm.
Nam giới quan hệ tình dục đồng giới (MSM):
Do nguy cơ cao hơn, cần sàng lọc hàng năm hoặc thường xuyên hơn đối với HIV, giang mai, chlamydia và lậu. Viêm gan B cũng có thể được khuyến nghị.
Người nhiễm HIV:
- Cần xét nghiệm giang mai, lậu, chlamydia và herpes ngay sau khi chẩn đoán nhiễm HIV. Sàng lọc viêm gan C cũng là bắt buộc.
- Phụ nữ nhiễm HIV cần làm xét nghiệm Pap ngay lập tức (hoặc trong vòng 1 năm sau khi bắt đầu quan hệ tình dục nếu dưới 21 tuổi). Sau 3 lần xét nghiệm âm tính liên tiếp hàng năm, có thể giãn cách ra mỗi 3 năm.
4. Lưu ý khi có bạn tình mới
Trước khi bắt đầu quan hệ tình dục với bạn tình mới, cả hai nên thực hiện xét nghiệm STI. Tuy nhiên, các chuyên gia thường không khuyến khích xét nghiệm herpes sinh dục định kỳ nếu không có triệu chứng rõ rệt.
Cảnh báo về kết quả âm tính giả. Một người vẫn có khả năng nhiễm bệnh dù kết quả xét nghiệm âm tính, đặc biệt là trong trường hợp mới bị nhiễm gần đây (giai đoạn cửa sổ), khi mầm bệnh chưa đạt mức độ để xét nghiệm có thể phát hiện được.
Việc chủ động xét nghiệm và sàng lọc theo hướng dẫn chuyên khoa là cách tốt nhất để kiểm soát sức khỏe tình dục cá nhân và bảo vệ bạn tình.
