"Sản phụ Loan là ca bệnh hi hữu..."

Ngày 6/11, đại diện BV Bạch Mai (gồm TS. Dương Đức Hùng - Trưởng phòng Kế hoạch Tổng hợp; PGS.TS Đặng Quốc Tuấn, BS. Phạm Thế Thạch - Khoa Hồi sức tích cực) đã thông tin cho báo chí cụ thể về tình hình sản phụ Nguyễn Thị Loan (22 tuổi, Sơn Tây, Hà Nội) trước những nghi vấn truyền nhầm máu cho BN. Các bác sĩ cho biết, đây là trường hợp bệnh lý vô cùng hi hữu và khẳng định không có bất kỳ sai sót nào trong việc định nhóm máu, truyền máu cho sản phụ.

TS. Dương Đức Hùng nhấn mạnh: “Sản phụ Loan rơi vào tình trạng RLĐM vô cùng phức tạp, có lúc định nhóm máu là B nhưng có lúc lại là AB. Đây hoàn toàn là do diễn tiến của bệnh lý chứ không phải là do BVĐK Sơn Tây truyền nhầm nhóm máu . Nếu truyền nhầm máu với số lượng lớn như vậy thì chắc chắn BN sẽ không cứu sống được. Mặt khác, BV Phụ sản Hà Nội định lượng nhóm máu cho kết quả AB cũng không sai do tại thời điểm đó sản phụ đang có những RLĐM vô cùng phức tạp. Ngay cả khi sản phụ Loan mới được đưa đến BV Bạch Mai, kết quả định lượng ban đầu cũng cho ra nhóm máu AB khiến chúng tôi hết sức phân vân. Sau khi tiến hành các xét nghiệm chuyên sâu (chỉ cơ sở y tế hiện đại mới thực hiện được) xác định nhóm máu cho thấy, BN có nhóm máu B. Đây là kết quả định nhóm máu hoàn toàn chính xác vì BN ngày càng tiến triển dần trong quá trình điều trị. Đến nay, BN tỉnh, không sốt, vết mổ khô, thở khí phòng, không có biểu hiện xuất huyết, ăn uống bình thường, đã tập vận động nhẹ nhàng trong phòng bệnh…”.

 

 

Sản phụ Loan vào khoa Hồi sức tích cực, BV Bạch Mai lúc 14 giờ 45 phút ngày 22/10 trong tình trạng rất nặng với các biểu hiện sốc mất máu, huyết áp không đo được, niêm mạc rất nhợt nhạt, các dẫn lưu sau mổ cắt tử cung ra rất nhiều máu (khoảng 500ml/h) do RLĐM nặng, có rối loạn ý thức, tăng kali máu cao nguy hiểm đến tính mạng, xét nghiệm chỉ có hồng cầu giảm còn một nửa so với bình thường (1,9 triệu), tiểu cầu giảm, các xét nghiệm về đông máu rất tồi (PT chỉ còn 16%, fibrinogen 0,36) mặc dù đã được truyền hơn 3.000ml máu từ BVĐK Sơn Tây, nhiễm toan chuyển hóa nặng. Các bác sĩ chẩn đoán đây là trường hợp sốc mất máu do rối loạn đông máu nặng, có tăng kali máu nên đã tiến hành đặt nội khí quản thở máy, lọc máu và truyền các chế phẩm máu (có hội chẩn với các bác sĩ chuyên khoa huyết học và cho ý kiến hội chẩn là RLĐM nặng với các bằng chứng như chảy máu nhiều qua ống dẫn lưu, máu không đông, fibrinogen 0,36; PT 16%, nghiệm pháp rượu dương tính mạng, D-dimer 30,61, để được tạo điều kiện tối ưu khi lĩnh các chế phẩm máu). Các xét nghiệm để đánh giá tan máu đều âm tính (test coombs trực tiếp và gián tiếp âm tính, không thấy mảnh vỡ hồng cầu, sàng lọc kháng thể bất thường âm tính, bilirubin toàn phần 16,8; bilirubin trực tiếp 10,5 mcmol/l).

PGS.TS Đặng Quốc Tuấn, Phó Trưởng khoa Hồi sức tích cực (BV Bạch Mai) cho biết: “Trong thời gian này, vì diễn biến của BN rất nặng nên chúng tôi đã tiến hành hội chẩn toàn viện kết luận BN sốc mất máu, RLĐM nặng diễn biến suy đa tạng, rau tiền đạo trung tâm đã mổ lấy thai. Hướng điều trị được đưa ra là tiếp tục hồi sức tích cực, truyền hồng cầu nhóm máu B”.

 

6 giờ sau khi được hồi sức tích cực, truyền các chế phẩm máu thì tình trạng đông máu cải thiện (PT 52,3%, fibrinogen 2,91), hồng cầu tăng 2,76 triệu, máu qua các dẫn lưu giảm (dưới 40ml/h). Sau hai ngày điều trị, sản phụ Loan đã tỉnh hoàn toàn, tình trạng RLĐM đã được đẩy lùi, không còn chảy máu qua dẫn lưu nên đã được rút ống nội khí quản, tự thở với oxy liều thấp. Tổng số máu phải truyền là khối hồng cầu nhóm B đã loại hết huyết thanh 3.400ml, plasma tươi đông lạnh 1.400ml, 2 đơn vị tiểu cầu nhóm, 4 đơn vị cryo nhóm.

Đến ngày 29/10, BV đã tiến hành hội chẩn liên viện (gồm các chuyên khoa BV Bạch Mai, Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương, BVĐK Sơn Tây). PGS. Phạm Quang Vinh, Trưởng khoa Huyết học Truyền máu (BV Bạch Mai) cho biết, ngày đầu xác định nhóm máu không thấy có kháng thể kháng A. Sau hai ngày xác định nhóm máu của BN là B, mặc dù khi vào viện định nhóm là AB. 

TS. Phạm Tuấn Dương, Phó Viện trưởng Viện Huyết học – Truyền máu TƯ cũng cho hay, Viện đã cử một đoàn công tác đến BVĐK Sơn Tây xác định các mẫu máu lưu đã truyền tại BVĐK Sơn Tây cho thấy BV này đã truyền 17 đơn vị đều nhóm máu B. Các chuyên gia đều thống nhất đưa ra kết luận của hội chẩn: BN Loan bị rau riền đạo, thai 39 tuần tuổi (đã mổ cắt tử cung), BN bị RLĐM nặng.

Do đây là ca bệnh nặng, TS. Hùng cho hay, BN vẫn đang được giám sát chặt chẽ, việc quyết định ra viện vào ngày nào sẽ do Hội đồng chuyên môn hội chẩn toàn viện.