Rượu tỏi có tác dụng gì?

1. Tác dụng của rượu tỏi

Tỏi ngâm rượu là một bài thuốc dân gian được lưu truyền rộng rãi. Tuy nhiên, để sử dụng an toàn và hiệu quả rượu tỏi, cần hiểu rõ những tác dụng được truyền lại theo kinh nghiệm và những hạn chế về mặt khoa học.

Theo y học cổ truyền, tỏi có vị cay, tính ấm, đi vào hai kinh tỳ và vị. Tỏi có tác dụng hành khí, trệ tiêu, ấm tỳ vị, giải độc và sát trùng. Khi ngâm với rượu vốn có vị cay ngọt, tính nóng, có khả năng dẫn thuốc và làm tăng lưu thông huyết mạch có tác dụng: 

- Hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy bụng: Tính ấm của tỏi và rượu giúp làm ấm đường tiêu hóa, kích thích tiết dịch vị, giảm cảm giác chướng bụng, ăn không tiêu do tỳ vị hư hàn (lạnh bụng).

- Trừ phong thấp, giảm đau mỏi nhẹ: Rượu tỏi dùng uống lượng nhỏ hoặc xoa bóp ngoài da giúp làm ấm các kinh lạc, hỗ trợ giảm cảm giác đau mỏi khớp, tê bì chân tay do lạnh.

- Giải cảm, ấm cơ thể: Vào mùa lạnh, dùng một lượng rất nhỏ rượu tỏi giúp cơ thể phát hãn (vào mồ hôi), hỗ trợ xua tan khí lạnh.

Tỏi chứa allicin và nhiều hợp chất lưu huỳnh có hoạt tính sinh học. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy một số hợp chất này có khả năng kháng khuẩn và chống oxy hóa. Tuy nhiên, allicin không bền trong một số điều kiện bảo quản và có thể chuyển hóa thành các hợp chất khác. Thành phần hoạt chất trong rượu tỏi phụ thuộc vào cách chế biến, nồng độ cồn và thời gian ngâm.

Một số nghiên cứu lâm sàng cho thấy các chế phẩm tỏi nhất định có thể hỗ trợ giảm nhẹ cholesterol LDL và huyết áp. Tuy nhiên, bằng chứng này không đồng nghĩa với việc rượu tỏi tự ngâm có hiệu quả tương tự. Hiện chưa đủ bằng chứng lâm sàng để khẳng định rượu tỏi có tác dụng điều trị tăng mỡ máu hoặc tăng huyết áp. Không nên dùng rượu tỏi thay thế thuốc điều trị đã được kê đơn.

2. Cách ngâm rượu tỏi 

Để có bình rượu tỏi đạt chất lượng, khâu chọn nguyên liệu cần đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

Chọn tỏi

- Chọn giống tỏi phù hợp: Ưu tiên chọn tỏi ta, tỏi cô đơn hoặc tỏi Lý Sơn củ nhỏ, vỏ mỏng, tép chắc. Các giống tỏi này thường có hàm lượng tinh dầu cao và mùi thơm đậm đà hơn các loại tỏi nhập khẩu củ to nhưng nhiều nước.

- Chất lượng củ tỏi: Chọn những củ tỏi khô vỏ hoàn toàn, tép tỏi rắn chắc, không bị mọc mầm, không bị dập nát, thối rữa hay xuất hiện vết nấm mốc. Tỏi đã mọc mầm hoặc bị mốc có thể sinh ra các độc tố gây hại và làm hỏng toàn bộ bình rượu ngâm.

- Sơ chế tỏi đúng cách: Tỏi bóc sạch vỏ khô bên ngoài, loại bỏ những tép tỏi hỏng. Sau đó rửa sạch bụi bẩn và phải để tỏi thật khô ráo nước trước khi ngâm. Tùy thuộc vào mục đích, có thể để nguyên tép tỏi, thái lát mỏng hoặc đập dập nhẹ. Tỏi thái lát hoặc đập dập giúp các hoạt chất tiết ra rượu nhanh hơn, nhưng cần lưu ý để tỏi đã thái hoặc đập dập ngoài không khí khoảng 10 - 15 phút trước khi cho vào bình rượu để phản ứng tạo allicin diễn ra tối đa.

Chọn rượu

Dung môi ngâm có vai trò quyết định đến độ bền của các hợp chất trong tỏi cũng như sự an toàn của người sử dụng:

- Nồng độ cồn phù hợp: Nên chọn rượu trắng chưng cất truyền thống có nồng độ ethanol khoảng 40 - 45 độ. Nồng độ này vừa đủ để chiết xuất các hợp chất chứa lưu huỳnh trong tỏi và giúp bảo quản dung dịch không bị hư hỏng.

- Nguồn gốc minh bạch: Chỉ sử dụng rượu chưng cất từ gạo hoặc ngũ cốc có nguồn gốc rõ ràng, đã qua lọc loại bỏ bớt tạp chất. Tuyệt đối không dùng rượu trôi nổi không rõ nguồn gốc hoặc cồn công nghiệp vì có thể gây ngộ độc cấp tính và tổn thương các cơ quan nội tạng.

Cách ngâm rượu tỏi

200g tỏi khô đã sơ chế sạch + 1 lít rượu trắng 40 - 45 độ đảm bảo chất lượng.

Bình thủy tinh sạch, đã được tráng qua nước sôi và để khô hoàn toàn; không dùng bình nhựa vì cồn có thể làm tan chất nhựa vào rượu gây độc. Cho tỏi đã chuẩn bị vào bình thủy tinh, rót rượu trắng vào bình sao cho rượu ngập hoàn toàn phần tỏi. Đậy kín nắp, đặt bình rượu ở nơi khô ráo, thoáng mát, nhiệt độ ổn định, tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp.

Thời gian ngâm từ 10 - 15 ngày là có thể bắt đầu sử dụng. Trong quá trình ngâm, rượu tỏi sẽ chuyển dần từ màu trắng sang màu vàng ngà, sau đó thành màu vàng đậm óng ả và có mùi thơm nồng đặc trưng. Nếu phát hiện bình rượu nổi váng, chuyển màu xanh đen hoặc có mùi lạ thì cần bỏ ngay.

3. Cách sử dụng rượu tỏi an toàn

Tùy theo mục đích sử dụng trong dân gian, rượu tỏi cần được dùng đúng cách để tránh gây tác dụng ngược:

Uống bồi bổ và hỗ trợ tiêu hóa: Mỗi ngày chỉ nên dùng từ 1 - 2 lần, mỗi lần khoảng 10 - 15 ml, tương đương một chén nhỏ, uống trước hoặc trong bữa ăn. Tuyệt đối không uống quá nhiều hoặc dùng rượu tỏi làm đồ uống giải khát trong các cuộc vui.

Dùng xoa bóp ngoài da: Có thể dùng rượu tỏi xoa bóp nhẹ nhàng lên các vùng cơ, khớp bị đau mỏi do thời tiết hoặc vận động. Cồn và tinh dầu tỏi giúp làm nóng vùng da, kích thích lưu thông máu tại chỗ giúp giảm cảm giác dễ chịu. Tuy nhiên, không xoa bóp lên vết thương hở, vùng da bị trầy xước hoặc da mỏng nhạy cảm vì có thể gây bỏng rát, kích ứng.

Súc miệng hoặc ngậm rượu tỏi: Một số người dùng rượu tỏi ngậm để giảm đau răng, viêm lợi nhưng chỉ nên ngậm một lượng nhỏ trong thời gian ngắn rồi súc miệng lại bằng nước sạch. Không nên ngậm quá lâu vì cồn nồng độ cao kết hợp với tỏi có thể làm bỏng rát niêm mạc miệng.

Những ai không nên sử dụng rượu tỏi?

• Phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú, trẻ em và người chưa đủ tuổi sử dụng đồ uống có cồn.
• Người mắc các bệnh lý về gan, xơ gan, viêm tụy, người có tiền sử phụ thuộc vào rượu.
• Người đang sử dụng thuốc chống đông máu hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu cần tránh dùng rượu tỏi lượng lớn vì tỏi có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Người sắp phẫu thuật cũng nên ngừng sử dụng các chế phẩm từ tỏi trước đó ít nhất hai tuần.

Mời độc giả xem thêm video: