Đồng thời việc uống rượu bia thường xuyên không chỉ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm như bệnh tim mạch, ung thư và các bệnh về gan, mà còn có thể gây suy giảm chức năng sinh sản, dẫn đến vô sinh ở nam giới.
Tác hại của rượu bia với sức khoẻ sinh sản nam giới.
Rượu bia ảnh hưởng như thế nào đến khả năng sinh sản ở nam giới?
Khi rượu bia được tiêu thụ, ethanol (EtOH) được hấp thụ nhanh chóng qua dạ dày (20%) và tá tràng (80%), đi vào máu và nhanh chóng di chuyển tới gan, não, tim và thận trong vòng 10–15 phút. Trong gan, 90% ethanol được chuyển hóa thành acetaldehyde, một phân tử độc hại có khả năng phản ứng mạnh, gây tổn thương tế bào, bao gồm cả tế bào sinh dục.
Ảnh hưởng đến hormone sinh sản
Tuyến yên trước đóng vai trò quan trọng trong việc điều hoà chức năng sinh sản thông qua việc sản sinh hai hormone quan trọng: hormone tạo hoàng thể (LH) và hormone kích thích nang trứng (FSH). Đối với nam giới, LH thúc đẩy tinh hoàn sản xuất testosterone, một hormone quan trọng cho việc duy trì các đặc tính sinh lý nam. Trong khi đó, FSH lại có ảnh hưởng lớn đến quá trình trưởng thành và phát triển của tinh trùng.
Việc tiêu thụ rượu bia, đặc biệt là ở mức độ nặng, có tác động trực tiếp đến sự điều hòa hormone sinh sản ở nam giới. Các nghiên cứu trên động vật đã chỉ ra rằng lượng nồng độ hormone LH, FSH, testosterone giảm đáng kể sau khi tiêu thụ ethanol, làm suy yếu chức năng của các tế bào Leydig trong tinh hoàn.
Ảnh hưởng đến tinh trùng
Chức năng tinh hoàn của nam giới cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi việc tiêu thụ rượu bia. Từ đó làm giảm chất lượng tinh dịch dẫn đến giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, giảm khả năng di động và làm tăng số lượng tinh trùng bất thường.
Một phân tích tổng hợp năm 2017, dựa trên 17 nghiên cứu với 16.395 nam giới chỉ ra rằng việc uống rượu thường xuyên hàng ngày làm giảm chất lượng tinh dịch, đặc biệt là về thể tích và hình thái tinh trùng. Hơn nữa, việc tiêu thụ rượu còn làm tăng tình trạng phân mảnh DNA tinh trùng và gây ra các khiếm khuyết trong quá trình ngưng tụ chromatin, từ đó giảm khả năng thụ tinh và làm tăng tỷ lệ vô sinh.
Chất lượng và số lượng tinh trùng giảm khi tiêu thụ rượu bia thường xuyên, ảnh hưởng đến khả năng thụ tinh.
Ảnh hưởng đến quá trình phiên mã gen, điều hòa di truyền
Việc tiêu thụ rượu mãn tính có thể dẫn đến vô sinh ở nam giới thông qua những thay đổi trong biểu hiện gen và chuyển hóa protein liên quan đến quá trình trưởng thành của tinh trùng.
Bên cạnh đó, việc methyl hóa gen bất thường trong DNA tinh trùng, đặc biệt là ở các vùng gen H19 và IG-DMR, có liên quan đến vô sinh nam. Các thay đổi trong methyl hóa này có thể làm giảm hoạt động của DNA methyltransferase và gia tăng nguy cơ truyền các gen bị lỗi cho thế hệ sau.
Ảnh hưởng đến thế hệ con cái
Khi người cha tiếp xúc với rượu nhiều, những hậu quả có thể không chỉ dừng lại ở chính bản thân mình ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của con cái. Những đứa trẻ này có nguy cơ cao mắc các rối loạn tâm thần, dị tật tim bẩm sinh, ung thư, và thậm chí là sự phát triển sinh sản bị thay đổi so với các đứa trẻ khác.
Nên làm gì để cải thiện sức khỏe sinh sản?
Thứ nhất - Hạn chế rượu bia và xây dựng một chế độ dinh dưỡng lành mạnh, giàu trái cây tươi, rau củ, các loại hạt và thực phẩm giàu chất chống oxy hóa. Ngoài ra, bạn cũng nên bổ sung các vitamin và khoáng chất thiết yếu như vitamin C giúp giảm stress oxy hóa hay kẽm để tăng nồng độ testosterone và thúc đẩy quá trình sản xuất tinh trùng.
Thứ hai - Tập thể dục với cường độ hợp lý. Các bài tập như nâng tạ và chạy bộ rất tốt để cải thiện lưu thông máu và kích thích sản xuất tinh trùng. Tuy nhiên, bạn cần hạn chế đạp xe quá nhiều, vì việc ngồi lâu trên yên xe có thể làm tăng nhiệt độ vùng bìu, gây tổn thương cho tinh trùng.
Hoạt động thể chất và cải thiện tinh thần giúp tăng cường sức khoẻ sinh sản ở nam giới sử dụng bia rượu nhiều.
Thứ ba - Giảm căng thẳng và duy trì tâm lý tích cực. Căng thẳng kéo dài có thể làm tăng mức độ cortisol, một hormone gây stress, điều này không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà còn cản trở quá trình sản xuất testosterone. Nên ngồi thiền, yoga hoặc đơn giản là dành thời gian cho các hoạt động khiến bạn cảm thấy thư thái.
Cuối cùng - Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Việc này rất quan trọng để phát hiện và điều trị sớm các bệnh lây truyền qua đường tình dục gây ảnh hưởng tiêu cực như sùi mào gà, giang mai, HIV, hay bệnh lậu.
Rượu bia có thể mang lại niềm vui tạm thời, nhưng cái giá phải trả cho sức khỏe cá nhân, khả năng sinh sản và thậm chí là thế hệ sau là vô cùng lớn. Vì vậy, hãy sử dụng rượu một cách có chừng mực, biết kiểm soát và hạn chế, để không chỉ bảo vệ bản thân mà còn là tương lai của những người thân yêu xung quanh.
Nguyễn Thư