Trên đường làng, sân kho, sân đình... hay bất kỳ khoảng đất trống của làng Đồng Ngư, xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh đều được người dân tận dụng phơi nilông phế thải, giẻ rách, rác thải các loại... để phục vụ cho “nghề làm bóng”. Cũng nhờ nghề này mà cuộc sống người dân Đồng Ngư khá lên trông thấy, nhưng nó cũng mang nhiều ẩn họa đối với sức khỏe và môi trường.
Rác tràn lan
Được biết, từ năm 2004, Đồng Ngư lại được mọi người biết đến với nghề thu mua giẻ rách, nilông phế thải hay như người làng thường gọi là “nghề làm bóng”. Người Đồng Ngư đi khắp các tỉnh từ Lào Cai, Hà Giang đến Thanh Hoá, Nghệ An... đặt hàng, thu mua giẻ rách, quần áo bỏ đi, nilông phế liệu... về chủ yếu bán cho những xưởng tái chế của làng Khoai thuộc thị trấn Như Quỳnh, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. Nhờ có nghề này mà cuộc sống của nhiều người dân Đồng Ngư khấm khá lên trông thấy, giải quyết được công ăn việc làm cho nhiều thanh niên trong làng. Tuy nhiên, cùng với lợi nhuận, môi trường sống của người dân nơi đây đã bị ô nhiễm trầm trọng, bệnh tật luôn rình rập mỗi người dân trong làng...
 Chỗ nào cũng thấy rác. |
Các con đường dẫn về làng Đồng Ngư, ngày nào cũng tấp nập xe đạp, xe cải tiến, ôtô chuyên chở rác từ khắp nơi thu gom mang về để giặt, chất đống dọc bờ ao, ngõ xóm, đình, chùa làng… Dọc bờ ao, kênh mương, đường làng và ngõ ngách nào cũng có rác thải ô nhiễm. Bao nhiêu ẩn hoạ cứ trút xuống làm dòng nước ngày càng bẩn đục, váng đen, tôm cá chết nổi trắng. Qua quan sát, chúng tôi thấy phần lớn những người tiếp xúc với rác đều không chú ý đến việc bảo hộ, bảo đảm an toàn cho bản thân. Họ trực tiếp dùng tay, chân để làm việc, trong khi đó các loại rác phế thải luôn ẩn chứa nhiều độc hại, vi khuẩn nhiễm bệnh. Ngay dọc lối dẫn vào làng cũng thành bãi rác, đủ các loại rác thải mặc sức rơi vãi, bốc mùi hôi thối hút từng đàn ruồi đông đặc bu kín. Nhìn thấy bằng mắt thường lượng rác thải trong bãi cao hơn tường bao nhiều lần. Thậm chí nhiều đoạn tường bao đã đổ sập từ bao giờ khiến rác thải mặc sức đổ tràn xuống cánh đồng bên cạnh. Cả một cánh đồng rộng lớn bị bãi rác “bức tử” khiến nguồn nước gần như đen đặc. Những bong bóng khí nhỏ li ti nổi dày cánh đồng, bốc mùi nồng nặc khiến bèo tây cũng phải chết ủng từng mảng. Những loại thủy sinh trên cánh đồng cũng chịu cảnh chết dần chết mòn. Nước thải trong các gia đình đổ ra cống, rãnh, ao làng, tích tụ lâu ngày, bốc mùi hôi thối...
Cần có biện pháp
Theo thống kê, thôn Đồng Ngư có 450 hộ, 1.860 nhân khẩu thì hơn 60% lao động địa phương làm nghề sơ chế các loại rác thải như nilông, vải vụn. Đây được coi là thế mạnh và trở thành nguồn thu nhập chính của người dân. Song nghề này đã gây ô nhiễm hủy hoại môi trường ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống người dân. Ông Nguyễn Đình Quang, Trưởng thôn Đồng Ngư cho biết: “Quá trình sơ chế sản phẩm này diễn ra ngay trong khu dân, họ xây dựng các bể rồi bơm nước giếng khoan ngâm, giặt rửa… và không lường hết được dịch bệnh có thể bùng phát bất kỳ lúc nào”.
Việc phát triển nghề sơ chế rác thải ở Đồng Ngư mang tính tự phát, chứa nhiều chất độc hại ảnh hưởng không nhỏ tới sức khoẻ cộng đồng. Sau một thời gian tập kết rác thải, do việc thẩm thấu đã gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới việc sản xuất và sinh hoạt của người dân tại các khu vực xung quanh. Nhưng nếu không có biện pháp bảo vệ sức khoẻ, môi trường thì với tình trạng hiện nay Đồng Ngư liệu có là một ổ dịch bệnh tiềm ẩn? Mong rằng người dân nơi đây cần có ý thức bảo vệ môi trường, đồng thời chính quyền địa phương sớm có phương hướng, biện pháp giải quyết tốt những vấn đề nêu trên.
Bài và ảnh:Tú Văn