Hiện tại, không có một con số thống kê chính xác tuyệt đối về tỷ lệ phần trăm người bị run tay khi đói trên phạm vi toàn thế giới hay riêng tại Việt Nam. Lý do là vì run tay khi đói (chủ yếu do hạ đường huyết sinh lý hoặc bệnh lý) được coi là một triệu chứng lâm sàng, không phải là một mã bệnh độc lập để tiến hành điều tra dịch tễ diện rộng.
1. Nguyên nhân run tay khi đói
Trong bài viết này xin được đề cập nguyên nhân run tay khi đói không do bệnh lý tức là do nguyên nhân sinh lý. Nguyên nhân run tay khi đói do sinh lý sẽ không nguy hiểm và thường tự hết.
Có một số người khi đói hay bị run tay do bị hạ đường huyết, lúc này nồng độ đường (glucôza) trong máu giảm mạnh cho nên cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tiết ra hormone adrenaline để giải phóng đường (glucôza) dự trữ trong cơ thể. Do Adrenaline có tác dụng phụ là làm tăng nhịp tim, gây hồi hộp và làm các cơ bắp bị run.
Về vấn đề này rất nhiều người đói nhưng không bị run tay do người đó có cơ chế bù trừ tốt tức là gan và cơ địa của họ chuyển hóa đường dự trữ (glycogen = glucooza) rất hiệu quả bên cạnh đó có một số người do thích nghi với nhịn ăn như những người quen ăn kiêng hoặc nhịn ăn gián đoạn có cơ thể thích nghi tốt hơn với mức đường huyết thấp nên không bị run tay khi đói hoặc ở những người đó do ngưỡng nhạy cảm cao nên hệ thần kinh của họ không phản ứng quá mức với sự sụt giảm năng lượng ngắn hạn. Lúc đó não bộ và các cơ bắp của họ không được cung cấp đủ năng lượng, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tiết hormone (adrenaline) để kích thích gan giải phóng đường dự trữ, gây ra tình trạng bủn rủn, run rẩy và tim đập nhanh.
2. Run tay khi đói có đáng lo ngại không?
Có, lý do là khi lượng đường trong máu quá thấp, để bảo vệ chức năng của các cơ quan quan trọng, cơ thể sẽ huy động toàn bộ hormone tăng đường huyết để chống lại insulin, tránh tình trạng đường huyết liên tục tụt giảm. Tuy nhiên, trong khi hormone đường huyết làm tăng lượng đường trong máu, nó cũng có thể khiến huyết áp tăng lên và mạch máu co lại, từ đó dễ dẫn đến tình trạng thiếu oxy ở tim và não, đồng thời gây ra các triệu chứng đánh trống ngực và run tay.
Khi bị run tay khi đói cần phải theo dõi xem chỉ số đường huyết có cao không.
Vì vậy, khi bị hạ đường huyết nhẹ thường có các triệu chứng như đánh trống ngực, run tay, sắc mặt tái nhợt, vã mồ hôi lạnh và khi hạ đường huyết nặng sẽ xuất hiện các triệu chứng như lú lẫn, hôn mê, tiểu không tự chủ.
Do đó, nếu để tình trạng hạ đường huyết kéo dài quá lâu và nghiêm trọng có thể khiến lượng đường trong máu dao động lớn, gây nhồi máu cơ tim, đột quỵ, phù não…, gây tổn thương hệ thần kinh trung ương không hồi phục, thậm chí có thể dẫn đến tử vong.
Vì vậy, sau khi xảy ra hạ đường huyết, nên bổ sung kịp thời carbohydrate như đường trắng, đường viên và mật ong,… Sau khi bổ sung, lượng đường trong máu sẽ sớm trở lại bình thường. Nếu các triệu chứng vẫn không thể biến mất sau khi thêm đường, hãy đi khám bệnh để được điều trị kịp thời.
3. Lời khuyên bác sĩ
Để phòng ngừa hạ đường huyết trong cuộc sống hàng ngày, nên ăn uống đúng giờ, không uống quá nhiều, không làm việc nặng nhọc quá sức, khi ra khỏi nhà nên mang theo một số bánh kẹo, đồ ngọt để dự phòng.
Nếu đã biết bản thân mình hay người thân có đặc điểm run tay khi đói cần lưu ý các dấu hiệu đi kèm nếu có như chóng mặt, vã mồ hôi lạnh hoặc tim đập nhanh dữ dội hoặc ngất xỉu hoặc nhìn mờ dù chỉ mới đói một thời gian ngắn cần được kiểm tra sức khỏe (khám bệnh) để biết người đó có tiền sử bệnh lý gì không (như tiểu đường hay bệnh tuyến giáp) để có hướng giải quyết tốt, kịp thời, đặc biệt khi hiện tượng này xảy ra liên tục và ngày càng nặng hơn. Đồng thời không để xảy ra tình trạng đói dù ở trong hoàn cảnh nào (ở nhà, đi du lịch, đi làm…).
