Ruta Block 1 là loại vũ khí tấn công tầm xa do công ty Destinus (Hà Lan) phát triển và cung cấp cho Ukraine. Nếu được xác nhận, đây sẽ là bằng chứng công khai đầu tiên cho thấy Kiev đã đưa dòng tên lửa này vào chiến đấu, bổ sung thêm một phương tiện tấn công mới có khả năng vươn tới các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Nga.
Phần đuôi của mảnh vỡ tên lửa hành trình Ruta Block 1. (Ảnh: X)
Các bức ảnh ghi lại nhiều mảnh vỡ gồm phần thân, các linh kiện bên trong và một phần cụm đuôi tên lửa. Những chi tiết này có nhiều đặc điểm trùng khớp với thiết kế đã được công bố của Ruta Block 1. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có cơ quan độc lập xác nhận nguồn gốc chính xác của các mảnh vỡ. Cũng không thể loại trừ khả năng đây là một mẫu tên lửa hành trình mới do Ukraine tự phát triển nhưng có thiết kế tương tự.
Các blogger quân sự Nga cho rằng, tên lửa đã bị hệ thống phòng không đánh chặn trước khi tới mục tiêu.
Ruta Block 1 do công ty Destinus sản xuất tại Hà Lan và chuyển giao cho Ukraine từ ít nhất năm 2024. Tháng 6/2026, khi còn giữ cương vị Bộ trưởng Chuyển đổi số kiêm phụ trách quốc phòng, ông Mykhailo Fedorov cho biết Hà Lan đã tài trợ khoảng 700 tên lửa hành trình cho Ukraine trong gói viện trợ quân sự trị giá hơn 500 triệu USD. Dù không nêu rõ chủng loại, nhiều nhà quan sát cho rằng số vũ khí này chính là Ruta Block 1.
Theo thông số do nhà sản xuất công bố, Ruta Block 1 có tầm bắn hơn 300 km, mang đầu đạn nặng khoảng 150 kg. Tên lửa được phóng từ bệ mặt đất bằng tên lửa đẩy, sau đó chuyển sang bay ở độ cao thấp bằng động cơ phản lực để tiếp cận mục tiêu.
Hệ thống dẫn đường kết hợp giữa quán tính, định vị vệ tinh và dẫn đường bằng hình ảnh giúp tên lửa vẫn hoạt động hiệu quả ngay cả khi tín hiệu GPS bị gây nhiễu. Ruta Block 1 được thiết kế chủ yếu để tấn công các mục tiêu cố định có giá trị cao như sở chỉ huy, kho hậu cần, căn cứ quân sự hoặc cơ sở hạ tầng trọng yếu.
Khác với các tên lửa hành trình cỡ lớn có chi phí rất cao, Ruta được phát triển theo hướng giá thành thấp và có thể sản xuất với số lượng lớn. Mục tiêu là giúp Ukraine duy trì các đợt tấn công tầm xa liên tục mà không phụ thuộc hoàn toàn vào những loại tên lửa phương Tây đắt đỏ và khan hiếm.
Mô hình tên lửa Ruta Block 1 được trưng bày tại Phòng trưng bày và Hội nghị Quốc gia châu Âu Brussels (Bỉ). (Ảnh: Getty Images)
Một ưu điểm khác của Ruta Block 1 là động cơ phản lực cũng do Destinus tự phát triển, giúp chương trình không phụ thuộc vào nguồn cung từ Mỹ, qua đó giảm nguy cơ gián đoạn sản xuất.
Ruta Block 1 được xem là một mắt xích trong chiến lược mở rộng năng lực tấn công tầm xa của Ukraine. Hiện nước này đang kết hợp nhiều loại vũ khí khác nhau, từ máy bay không người lái tầm xa, tên lửa hành trình nội địa đến các hệ thống lai giữa UAV và tên lửa, nhằm duy trì sức ép liên tục lên các mục tiêu quân sự của Nga.
Các cuộc tập kích này chủ yếu nhắm vào kho đạn, trung tâm hậu cần, sở chỉ huy, căn cứ không quân, cơ sở công nghiệp quốc phòng và hạ tầng năng lượng nằm sâu phía sau tiền tuyến.
Destinus cũng đang phát triển các phiên bản mạnh hơn của dòng Ruta. Ruta Block 2 được giới thiệu đầu năm nay với tầm bắn vượt 800 km và khả năng mang đầu đạn 250 kg.
Xa hơn nữa là Ruta Block 3, phiên bản dự kiến đạt tầm bắn khoảng 2.000 km cùng đầu đạn nặng 550 kg. Theo kế hoạch, mẫu tên lửa này sẽ bắt đầu bay thử vào năm 2027 và có thể được phóng từ cả mặt đất lẫn trên không.
