Rau tiền đạo cài răng lược, lựa chọn đúng cách xử trí giúp giảm nguy cơ cho mẹ

Chị Nguyễn Thị Dung đã hai lần sinh thường. Lần mang thai thứ ba này được 38 tuần 6 ngày có dấu hiệu đau bụng nên đến Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1 theo dõi thai. 

Qua siêu âm, các bác sĩ phát hiện chị Dung bị rau tiền đạo trung tâm. Nhận định đây là trường hợp nguy cơ cao, TTƯT.BSCKII Lê Công Tước, nguyên Giám đốc, hiện là chuyên gia Sản - Phụ khoa tại BV đã trực tiếp siêu âm màu Doppler để xác định chính xác vị trí rau bám, mức độ cài răng lược và tính chất phức tạp trước khi phẫu thuật lấy thai. 

Kết quả nhận thấy toàn bộ bánh rau bám ở cả mặt trước và mặt sau đoạn dưới, các gai rau ăn sâu vào lớp cơ tử cung ở đoạn dưới và sát lỗ trong cổ tử cung. Đây là vị trí đặc biệt khó xử trí, tiềm ẩn nguy cơ chảy máu ồ ạt, rối loạn đông máu, tổn thương bàng quang, niệu quản, thậm chí đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.

Do đã có dấu hiệu chuyển dạ nên sau khi làm các xét nghiệm cần thiết, sản phụ Dung được chỉ định mổ cấp cứu để tránh băng huyết do chuyển dạ tiến triển.

"Chiến lược" cầm máu giúp bảo tồn tử cung

Sau khi mở thành bụng, phát hiện đoạn dưới tử cung có rất nhiều mạch máu tăng sinh, kíp mổ gồm TTƯT.BSCKII Lê Công Tước phẫu thuật viên chính; BSCKI Thân Ngọc Tuấn - Khoa Hỗ trợ sinh sản và BSCKI Phạm Văn Khôi phụ trách gây mê đã thận trọng bóc tách phúc mạc đoạn dưới đẩy bàng quang xuống thấp, rạch ngang ranh giới của đoạn dưới và thân tử cung rồi lách tay lên phía thân tử cung nơi không có rau bám để tránh làm rách bánh rau và đón bé trai nặng 3.200 gram chào đời an toàn, bé khóc tốt.

Vì tiên lượng mức độ nguy hiểm từ lúc siêu âm nên  BSCKII Lê Công Tước quyết định thắt 2 động mạch tử cung (để tránh chảy máu ồ ạt khi bóc rau) rồi tiến hành bóc rau. 

Tuy nhiên, do bánh rau bám diện rộng ở cả mặt trước và mặt sau đoạn dưới ăn sâu vào lớp cơ, quá trình bóc rau cũng rất phức tạp. Máu từ diện rau cài răng lược chảy nhiều, ngập phẫu trường không thể hút, thấm kịp, gây khó khăn cho việc xác định các điểm chảy máu. 

Trước tình huống nguy cấp, BSCKII Lê Công Tước lựa chọn giải pháp thắt thêm các nhánh động mạch cổ tử cung âm đạo 2 bên. Sau khi thắt máu không còn chảy ồ ạt nữa, đảm bảo an toàn để thấm máu tìm khâu phục hồi lớp cơ tử cung bị rách do rau cài răng lược và tìm khâu cầm máu các điểm chảy máu. 

Ngoài 4 mũi khâu thắt động mạch, ê kíp phải thực hiện thêm 12 mũi khâu để kiểm soát các điểm chảy máu ở đoạn dưới tử cung, sát cổ tử cung.

Trong suốt cuộc mổ, huyết áp và mạch của sản phụ được duy trì ổn định. Tổng lượng máu truyền trong phẫu thuật và thời gian hậu phẫu là 3 đơn vị. Bàng quang và niệu quản không bị tổn thương. Sản phụ sau đó được tiếp tục theo dõi, chăm sóc cùng con và xuất viện khi sức khỏe ổn định.

Theo BSCKII Lê Công Tước, rau tiền đạo cài răng lược, đặc biệt khi bánh rau bám rộng, ăn sâu vào cơ tử cung và nằm sát cổ tử cung, là tình trạng có nguy cơ mất máu cấp tính rất cao. Nếu không kiểm soát được nguồn chảy máu, người bệnh có thể nhanh chóng rơi vào tình trạng trụy tuần hoàn, đe dọa tính mạng.

Tuy nhiên, không phải trường hợp rau cài răng lược nào cũng có thể bảo tồn tử cung. Quyết định bảo tồn hay cắt tử cung phụ thuộc vào vị trí bánh rau, mức độ xâm lấn, tình trạng tổn thương các cơ quan lân cận và khả năng kiểm soát chảy máu trong phẫu thuật.

Có trường hợp phải cắt tử cung để bảo đảm an toàn

Tại Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1, sản phụ Hà Thị Thu Trang, 33 tuổi, cũng từng được phẫu thuật vì rau tiền đạo trung tâm hoàn toàn kèm rau cài răng lược trên vết mổ lấy thai cũ.

Trong trường hợp này, khi mở ổ bụng, các bác sĩ nhận thấy vùng mặt trước đoạn dưới tử cung có nhiều mạch máu tăng sinh và bánh rau nằm ngay dưới lớp thanh mạc. Qua đánh giá trong phẫu thuật, rau cài răng lược đã lan sâu đến lớp thanh mạc và sát cổ tử cung, không còn điều kiện thuận lợi để bảo tồn tử cung.

Ê kíp quyết định rạch thân tử cung lấy thai, đón một bé gái an toàn, sau đó cắt tử cung bán phần thấp để kiểm soát chảy máu. Nhờ phẫu tích và gỡ dính cẩn thận, cuộc mổ diễn ra thuận lợi, tổng lượng máu truyền trong và sau phẫu thuật là 2 đơn vị.

Hai trường hợp cho thấy cùng là rau tiền đạo cài răng lược nhưng mức độ tổn thương và phương án phẫu thuật có thể hoàn toàn khác nhau. Bảo tồn tử cung không phải mục tiêu bằng mọi giá; ưu tiên hàng đầu vẫn là kiểm soát chảy máu và bảo đảm an toàn tính mạng cho người mẹ.

Phát hiện sớm giúp chủ động kế hoạch sinh

Rau tiền đạo cài răng lược thường liên quan đến tình trạng bánh rau bám bất thường, trong đó nguy cơ đáng lưu ý là rau bám trên vùng sẹo tử cung sau những lần mổ lấy thai trước.

Khi nghi ngờ rau tiền đạo hoặc rau cài răng lược, thai phụ cần được theo dõi tại cơ sở sản khoa có khả năng chẩn đoán hình ảnh, phẫu thuật, gây mê hồi sức và truyền máu phù hợp.

Theo các bác sĩ, việc phát hiện trước sinh có ý nghĩa quan trọng vì giúp ê-kíp đánh giá vị trí bánh rau, mức độ xâm lấn, chuẩn bị máu và các phương án xử trí trước khi cuộc sinh diễn ra. Với những trường hợp nguy cơ cao, kế hoạch phẫu thuật cần được xây dựng dựa trên tình trạng cụ thể của từng sản phụ.

Từ ca bệnh trên, các bác sĩ khuyến cáo thai phụ, đặc biệt người từng sinh mổ, cần khám thai đầy đủ và siêu âm theo lịch. Khi được phát hiện rau tiền đạo hoặc nghi ngờ rau cài răng lược, thai phụ không nên chủ quan mà cần được bác sĩ sản khoa theo dõi, đánh giá nguy cơ và lựa chọn cơ sở sinh phù hợp.

Việc chuẩn bị trước sinh càng kỹ, ê kíp càng có điều kiện chủ động kiểm soát nguy cơ chảy máu, hạn chế biến chứng và lựa chọn phương án điều trị phù hợp nhất cho cả mẹ và con.

Đang dùng thuốc chống đông, sản phụ bất ngờ vỡ ối ở tuần 39

SKĐS - Sản phụ 35 tuổi mắc huyết khối tĩnh mạch sâu bất ngờ vỡ ối khi thai được 39 tuần. Các bác sĩ đã phẫu thuật cấp cứu, kiểm soát nguy cơ băng huyết và thuyên tắc mạch.