Tỉnh Kon Tum hiện có 245 bác sĩ, trong đó có trên 60 bác sĩ chuyên khoa I, II và thạc sĩ. Từ nay đến năm 2010, nếu tính theo chiến lược phát triển của Bộ Y tế, toàn tỉnh còn thiếu khoảng 200 bác sĩ và đến năm 2015, con số này sẽ tăng gấp đôi.
Từ nay đến năm 2010, Kon Tum cần 200 bác sĩ. Con số này đến năm 2015 sẽ là 400 bác sĩ. Trong khi đó, không ít bác sĩ đã có thâm niên công tác lại... dứt áo ra đi, sau khi được đào tạo chuyên khoa sâu khiến cho "lỗ hổng" về nhân lực càng khó "lấp đầy".
 Thăm khám cho bệnh nhân tại trạm y tế xã. |
“Chảy máu chất xám” có đáng lo ngại?
Theo thống kê của ngành y tế, từ năm 2004 đến nay, ngành y tế Kon Tum đã "mất" hơn 13 bác sĩ. Con số này không phải là nhiều so với nguồn lực mà ngành y tế thu hút được từ các địa phương khác đến. Tuy nhiên, hầu hết 13 bác sĩ kể trên lại "dứt áo" sau khi đã được ngành y tế tỉnh đào tạo chuyên khoa sâu. Nhiều ý kiến cho rằng, lý do khiến đội ngũ bác sĩ có tay nghề sau khi được đào tạo lại "đành lòng" ra đi chỉ vì môi trường làm việc trên địa bàn tỉnh không còn phù hợp với năng lực chuyên môn. Một số khác bị lực hút từ nguồn thu nhập hấp dẫn của các bệnh viện tư tại các thành phố lớn và các địa phương lân cận.
Bác sĩ Võ Thành Đông, Giám đốc Sở Y tế Kon Tum cho biết, có nhiều lý do khiến bác sĩ xin chuyển công tác hoặc nghỉ việc, nhưng chủ yếu vẫn là vì chế độ đãi ngộ tại địa phương chưa mấy hấp dẫn. Lương của bác sĩ có thâm niên tại Kon Tum, thậm chí là trưởng khoa, phòng cũng chỉ 3 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, tại TP. Hồ Chí Minh, với trình độ chuyên khoa họ có thể có được mức lương từ 15 đến 20 triệu đồng/tháng. Bởi vậy, ngành y tế khó lòng "giữ chân" bác sĩ sau khi đào tạo nếu bản thân họ không muốn cống hiến cho địa phương. "Trong số 13 người nghỉ việc hoặc xin chuyển công tác đến nơi khác từ năm 2004 đến nay đa phần là bác sĩ chuyên khoa I trở lên và thường là sau khi đào tạo xong, họ không quay trở về làm việc cho địa phương" hoặc khi đã về địa phương nhưng không có chế độ đãi ngộ...
Trước đó, trao đổi với chúng tôi, bác sĩ Dương Văn Trung, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Đăk Hà cho rằng, xu hướng lựa chọn nơi công tác phù hợp là tất yếu trong điều kiện hiện nay. Bác sĩ hay bất cứ nhân viên y tế nào cũng đều có quyền lựa chọn môi trường công tác tốt cho mình. Chính vì vậy, trong thời gian qua, tại Trung tâm Y tế huyện Đăk Hà, bên cạnh một số bác sĩ xin nghỉ hoặc chuyển công tác cũng lại có không ít bác sĩ "đầu quân" về.
Môi trường làm việc và chế độ đãi ngộ là yếu tố quyết định
Bác sĩ Võ Thành Đông cho rằng, làm việc tại các bệnh viện hoặc trung tâm y tế ở các tỉnh miền núi nói chung, Kon Tum nói riêng không quan trọng mà quan trọng là bác sĩ đó đóng góp cho công tác chăm sóc sức khỏe của nhân dân và làm tốt nhiệm vụ của mình. Nếu các cơ sở y tế ở miền núi được đầu tư tốt về trang thiết bị, môi trường làm việc và chế độ đãi ngộ thì chắc chắn không những giữ được người mà còn thu hút được nhân tài. Bằng chứng là không ít bác sĩ giỏi vẫn trụ lại bệnh viện tỉnh và có thu nhập ổn định từ nghề nghiệp của mình.
Từ nhiều năm nay, để thu hút nhân lực, tỉnh đã có khá nhiều chính sách ưu đãi như hỗ trợ thêm cho bác sĩ về công tác tại vùng sâu, vùng xa như hỗ trợ 3 triệu đồng đối với bác sĩ về công tác vùng sâu 2 năm và 1,5 triệu đồng đối với bác sĩ về công tác 1 năm. Thế nhưng, chính sách này chỉ tồn tại được 1 năm, đó là năm 2006. Bên cạnh đó, điều kiện làm việc tại các bệnh viện tỉnh cũng chưa tương xứng với chuyên môn cao, nên sau khi được đào tạo, không ít bác sĩ cảm thấy mình bị... lãng phí do “thiếu đất dụng võ”.
Theo bác sĩ Võ Thành Đông, bên cạnh môi trường làm việc tốt, để bác sĩ gắn bó lâu dài với địa phương, rất cần có chính sách phù hợp từ vĩ mô. Đây là việc đang nằm ngoài "tầm với" của địa phương nên cách tốt nhất vẫn lại là đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ. Có nghĩa là lấy nguồn lực của địa phương để đào tạo bằng hình thức cử cán bộ đi học nâng cao hoặc đào tạo có địa chỉ. Hiện nay, ngành y tế đã xây dựng kế hoạch đào tạo nhân lực y tế theo chế độ cử tuyển giai đoạn 2008 - 2018. Dự kiến đến năm 2018, tỉnh Kon Tum sẽ đào tạo theo chế độ cử tuyển khoảng 1.471 cán bộ y tế tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp y, dược và kỹ thuật y tế công lập. Hàng năm, tỉnh phối hợp với các trường đại học y trong nước mở 06 khóa đào tạo bác sĩ đa khoa hệ tập trung 6 năm cho khoảng 153 bác sĩ; 6 khóa đào tạo dược sĩ đại học tập trung với khoảng 60 dược sĩ... Phương thức này hiện đang được Sở Y tế triển khai thực hiện và nếu duy trì tốt, có thể chỉ đến năm 2015, khoảng trống nhân lực có trình độ bác sĩ sẽ được "lấp đầy".
Đan Tâm - Thu Hằng