Sau 6 tuần làm việc khẩn trương, dân chủ, thẳng thắn, cởi mở, với tần suất ngày làm việc cao, kể cả các ngày thứ bảy, Quốc hội vẫn tề tựu đông đủ ở nghị trường để bàn thảo quốc sự, quốc kế dân sinh. Về chức năng lập pháp, Quốc hội đã thông qua 7 luật, trong đó có Luật Khám chữa bệnh với trên 89% đại biểu đồng thuận, là một trong những luật được cử tri rất trông đợi, vì nó liên quan trực tiếp đến cái vốn quý nhất của con người là sức khỏe một thành tố hợp thành chất lượng nguồn nhân lực của đất nước. Đồng thời cũng tại kỳ họp này, Quốc hội đã cho ý kiến 11 dự án luật khác để chuẩn bị cho kỳ họp sau, trong đó có Dự án Luật an toàn thực phẩm. Quốc hội cũng thông qua 7 nghị quyết.
Về mặt thực hiện quyền năng giám sát tối cao của Quốc hội - một nội dung quan trọng hoạt động tại nghị trường thu hút nhiều sự quan tâm của cử tri cả nước là Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã báo cáo kết quả giám sát chuyên đề việc thực hiện pháp luật, chính sách trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản Nhà nước tại 90 tập đoàn, tổng công ty - là công cụ chủ yếu của nền kinh tế đang quản lý sử dụng hơn 1 triệu 240.000 tỷ đồng vốn của Nhà nước và trên 365.818ha công thổ quốc gia. Qua giám sát chuyên đề này, Quốc hội đã ghi nhận những thành tựu mà doanh nghiệp Nhà nước đã đạt được, đồng thời cũng nêu rõ những hạn chế, tồn tại, yếu kém cần khắc phục. Các vị lãnh đạo bộ chủ quản của các tập đoàn, tổng công ty đều nhận và hứa sẽ tạo chuyển biến tốt hơn, làm ăn có hiệu quả hơn, thất thoát, lãng phí, tiêu cực của doanh nghiệp sẽ giảm đi.
Ngoài chuyên đề này, một hình thức giám sát trực tiếp, trực diện, trực quan là Quốc hội chất vấn, các thành viên Chính phủ trả lời chất vấn và đối thoại ngay tại nghị trường được cử tri và nhân dân mọi miền đất nước rất quan tâm và kênh truyền thanh truyền hình trực tiếp trong gần 3 ngày liền.Đã có 240 câu hỏi của 115 đại biểu trong 42 đoàn chuyển gửi trước cho các cơ quan hành pháp và tư pháp, trong đó có 40 câu dành cho Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ. Nội hàm chất vấn là những vấn đề quốc kế dân sinh, xã hội bức xúc, cử tri quan tâm về kích cầu kinh tế, hỗ trợ lãi suất, về chính sách an sinh xã hội, giáo dục đào tạo, sử dụng internet, "xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới" về lạm phát mở trường đại học, xây dựng thủy điện, xả lũ gây úng ngập... Đặc biệt, lần chất vấn này nổi cộm lên là vấn nạn chạy chức, chạy quyền, chạy tiền, chạy chỗ, chạy bằng cấp, chạy danh hiệu... trong công tác cán bộ - được nhiều đại biểu thẳng thắn nêu ra với nhiều trăn trở, bức xúc - có hay không, trách nhiệm và giải pháp...? Căn cứ lĩnh vực quản lý, Thủ tướng đã phân công 4 bộ trưởng lần lượt trả lời đại biểu Quốc hội theo từng nhóm vấn đề thuộc Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công thương, Bộ Thông tin - Truyền thông và Bộ Nội vụ. Sau đó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đăng đàn trả lời và đối thoại tiếp với 11 đại biểu hỏi thêm tại chỗ trong sáng 19/11, hết sức thẳng thắn, chân tình, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành pháp Nhà nước.
Qua trả lời chất vấn của các bộ trưởng, hầu hết đều tiếp nhận những ý kiến xây dựng, tâm huyết của đại biểu đặt ra và hứa hẹn xin nghiêm túc nghiên cứu khắc phục những tồn tại hạn chế và sẽ hồi âm với Quốc hội và cử tri trong kỳ họp tới.
Kết luận 5 phiên họp chất vấn, trả lời chất vấn tại nghị trường, Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng đã đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự cầu thị, thái độ nghiêm túc của các thành viên Chính phủ, đồng thời Chủ tịch cũng gợi mở ra cụm từ "hậu chất vấn" - nghĩa là sau đó kết quả giải quyết những lời hứa hẹn kia ra sao, đó mới là giá trị thiết thực nhất sau kỳ họp.
Theo dõi kỳ họp, cử tri rất tâm đắc, đồng tình với người đứng đầu cơ quan lập pháp đặt ra và cho rằng: Đây là một hoạt động nghị trường theo luật định - công khai, cởi mở, sôi động, thu hút sự quan tâm của nhân dân cùng hướng về Quốc hội để nắm bắt xem Quốc hội và Chính phủ bàn thảo, giải quyết những kiến nghị của mình như thế nào? Có đúng, có trúng, có đắc nhân tâm không? Có sự ràng buộc trách nhiệm pháp lý hay không? Cử tri tin rằng sau những ngày chất vấn, trả lời chất vấn này, nói và làm sẽ song hành. Và niềm tin ấy hoàn toàn có cơ sở khi Quốc hội vừa ra Nghị quyết về vấn đề thực hiện lời hứa của thành viên Chính phủ sau trả lời chất vấn.
Bùi Đình Nguyên