Đúng 8 giờ tối ngày 21/10/2010, Lễ bế mạc và Trao giải Liên hoan phim Quốc tế đầu tiên tại Việt Nam (VNIFF) đã diễn ra tại Trung tâm hội nghị quốc gia (Hà Nội), khép lại chuỗi hoạt động điện ảnh sôi động trong 5 ngày vừa qua (từ 17 - 21/10/2010). Lần đầu tiên Việt Nam tổ chức một liên hoan phim phim tầm cỡ khu vực với sự tham gia của gần 70 bộ phim từ 23 quốc gia và vùng lãnh thổ được trình chiếu.
Tập bơi để ra biển lớn
Các giải thưởng tại LHP Quốc tế VN lần thứ I: - Phim truyện xuất sắc: Sand Castle (Singapore). - Đạo diễn xuất sắc: Boo Junfeng (phim Sand Castle). - Nam diễn viên xuất sắc: Ah Niu (phim Ice Kacang Puppy Love). - Nữ diễn viên xuất sắc: Tiết Khải Kỳ (phim Breakup Club) và Nhật Kim Anh (phim Long thành cầm giả ca). - Phim tài liệu xuất sắc: Luôn ở bên con (Việt Nam). - Giải NETPAC vì sự phát triển của điện ảnh châu Á: Sand Castle (Singapore). - Giải thưởng đặc biệt của hãng Technicolor (Thái Lan): Hot boy nổi loạn và câu chuyện về thằng cười, cô gái điếm và con vịt (Vũ Ngọc Đãng và Lương Mạnh Hải). - Bộ phim Pháp được khán giả yêu thích: Le Petit Nicolas. |
Đáng chú ý là liên hoan lần này có những nền điện ảnh nhất nhì châu lục như: Trung Quốc, Nhật Bản, Hồng Kông. Còn phim Việt, dù đã có thời gặt hái được những thành công trong các liên hoan phim quốc tế, những bộ phim về chiến tranh chống Mỹ. Tuy nhiên, dường như bây giờ điện ảnh nước ta lại đang bắt đầu "tập bơi" trong nền kinh tế thị trường, nơi mà ở đấy đòi hỏi tính chuyên nghiệp cũng như tính nghệ thuật rất cao. Bù lại sự hụt hơi về hai điều vừa nói trên, khâu diễn xuất của những gương mặt "ưa nhìn" của các cô gái chàng trai Việt, được coi "miếng võ" bí truyền mong có thể "đo ván" được các đối thủ nặng ký đến từ khắp châu lục.
Quách Ngọc Ngoan và Nhật Kim Anh là hai gương mặt mới của làng điện ảnh nước ta được kỳ vọng nhiều. Mặc dù đáp ứng được những yêu cầu ngoại hình khá khắt khe của đạo diễn Đào Bá Sơn từ gương mặt có góc cạnh đến dáng dấp nho nhã thư sinh từ bàn tay, bàn chân, bước đi, giọng nói... nhưng nam diễn viên Ngọc Ngoan lại có vẻ thiếu "nghề" hơn thể hiện ở sự tinh tế, linh hoạt và vẻ thần thái cốt cách toát ra từ đôi mắt thi nhân, diễn xuất của anh bị xem là hơi "bó". Trong khi nữ ca sĩ Nhật Kim Anh dù đảm vai khá tròn trịa, song vì mới bước lên màn ảnh nên cô đã "diễn" quá, tạo cảm giác thiếu tự nhiên đối với người xem. Còn phần tạo hình nhân vật Cầm do cô thể hiện lại thiếu đi sự quyến rũ của một ca kỹ nước hương trời, đến mức làm mê mệt chàng thư sinh Tố Như để rồi đêm nhớ ngày mong ông đã để lại một kiệt tác thơ mang tên Long thành cầm giả ca. Còn Thiện Tùng và Quách An An lại đang có nhiều lợi thế ghi điểm. Điều này phần nào cũng vì cả hai đều không xa lạ với phim ảnh nên vào vai cùng "ngọt" và trơn tru hơn nhiều. Quan trọng hơn là đạo diễn Hà Sơn đã chọn được hai gương mặt vào vai khá hợp.
 Ca sĩ Nhật Kim Anh (Phim Long thành cầm giả ca - ĐD Đào Bá Sơn) - Giải nữ diễn viên xuất sắc nhất. |
Cần biết mình là ai
Qua VNIFF cho thấy một điều, những gương mặt "lạ" chưa hẳn đã là điểm mấu chốt làm nên thành công của một tác phẩm điện ảnh hiện đại. Cần nhớ rằng đây là một sân chơi quốc tế, một cuộc chơi thẳng thắn, sòng phẳng và cơ hội chia đều cho tất cả mọi người. Nhưng có nắm được cơ hội ấy hay không và biến nó thành hiện thực còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Trước hết đòi hỏi ở tài năng của cả êkip làm phim từ khâu kịch bản đến đạo diễn, diễn viên, quay phim, dàn dựng, hậu kỳ, kỹ thuật và đương nhiên là cả... tiền nữa. Không nhất thiết "đông tiền" thì sẽ có tác phẩm hay, nhưng không có hoặc có quá ít tiền thì chẳng ai có thể "tay không bắt giặc" được ở lĩnh vực nghệ thuật thứ bảy này.
Nhưng với một Ban giám khảo mà có tới 4/5 thành viên là những tên tuổi nghệ sĩ lừng danh Hollywood và Can, thì sự lợi thế sân nhà trong "cuộc đua" ở VNIFF chưa có gì đảm bảo chắc chắn phim Việt sẽ thắng cuộc. Nói đến phim dã sử không ai có thể bỏ qua ông trùm điện ảnh Trung Quốc được. Cả phim chiến tranh lẫn dã sử Việt được sản xuất trong những năm gần đây đều chưa đủ sức tạo ra bước đột phá ở trong nước, chưa nói đến việc chinh phục sân chơi quốc tế, nhất là Long thành cầm giả ca ít nhiều cũng mang hơi hướng phim "cúng cụ", nên thời gian sản xuất cũng như tư tưởng chỉ đạo nhiều khi là hàng rào "nội hóa" khiến những tác phẩm loại này rất ít có khả năng cạnh tranh với xu hướng nghệ thuật "ngoại hóa", tức là hướng đến những cái mà người khác có thể cảm nhận và chia sẻ được, chứ không phải là thứ điện ảnh "thuần chủng" Việt như hai phim mà chúng ta gửi đi tham gia VNIFF lần này.
Hầu hết các thành viên Ban giám khảo đều cho rằng cả hai của Việt Nam đều không "được lòng" các nhà làm phim Hollywood thời nay. Long thành cầm giả ca bị cho là hơi rườm rà và quá nhiều tuyến nhân vật thì Trung úy lại khiến người xem cảm thấy hụt hẫng như còn thiếu sự gắn kết xuyên suốt toàn bộ mạch phim. Hình ảnh đại thi hào văn hóa thế giới Nguyễn Du (Long thành cầm giả ca) và trung úy Hà (Trung úy), là những nhân vật chính mà hai bộ phim muốn tập trung phác họa, nhưng lại hiện lên chưa thực sự sắc nét.
Để bù lại một liên hoan ra về tay trắng, Giải phim tài liệu hay nhất đã được trao cho bộ phim Luôn ở bên con của nữ đạo diễn Nguyễn Thị Kim Hải (Việt Nam). Giải nữ diễn viên xuất sắc nhất được trao cho Nhật Kim Anh của Việt Nam trong bộ phim Long thành cầm giả ca - đạo diễn Đào Bá Sơn và nữ diễn viên Tiết Khải Kỳ của phim Câu lạc bộ chia tay (nữ đạo diễn Barbara Wong - Hong Kong). Còn giải Nam diễn viên xuất sắc nhất được trao cho nam diễn viên Ah Niu của bộ phim Kem Kacang và tình yêu trẻ con (Malaysia) do chính anh làm đạo diễn.
Giải Đạo diễn xuất sắc nhất đã trao cho đạo diễn trẻ người Singapore - Boo Junfeng. Đây cũng là bộ phim đầu tay của anh. Phần mong đợi nhất của Liên hoan phim là giải cho Phim truyện nhựa hay nhất Sand Castle (Singapore). Đây là bộ phim nói về lịch sử của một gia đình và cũng là lịch sử của một dân tộc. Nó được đánh giá là có kịch bản, diễn xuất và dàn diễn viên rất đồng đều và hài hòa. Như vậy, cú đúp thực sự của VNIFF lần này thuộc về nền điện ảnh ít tên tuổi Singapore.
Như người ta vẫn nói có ra biển lớn mới biết mình la ai, thật cũng chẳng sai.
Dương Di Hy