Chỉ đạo tại Hội nghị giao ban trực tuyến "Tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh năm 2012 và Kế hoạch phòng, chống dịch bệnh năm 2013" ngày 20/10, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân yêu cầu các bộ, ngành, đoàn thể và 63 tỉnh, thành phố căn cứ vào tình hình cụ thể tại địa phương tập trung chỉ đạo quyết liệt và ưu tiên kinh phí, nguồn lực phòng chống bốn loại dịch bệnh là bệnh tay chân miệng, sốt xuất huyết, cúm gia cầm và bệnh dại.
Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân khẳng định công tác phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm luôn là mối quan tâm lớn của Đảng, Nhà nước. Thời gian qua, lãnh đạo Nhà nước, Chính phủ đã trực tiếp phát động các chiến dịch “Vệ sinh yêu nước nâng cao sức khỏe nhân dân”, “rửa tay bằng xà phòng”, “thực hiện ba sạch: ăn sạch, ở sạch và đồ chơi của trẻ sạch”…
 Toàn cảnh Hội nghị giao ban trực tuyến "Tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh năm 2012 và Kế hoạch phòng, chống dịch bệnh năm 2013". |
Đánh giá về tình hình các bệnh truyền nhiễm gây dịch và các giải pháp phòng chống, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, trong 10 năm qua, Việt Nam đã giữ vững được các thành quả loại trừ được bệnh bại liệt, uốn ván sơ sinh, tỉ lệ mắc và tử vong do các bệnh có thể dự phòng bằng vắc xin giảm dần bền vững. Tuy nhiên, tình hình một số bệnh dịch hiện nay vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, với hàng trăm ngàn ca mắc tập trung chủ yếu ở trẻ em ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và đời sống kinh tế-xã hội.
Theo báo cáo của Bộ Y tế, từ đầu năm đến nay, cả nước đã ghi nhận 4 ca mắc cúm A/H5N1, trong đó có 2 ca tử vong. Trong 9 tháng đầu năm, ngành nông nghiệp cũng đã ghi nhận dịch cúm trên gia cầm tại 24 tỉnh, thành phố và nguy cơ lây lan sang người là rất lớn. Cùng với cúm A/H5N1, một bệnh mới nổi khác có tỉ lệ tử vong cao là viêm đường hô hấp cấp tính nặng do chủng mới của virút corona cũng được đánh giá là có nguy cơ tiềm ẩn gây ra đại dịch.
Dịch tay chân miệng trong 9 tháng đầu năm cũng đã ghi nhận hơn 103.000 ca mắc trong cả nước, trong đó 41 ca tử vong tại 15 tỉnh, thành phố. So với cùng kỳ năm 2011, số mắc tăng đến 81,5%, tuy nhiên số tử vong đã giảm 175,6%, tỉ lệ chết/mắc cũng giảm đến 4 lần. Bà Rịa – Vũng Tàu, Bắc Cạn, Đà Nẵng, Hải Phòng, Yên Bái, Đồng Tháp, Đồng Nai… là những tỉnh có lệ mắc/ 100.000 dân cao nhất.
Trong số những bệnh tái nổi những năm gần đây, sốt xuất huyết là đáng lưu ý nhất và có xu hướng gia tăng, tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Nam và miền Trung. Tính riêng 9 tháng đầu năm, số ca mắc SXH đã tăng 20,5%, tử vong tăng 10 trường hợp so với cùng kỳ năm 2011. Riêng tại tỉnh An Giang, theo báo cáo của BS Từ Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Y tế, hiện số mắc SXH ở địa phương này đã tăng 1,4 lần so với cùng kỳ và khó khống chế được từ nay đến cuối năm do đang là mùa mưa.
Đặc biệt tình hình chó dại cắn lây bệnh dại cho người đang bùng phát tại một số tỉnh phía Bắc, từ đầu năm cả nước đã ghi nhận 74 ca tử vong do chó dại cắn tại 21 tỉnh, thành phố, tập trung chủ yếu tại tỉnh các tỉnh phía Bắc với 60 ca. Dẫn đầu là tỉnh Sơn La với 17 ca, Phú Thọ 12 ca, Yên Bái 9 ca và Hà Giang có 8 ca tử vong. Trong 8 tháng đầu năm đã có hơn 200.000 trường hợp đi tiêm phòng vắc xin dại...
Ngoài ra, một số bệnh dịch khác như tả, sởi, sốt rét, viêm não virút, viêm màng não do não mô cầu… mặc dù không ghi nhận trường hợp mắc hoặc số mắc giảm nhưng vẫn có nhiều nguy cơ quay trở lại lưu hành trong cộng đồng.
Nhận định về khả năng xuất hiện và bùng phát các bệnh truyền nhiễm gây dịch, lãnh đạo Bộ Y tế nhấn mạnh đến các yếu tố như: sự biến đổi của các tác nhân gây bệnh, sự miễn dịch của cộng đồng, sự di dân và các yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường. Điển hình của sự biến đổi virút ghi nhận trong thời gian qua như: corona gây hội chứng viêm đường hô hấp cấp tính nặng, ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc… Các bệnh lây truyền từ động vật sang người như: cúm gia cầm, dại, liên cầu lợn… cũng đang có xu hướng gia tăng trong khi việc giải quyết các mầm bệnh trên động vật nuôi vẫn còn nhiều bất cập. Nhận thức của người dân còn hạn chế và chưa tích cực tham gia các hoạt động vệ sinh phòng bệnh tại cộng đồng, đặc biệt là thói quen vệ sinh cá nhân, VSATTP chưa tốt đã tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều dịch bệnh mới phát sinh, cũng như các dịch bệnh đã được khống chế nay xuất hiện trở lại. Bên cạnh đó, một số địa phương chưa có sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền cũng như sự ưu tiên kinh phí cũng khiến cho công tác phòng chống dịch gặp nhiều khó khăn.
Để đạt mục tiêu giảm tỉ lệ mắc và tử vong do các bệnh truyền nhiễm những tháng cuối năm và trong năm 2013, Bộ Y tế kiến nghị với Chính phủ thành lập Ủy ban quốc gia phòng chống dịch bệnh nguy hiểm và mới nổi, trong đó Bộ Y tế là thường trực, có sự tham gia của các Bộ, ngành liên quan. Xây dựng kế hoạch phòng chống dịch tập trung vào các dịch bệnh: tay chân miệng, sốt xuất huyết, cúm A/H1N1, cúm A/H5N1, rubella, tả, sốt rét, bệnh dại, các bệnh thuộc chương trình TCMR và một số bệnh lây truyền từ động vật sang người. Ngoài các biện pháp về giảm số mắc và tử vong, tăng cường công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe… Bộ Y tế cũng kiến nghị với Quốc hội tăng chi ngân sách hàng năm cho y tế và đảm bảo 30% ngân sách y tế dành cho y tế dự phòng. Cho phép phát hành trái phiếu Chính phủ để đầu tư, hỗ trợ phát triển hệ thống y tế dự phòng các tuyến, đặc biệt là tuyến huyện.
Kết luận và chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh, các địa phương và các bộ, ngành cần tập trung nguồn lực, chủ động ngăn chặn và làm quyết liệt thì dịch khó xảy ra rộng, đừng để dịch bùng phát rồi mới làm. Đặc biệt chú trọng phòng chống 4 loại bệnh dịch chủ yếu là: cúm gia cầm, tay chân miệng, sốt xuất huyết và bệnh dại.
Phó Thủ tướng yêu cầu từ nay đến cuối năm, Bộ Y tế phối hợp với các cơ quan liên quan tiến hành tổng kiểm tra trong toàn quốc để xếp hạng và đánh giá về nguy cơ bệnh dịch và công tác sẵn sàng ứng phó ở từng địa phương theo tiêu chí rõ ràng. Cụ thể như kiểm tra 5 việc cần làm: rửa tay bằng xà phòng, ăn chín, uống sôi, ngủ màn và diệt lăng quăng; kiểm tra 3 công trình (nhà tắm, nhà vệ sinh, giếng nước) và đảm bảo 3 sạch ở trẻ em: ăn sạch, uống sạch, đồ chơi sạch…
Đối với việc giảm tình hình chó dại cắn người, Bộ Y tế và Bộ NN&PTNT cần phối hợp giao ban cụ thể giữa hai Bộ và từng địa phương việc tiêm phòng cho đàn chó có nguy cơ cao ở vùng lưu hành virút dại; tăng cường nguồn lực vắc xin tiêm phòng cho người và gia súc, gia cầm.
Bộ Công thương và Bộ NN&PTNT cùng các địa phương tăng cường kiểm tra tình hình gia cầm nhập lậu, gia cầm không rõ nguồn gốc; Bộ Y tế tập trung xây dựng đề án về tăng cường năng lực cho hệ thống y tế dự phòng; quy hoạch phát triển hệ thống y tế; chiến lược phòng chống bệnh truyền nhiễm, chiến lược quốc gia về y tế dự phòng đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, trình Chính phủ phê duyệt.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Y tế phối hợp với Bộ Tài chính hướng dẫn chi và định mức chi cho công tác phòng chống dịch phù hợp với đặc thù nghề nghiệp và thực tế theo định mức Quốc hội quy định chi 30% ngân sách cho y tế dự phòng theo Nghị quyết của Quốc hội. Bộ Thông tin - Truyền thông chủ động xây dựng Đề cương kế hoạch tuyên truyền phòng chống dịch bệnh, tập trung vào các nhóm đối tượng có nguy cơ cao, khu vực vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số.
Hạ Hiền