Chiến thắng Điện Biên lịch sử đã qua 56 năm nhưng những bài học để lại vẫn tươi rói hơn nửa thế kỷ và chắc chắn sẽ còn sống mãi trong tâm thức thế hệ mai sau.
Ý nghĩa của chiến thắng, sách báo đã nói quá nhiều song con đường đến được chiến thắng làm bài học cho mọi thế hệ lại cần được tìm hiểu và hẳn không lúc nào cạn. Chiến thắng Điện Biên là sức mạnh toàn dân tộc với sự gian khổ hy sinh của các chiến sĩ, dân công hỏa tuyến, của sự phối hợp giữa các mặt trận trên cả nước và trong đó có cả quyết định lịch sử của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Để có ngày khai hỏa tấn công vào Him Lam mở
đầu cho chiến dịch Điên Biên Phủ, trước đó, Bộ Tư lệnh (BTL) mặt trận phải hoãn giờ G đến mấy lần. Định tấn công vào 20/1 rồi hoãn lại 5 ngày đến 25/1 vẫn chưa nổ súng được. Lùi đến ngày 26/1 rồi lại hoãn... Chủ trương ban đầu là đánh nhanh thắng nhanh. Pháo đã kéo vào trận địa rồi với muôn vàn khó khăn gian khó chỉ chờ nổ súng lại phải kéo ra. Tinh thần chiến sĩ đang hăng hái phải chờ ngày tấn công khiến có người nghi ngại... Song, quyết định lùi ngày tấn công với phương châm đánh chắc, tiến chắc của Đại tướng và BTL Mặt trận là hoàn toàn đúng đắn.
Quyết định ấy là quyết định thiên tài nhưng để có quyết định ấy không hoàn toàn dễ dàng. Chủ trương đánh nhanh thắng nhanh đã thành nghị quyết của Đảng ủy Mặt trận được thông qua và có sự tán thành của cố vấn nước ngoài. Trong bối cảnh lúc đó, nghị quyết tập thể rất quan trọng và việc thay đổi cả về quan điểm chiến thuật, chiến lược lại càng khó khăn hơn.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một thiên tài quân sự. Ông đã phải thức trắng 11 ngày đêm để ra một quyết định khó khăn nhất đời mình. Hình ảnh vị Tướng đầu đắp lá ngải trăn trở trước trận đánh là hình ảnh đẹp nhất của ông. Tìm ra cách đánh phù hợp đã khó nhưng thuyết phục tập thể chấp thuận lại càng khó hơn. Phải chăng điều này cần rất nhiều đến bản lĩnh người lính, người chỉ huy. Trong hoàn cảnh đó, chiến thắng quan trọng nhất là chiến thắng được chính mình. Và lòng thương dân, yêu lính với trách nhiệm trước vận mệnh Tổ quốc đã chiến thắng, làm nên sự thuyết phục. Tướng Giáp tài nhưng một cá nhân đơn lẻ chắc khó thực hiện được tài năng. Chắp cách cho tài năng đó là Bác Hồ vĩ đại. Chuyện thay đổi cách đánh từ "Đánh nhanh thắng nhanh" sang "Đánh chắc tiến chắc"; từ chủ trương đánh thẳng vào Trung tâm Mường Thanh rồi "nở" ra toàn mặt trận sau thay bằng cách đánh lấn từng bước là cả một nghệ thuật quân sự.
LÊ QUÝ HIỀN