Sau 5 năm bội chi, năm 2010, Quỹ khám chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế (BHYT) của Bình Định đã kết dư khoảng 30 tỉ đồng. Tuy nhiên, điều dư luận quan tâm là việc kết dư quỹ phải đi đôi với chất lượng KCB.
Kết dư vì nhiều động tác “cứng rắn”
Từ năm 2005, Bình Định bắt đầu bội chi Quỹ KCB BHYT và ngày càng gia tăng mạnh. Cụ thể, năm 2005 bội chi 10,5 tỉ đồng, năm 2006: 68,7 tỉ đồng, năm 2007: 93,1 tỉ đồng, năm 2008: 98 tỉ đồng và đỉnh điểm là năm 2009 với 138 tỉ đồng (chiếm 223% Quỹ KCB BHYT). Năm 2010, toàn tỉnh chỉ có 9 cơ sở y tế bội chi quỹ, với 12,9 tỉ đồng.
Ông Hà Thúc Chí, Phó Giám đốc BHXH tỉnh cho rằng, công tác KCB và quản lý Quỹ KCB BHYT trong năm 2010 đã có sự thay đổi lớn. Từ một tỉnh mà tình trạng lạm dụng các dịch vụ y tế từ nguồn xã hội hóa cao nhất nước (nhất là kỹ thuật chụp CT-Scanner, MRI, siêu âm màu và một số xét nghiệm chẩn đoán đắt tiền), giờ đã được kiểm soát. Theo BHXH tỉnh, Quỹ BHYT được “giải cứu” nhờ các giải pháp cứng rắn về công tác KCB BHYT sau các đợt kiểm tra của BHXH Việt Nam.
Bác sĩ Lê Thái Bình, Giám đốc Trung tâm y tế huyện An Nhơn, Bình Định cho biết: “Việc kết dư Quỹ BHYT có nhiều lý do: số người tham gia BHYT tăng; mức phí đóng BHYT tăng gấp rưỡi, sự hỗ trợ của Nhà nước cho người nghèo cũng tăng lên hơn 300.000 đồng/người; cơ chế cùng chi trả hạn chế tình trạng lạm dụng; bệnh viện có quy trình quản lý chặt chẽ hơn”.
Mặt khác, năm 2010, Bình Định thực hiện thí điểm phương thức thanh toán khoán định suất tại 9 cơ sở y tế có mức bội chi quỹ cao của các năm trước, khiến tình trạng bội chi Quỹ BHYT đã giảm đáng kể. Cụ thể: BVĐK tỉnh bội chi quỹ 3,9 tỉ đồng, Trung tâm y tế TP.Quy Nhơn 1,6 tỉ đồng, Trung tâm y tế huyện Phù Cát 915 triệu đồng và BVĐK khu vực Bồng Sơn là 227 triệu đồng. Nhiều đơn vị khoán có kết dư Quỹ BHYT. Bình quân chi phí KCB ngoại và nội trú giảm nhiều so với năm 2009 và tương đương với các tỉnh trong khu vực. Bình quân ngày điều trị nội trú đã được rút ngắn: từ 10 ngày xuống còn 8 ngày ở tuyến tỉnh và 8 ngày xuống còn 5,7 ngày ở tuyến huyện.
Ngoài ra, cơ chế thanh toán tập trung chi phí thuốc tại 100% cơ sở KCB công lập có hợp đồng KCB BHYT đã kiểm soát được giá thuốc và đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý, thống nhất trong tỉnh.
Ông Hà Thúc Chí cho rằng:“Dù các giải pháp trên có tác dụng đến công tác KCB BHYT và bảo vệ quỹ. Tuy nhiên, về góc độ quản lý quỹ, quyết định chi phí quỹ phụ thuộc vào các nhà quản lý bệnh viện”.
 Bệnh nhi đang được điều trị tại bệnh viện. |
Chất lượng KCB ra sao?
Tại hội nghị đánh giá chuyên đề về công tác KCB BHYT, do BHXH tỉnh Bình Định và Sở Y tế phối hợp tổ chức vào trung tuần tháng 1/2011, các ý kiến tham luận đều cho rằng, việc Quỹ KCB BHYT kết dư là tín hiệu đáng mừng, khẳng định chính sách BHYT đang đi đúng hướng. Tuy nhiên, điều dư luận quan tâm là Quỹ BHYT kết dư cần phải đi đôi với nâng cao chất lượng KCB.
Để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, Bộ Y tế đặt mục tiêu cho các cơ sở y tế phải thực hiện tốt “3 giảm, 1 tăng”: giảm ngày điều trị trung bình một cách hợp lý, giảm công suất sử dụng giường bệnh, giảm chi phí điều trị người bệnh và tăng sự hài lòng của người bệnh.
Thực tế tại một số cơ sở y tế trong tỉnh, nhất là các cơ sở khoán định suất, đã có lúc, có nơi xuất hiện tình trạng hạn chế quyền lợi của người bệnh. Ông Hà Thúc Chí đơn cử tại một bệnh viện, năm 2009 chi phí bình quân cho một đơn thuốc hơn 2 triệu đồng; đến đầu năm 2010 giảm xuống chỉ còn 800.000 đồng. Còn kết quả kiểm tra của Sở Y tế cũng cho thấy, một số cơ sở y tế giảm dịch vụ xét nghiệm đối với bệnh nhân.
Hiện nay, tại Bình Định, khi các dịch vụ y tế hiện đại và đắt tiền như mổ tim, điều trị bệnh tim mạch, ung thư… được triển khai thực hiện tại BVĐK tỉnh, được Quỹ BHYT thanh toán. BHXH và Sở Y tế Bình Định đang khẩn trương xây dựng kế hoạch sử dụng nguồn kinh phí 60% kết dư quỹ để lại địa phương đầu tư trang thiết bị cho các cơ sở y tế. BHXH Việt Nam cũng sẽ báo cáo liên bộ để xin ý kiến của Thủ tướng Chính phủ cho phép trích một phần để nâng cấp trang thiết bị cho cơ sở y tế, đặc biệt ưu tiên cho y tế vùng sâu, vùng xa và y tế cơ sở.
Thu Hiền