Kết quả, với 489/491 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 97,8%), Luật chính thức được thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng với đại đa số đại biểu tán thành.
Trước đó, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật. Theo đó, dự thảo được hoàn thiện theo hướng chặt chẽ, sát thực tiễn; từng bước hình thành cơ sở dữ liệu công chứng tập trung nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, phòng ngừa rủi ro và cải thiện chất lượng dịch vụ.
Một điểm mới đáng chú ý là quy định về giao dịch phải công chứng. Dự thảo Luật không liệt kê cụ thể các loại giao dịch, mà đưa ra tiêu chí chung để xác định. Cách tiếp cận này giúp giảm bớt 6 loại giao dịch bắt buộc công chứng theo quy định hiện hành, hạn chế chồng chéo với các luật chuyên ngành và giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.
Luật cũng giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành rà soát, công khai danh mục giao dịch phải công chứng trên Cổng thông tin điện tử để phục vụ tra cứu, áp dụng thống nhất trên toàn quốc.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng.
Về tổ chức hành nghề công chứng, Luật tiếp tục quy định UBND cấp tỉnh xây dựng Đề án quản lý, phát triển phù hợp với điều kiện thực tiễn. Cơ chế này nhằm phát triển mạng lưới công chứng theo hướng xã hội hóa có kiểm soát, bảo đảm người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, có thể tiếp cận dịch vụ thuận lợi, đồng thời hạn chế cạnh tranh không lành mạnh.
Đối với giao dịch bất động sản, Luật vẫn giữ quy định công chứng theo phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề đặt trụ sở, nhằm bảo đảm an toàn pháp lý trong bối cảnh dữ liệu chưa được kết nối đồng bộ. Tuy nhiên, với các giao dịch không liên quan trực tiếp đến bất động sản, thẩm quyền công chứng được mở rộng không phụ thuộc địa giới hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Các đại biểu tham dự Phiên họp.
Luật cũng giao Chính phủ xây dựng lộ trình thực hiện công chứng giao dịch bất động sản không theo địa giới khi đủ điều kiện về hạ tầng dữ liệu.
Về cơ sở dữ liệu công chứng, dự thảo Luật xác định đây là nhiệm vụ cấp thiết để phục vụ quản lý và thúc đẩy chuyển đổi số. Chính phủ sẽ tổ chức xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, kết nối với các cơ sở dữ liệu liên quan, bảo đảm hiệu quả khai thác và sử dụng.
Việc thông qua Luật được kỳ vọng sẽ góp phần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí và tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp; đồng thời hướng tới xây dựng hệ thống công chứng hiện đại, minh bạch và an toàn.
