R-37M hiện được đánh giá là một trong những tên lửa không đối không có tầm bắn xa nhất từng được xuất khẩu, với khả năng vươn tới khoảng 350–400 km.
Tên lửa không đối không R-37M. (Nguồn: MW)
Trên thế giới, chỉ một số ít hệ thống như PL-17 của Trung Quốc hay AIM-174 của Mỹ được cho là có hiệu năng tương đương. Việc trang bị loại tên lửa này có thể giúp Su-30MKI gần như "nhân ba" tầm tấn công trong không chiến, cho phép máy bay phá hủy mục tiêu từ khoảng cách rất xa, thậm chí ngoài tầm phản ứng của đối phương.
Thương vụ này diễn ra song song với kế hoạch hiện đại hóa sâu rộng phi đội Su-30MKI. Theo các nguồn tin, Ấn Độ sẽ nâng cấp ít nhất 84 máy bay đầu tiên với radar mới, hệ thống tác chiến điện tử hiện đại hơn, cùng với việc tích hợp các loại tên lửa tiên tiến như R-77M. Kết hợp giữa nền tảng máy bay hạng nặng và các loại vũ khí tầm xa sẽ giúp Su-30MKI duy trì sức cạnh tranh trong bối cảnh môi trường không chiến ngày càng phức tạp.
Ban đầu, R-37M được phát triển cho máy bay đánh chặn MiG-31BM, một trong những máy bay chiến đấu nặng nhất thế giới. Tuy nhiên, với kích thước lớn và khả năng mang tải tốt, Su-30MKI cũng có thể tích hợp loại tên lửa này mà không ảnh hưởng quá nhiều đến hiệu suất bay. Tên lửa sở hữu tốc độ lên tới Mach 6, mang đầu đạn nặng khoảng 60 kg, đủ sức loại bỏ các mục tiêu có giá trị cao như máy bay cảnh báo sớm (AEW&C), máy bay tiếp dầu hoặc máy bay tác chiến điện tử từ khoảng cách cực xa.
Dù vậy, hiệu quả tối đa của R-37M phụ thuộc rất lớn vào hệ thống cảm biến. So với MiG-31BM, radar của Su-30MKI hiện tại yếu hơn, khiến khả năng khai thác hết tầm bắn của tên lửa bị hạn chế nếu chỉ dựa vào cảm biến trên máy bay. Điều này có thể được khắc phục khi Ấn Độ hoàn tất chương trình nâng cấp radar, đồng thời kết hợp dữ liệu mục tiêu từ các hệ thống phòng không tầm xa như S-400, hoặc trong tương lai là từ các tiêm kích thế hệ mới như Su-57.
Việc New Delhi đẩy mạnh đầu tư vào các hệ thống vũ khí Nga không chỉ dừng lại ở R-37M. Trước đó, nước này đã phê duyệt kế hoạch mua thêm các trung đoàn S-400, đồng thời tiếp tục đàm phán nâng cấp toàn diện Su-30MKI và xem xét khả năng mua Su-57. Những động thái này cho thấy Ấn Độ đang theo đuổi chiến lược nâng cấp toàn diện sức mạnh không quân, từ phòng thủ đến tấn công tầm xa.
Một yếu tố đáng chú ý là quyết định mua R-37M được cho là chịu ảnh hưởng từ các diễn biến thực tế trên chiến trường. Các hoạt động sử dụng tên lửa tầm xa như 40N6 trong các hệ thống S-400 đã chứng minh giá trị của khả năng tấn công mục tiêu từ khoảng cách cực xa, đặc biệt là các khí tài hỗ trợ quan trọng của đối phương.
Việc tích hợp R-37M không chỉ đơn thuần là nâng cấp vũ khí, mà còn có thể thay đổi cách Không quân Ấn Độ tiến hành không chiến. Với khả năng "ra đòn trước" ở khoảng cách rất xa, New Delhi có thể mở rộng đáng kể vùng kiểm soát trên không, đồng thời gây áp lực lớn hơn lên các mục tiêu chiến lược của đối phương.
Sự gia tăng hợp tác quốc phòng giữa Ấn Độ và Nga cũng phản ánh những khó khăn mà các đối tác phương Tây đang gặp phải. Các cuộc đàm phán liên quan đến tiêm kích Rafale của Pháp được cho là không đạt tiến triển như mong đợi, một phần do Paris không sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu chuyển giao công nghệ sâu rộng từ phía Ấn Độ.
