Dư địa từ thị trường quốc tế
Quế và hồi là những cây trồng có lợi thế tại nhiều địa phương miền núi phía Bắc, vừa tạo nguồn thu cho người dân vừa cung cấp nguyên liệu cho ngành gia vị, thực phẩm, mỹ phẩm và dược phẩm. Khi nhu cầu quốc tế mở rộng, các sản phẩm này có thêm cơ hội tiếp cận những thị trường lớn, góp phần nâng giá trị cây trồng bản địa.
Theo số liệu của Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam, năm 2025, Việt Nam xuất khẩu 120.295 tấn quế, đạt khoảng 300,2 triệu USD; lượng xuất khẩu tăng 20,4%, giá trị tăng 9,4% so với năm 2024. Với mặt hàng hồi, xuất khẩu đạt 14.307 tấn, trị giá 58,7 triệu USD; sản lượng tăng 2,2% nhưng giá trị giảm 8%. Diễn biến này cho thấy cơ hội thị trường hiện hữu, song giá trị xuất khẩu còn phụ thuộc vào biến động giá và chất lượng sản phẩm.
Ấn Độ tiếp tục là thị trường quan trọng của quế và hồi Việt Nam. Năm 2025, thị trường này nhập 45.184 tấn quế, chiếm 37,6% lượng xuất khẩu của Việt Nam; với hồi, lượng xuất sang Ấn Độ đạt 9.896 tấn, chiếm gần 70% tổng lượng xuất khẩu. Bên cạnh đó, Hoa Kỳ và một số thị trường khác cũng tạo dư địa cho doanh nghiệp mở rộng khách hàng.
Với các vùng trồng ở miền núi, cơ hội xuất khẩu không chỉ nằm ở việc bán nguyên liệu thô. Quế có thể được cung cấp dưới dạng vỏ, bột, tinh dầu và các sản phẩm chế biến; hồi có thể phục vụ ngành gia vị, chiết xuất tinh dầu và những lĩnh vực sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc thực vật. Mức độ chế biến càng phù hợp với nhu cầu khách hàng, sản phẩm càng có cơ hội gia tăng giá trị thay vì chủ yếu cạnh tranh bằng sản lượng và giá bán nguyên liệu.
Nâng chất lượng quế, hồi từ vùng trồng.
Tuy nhiên, thị trường quốc tế không chỉ quan tâm đến nguồn cung. Khách hàng còn đặt ra yêu cầu về độ đồng đều, an toàn thực phẩm, dư lượng hóa chất, khả năng truy xuất nguồn gốc và tính ổn định của các lô hàng. Đây là những điều kiện mà vùng trồng và doanh nghiệp cần đáp ứng nếu muốn duy trì đơn hàng lâu dài.
Chuẩn hóa vùng nguyên liệu để đi xa
Một trong những thách thức của ngành quế, hồi là nguồn nguyên liệu được thu mua từ nhiều hộ dân, ở các khu vực có điều kiện sản xuất và phương thức canh tác khác nhau. Khi nguyên liệu tập hợp từ nhiều nguồn nhưng thiếu thông tin thống nhất về nơi trồng, quá trình chăm sóc và thu hoạch, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong kiểm soát chất lượng cũng như hoàn thiện hồ sơ phục vụ xuất khẩu.
Hồi có thể phục vụ ngành gia vị, chiết xuất tinh dầu và những lĩnh vực sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc thực vật.
Vì vậy, phát triển vùng nguyên liệu cần đi cùng quản lý thông tin sản xuất, xác định rõ nguồn gốc và tổ chức thu mua theo yêu cầu cụ thể. Người trồng cần được hướng dẫn về thời điểm thu hoạch, kỹ thuật sơ chế, phơi sấy và bảo quản; doanh nghiệp cần có quy trình tiếp nhận, phân loại và kiểm tra nguyên liệu trước khi chế biến. Việc ghi chép thông tin từ vùng trồng giúp các bên phát hiện sớm những khâu chưa đáp ứng yêu cầu, đồng thời tạo cơ sở truy xuất khi khách hàng cần xác minh nguồn gốc sản phẩm.
Ví dụ, tại Lào Cai, yêu cầu này đã được đặt ra trong định hướng phát triển ngành quế.
Ngày 23/3/2026, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lào Cai công bố thông báo mời báo giá dịch vụ xây dựng mã số vùng trồng quế, dự kiến triển khai khoảng 1.850 ha ở hai xã Quy Mông và Mường Lai. Tài liệu nêu việc diện tích được cấp mã số vùng trồng còn hạn chế, trong khi truy xuất nguồn gốc và minh bạch thông tin vùng nguyên liệu ngày càng quan trọng đối với những thị trường có yêu cầu cao.
Bên cạnh truy xuất nguồn gốc, chất lượng sản phẩm sau thu hoạch cũng là khâu cần được chú trọng. Quế, hồi sau khi thu hái phải được sơ chế, làm khô và bảo quản phù hợp để hạn chế ẩm mốc, lẫn tạp chất và suy giảm chất lượng.
Với sản phẩm phục vụ chế biến sâu, việc kiểm soát nguyên liệu đầu vào càng quan trọng bởi chất lượng không đồng đều có thể ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và khả năng đáp ứng yêu cầu của khách hàng.